Badanie Patronite.pl · sierpień 2026
Twórcy i AI.
Jak twórcy używają AI, czego się w niej boją i czego oczekują od regulacji. Badanie Twórców z Patronite.
Każdy element to jeden respondent. 56,6% sięga po AI co najmniej kilka razy w tygodniu.
Podsumowanie badania
AI weszła do warsztatu twórców szybciej niż zasady, na których miała działać.
Ośmiu na dziesięciu badanych twórców (82,7%) korzysta dziś z narzędzi AI w pracy twórczej, a 56,6% sięga po nie co najmniej kilka razy w tygodniu. Sama adopcja AI nie przekłada się jednak automatycznie na wzrost zarobków. Aż 74,7% użytkowników nie deklaruje żadnego zwiększenia dochodów. Wyraźnie wyróżnia się natomiast niewielka grupa najbardziej zaawansowanych użytkowników. Wśród twórców AI native wzrost zarobków deklaruje 56,6%, podczas gdy wśród pozostałych twórców odsetek ten wynosi zaledwie 10,1%.
Wysokiej adopcji AI towarzyszy równie wyraźna potrzeba ustanowienia jasnych reguł. Aż 90,8% twórców popiera obowiązek oznaczania treści generowanych przez AI, a jedynie 9,2% jest temu przeciwna. Jednocześnie 66,8% badanych obawia się sklonowania własnego stylu lub głosu. Co istotne, obawa o zachowanie twórczej tożsamości rośnie wraz z wykorzystaniem AI, a nie maleje.
W badanej grupie wyłaniają się więc dwa wyraźne światy. Z jednej strony są twórcy AI native, dla których narzędzia AI stały się integralną częścią codziennego procesu twórczego. Z drugiej strony są twórcy, którzy pozostawiają AI poza swoim rzemiosłem. Obie grupy łączy jednak jedno. Oczekują przejrzystości i realnej kontroli nad tym, co powstaje na bazie ich pracy, stylu i twórczości.
Częstotliwość
56,6%
sięga po AI co najmniej kilka razy w tygodniu
Zarobki
74,7%
użytkowników AI nie deklaruje wzrostu zarobków
Regulacje
78,1%
widzi w regulacjach nadzieję na ochronę twórczości
Zastosowania
36,2%
używa AI do researchu i generowania pomysłów
01 – Wstęp
„Największym zaskoczeniem był dla mnie fakt, że twórcy aktywnie wykorzystują AI nie tylko do pracy z materiałem, ale pytają AI, jakie tematy mają podjąć w swojej pracy twórczej.”
AI przestaje być narzędziem wykonawczym, a zaczyna wpływać na to, o czym w ogóle powstają treści. To przesunięcie widać w danych: research i generowanie pomysłów to drugie najczęstsze zastosowanie AI w badanej grupie (36,2%).
Tadeusz Chełkowski
Autor badania i opracowania raportu
02 – Głos ekspertów
„Gdy narzędzie tanieje i przyspiesza pracę wszystkim naraz, indywidualna przewaga szybko wyparowuje. To, co wczoraj było supermocą, dziś staje się ceną wejścia do gry.”
Twórcy obawiają się nie tyle tego, że maszyna ich zastąpi, ile tego, że ich podrobi. Niepokój ma charakter zawodowy: dotyczy tego, co w pracy twórczej buduje się najdłużej, a kopiuje najłatwiej — rozpoznawalności.
prof. dr hab. Dariusz Jemielniak
Akademia Leona Koźmińskiego, wiceprezes PAN, head of Human+AI Institute, Campus AI
„Obowiązek oznaczania nie dotyczy wyłącznie dostawców narzędzi AI. Ciąży na każdym, kto stosuje AI w działalności zawodowej — a więc także na twórcach internetowych.”
Od 2 sierpnia 2026 r. obowiązują kolejne przepisy AI Act. Art. 50 nakazuje oznaczać deepfake'i, a przy płatnych współpracach oznaczenie powinno być wyraźne. Samo przeczytanie tekstu przed publikacją i lekkie poprawienie języka nie wystarczy.
dr Zbigniew Okoń
perspektywa prawna, komentarz do raportu
03 – KLUCZOWE LICZBY
Osiem wyników, które opisują całe badanie
Adopcja jest powszechna, korzyści finansowe rzadkie, a oczekiwania wobec zasad rynku — niemal jednomyślne.
korzysta z narzędzi AI w pracy twórczej
używa AI co najmniej kilka razy w tygodniu
użytkowników nie deklaruje wzrostu zarobków
użytkowników AI nie uważa się za twórcę „AI-native”
widzi w regulacjach nadzieję na ochronę twórczości
popiera obowiązek oznaczania treści AI
obawia się sklonowania stylu, głosu lub wizerunku
wierzy, że twórca bez AI będzie mógł konkurować
Co to znaczy
Adopcja jest już przesądzona — spór nie toczy się o to, czy używać AI, ale na jakich warunkach. Cztery na pięć osób pracuje z tymi narzędziami, a mimo to trzy czwarte nie widzi z tego pieniędzy i dwie trzecie nie chce się z AI utożsamiać. Zgoda kończy się na jednym punkcie: treści generowane przez AI mają być oznaczane.
04 — KONKUROWANIE BEZ AI
Wiara topnieje wraz z doświadczeniem
W to, że za 2–3 lata twórca bez AI będzie mógł konkurować, wierzy 85,3% osób niekorzystających z tych narzędzi — i tylko 54,2% codziennych użytkowników. Im lepiej ktoś zna możliwości tej technologii, tym bardziej wątpi, czy można bez niej wygrać.
42,9%
raczej tak
24,5%
tak, regulacje mogą to umożliwić
22,4%
raczej nie
10,2%
nie, i tak wygrają ci z AI
WIARA W KONKUROWANIE BEZ AI WG WŁASNEGO UŻYCIA
Co to znaczy
Im bliżej ktoś zna te narzędzia, tym mniej wierzy, że można się bez nich obejść: 85,3% wśród niekorzystających, 54,2% wśród codziennych użytkowników. Sceptycyzm rośnie z doświadczeniem, nie z niewiedzą — to najmocniejsza przesłanka, że AI staje się warunkiem wejścia do gry, a nie dodatkiem. Grupy są jednak małe, więc traktuj to jako kierunek, nie pomiar.
05 – TRANSPARENTNOŚĆ I LĘK
Boją się nie tego, że maszyna ich zastąpi — tylko że ich podrobi
Poparcie dla obowiązku oznaczania treści AI
66,8% odpowiada „tak, zdecydowanie”, 24,0% „raczej tak”. Przeciw jest 0,5%. Poparcie jest przekrojowe: 94,1% wśród niekorzystających z AI i 84,7% wśród codziennych użytkowników.
Poparcie dla obowiązku oznaczania treści AI
66,8% odpowiada „tak, zdecydowanie”, 24,0% „raczej tak”. Przeciw jest 0,5%. Poparcie jest przekrojowe: 94,1% wśród niekorzystających z AI i 84,7% wśród codziennych użytkowników.
Deklaracje a praktyka
Czy sam oznaczasz swoje treści tworzone z AI?
49,5%
zawsze informuje odbiorców
26,5%
nie zastanawiało się nad tym
14,3%
oznacza czasami
9,7%
nie robi tego nigdy
Pytanie zadano całej próbie, także osobom niekorzystającym z AI — część odpowiedzi ma charakter hipotetyczny.
Co to znaczy
Poparcie dla oznaczania jest niemal jednomyślne, ale własna praktyka za nim nie nadąża: zawsze oznacza treści połowa twórców, a co czwarty nigdy się nad tym nie zastanawiał. To luka nawyku i braku standardu, nie złej woli — a od 2026 r. w części przypadków także luka prawna. Sam lęk przed klonowaniem jest niezależny od tego, czy ktoś z AI korzysta: dotyczy zawodowej rozpoznawalności, nie technologii.
06 — PARADOKS WYDAJNOŚCI
Pracują szybciej. I nie widzą z tego ani złotówki.
AI wyraźnie przyspiesza pracę — 58,0% użytkowników ocenia ten efekt na 4 lub 5. Wzrostu zarobków nie deklaruje jednak 74,7%, a 4,9% zarabia mniej. Gdy narzędzie przyspiesza pracę wszystkim naraz, indywidualna przewaga wyparowuje.
Wybierz grupę i zobacz, jak zmieniają się deklaracje.
3,67 / 5
średnia ocena, w jakim stopniu AI przyspiesza pracę
rho = 0,50
przyspieszenie pracy × wzrost zarobków (p < 0,001)
Po ludzku: im mocniej ktoś odczuwa, że AI przyspiesza mu pracę, tym częściej mówi też o wyższych zarobkach — ale to związek umiarkowany, nie reguła. Szybsza praca sama z siebie nie przynosi pieniędzy.
56,6% vs 10,1%
wzrost zarobków: twórcy „AI-native” a reszta użytkowników
Wszystkie zależności mają charakter korelacyjny. Badanie przekrojowe i deklaratywne nie pozwala ustalić kierunku przyczynowości.
Co to znaczy
Poparcie dla oznaczania jest niemal jednomyślne, ale własna praktyka za nim nie nadąża: zawsze oznacza treści połowa twórców, a co czwarty nigdy się nad tym nie zastanawiał. To luka nawyku i braku standardu, nie złej woli — a od 2026 r. w części przypadków także luka prawna. Sam lęk przed klonowaniem jest niezależny od tego, czy ktoś z AI korzysta: dotyczy zawodowej rozpoznawalności, nie technologii.
07 – CODZIENNOŚĆ
Grafika, research, tłumaczenia. Rzadziej wideo i muzyka
Twórcy sięgają po AI tam, gdzie praca jest najbardziej powtarzalna: przy miniaturach, szukaniu informacji i tekście. Produkcja audio i wideo pozostaje niemal nietknięta — wskazuje ją mniej niż jedna osoba na dwanaście.
CZĘSTOTLIWOŚĆ KORZYSTANIA
Wielokrotny wybór, maks. 4 odpowiedzi · % wskazań
Co to znaczy
AI wchodzi tam, gdzie praca jest powtarzalna i pomocnicza — miniatury, research, tłumaczenia, szkice tekstów. Rdzeń twórczy, czyli wideo i muzyka, pozostaje niemal nietknięty (poniżej 8% wskazań). To wyjaśnia, dlaczego twórcy nie czują, że tworzą „inaczej”: zmienia się obsługa produkcji, nie sam utwór. Z jednym wyjątkiem — twórcy pytają też AI, jakie tematy podjąć (research i generowanie pomysłów to 36,2% wskazań). Tam narzędzie przestaje być wykonawcze i zaczyna wpływać na to, o czym w ogóle powstają treści.
08 — REGULACJE
Tak dla regulacji, ale tylko dobrze wdrożonych
78,1% widzi w regulacjach nadzieję — ale najliczniejsza grupa (47,4%) wybrała odpowiedź „raczej tak, ale tylko jeśli będą dobrze wdrożone”. Stosunek do regulacji nie wynika ze stosunku do technologii: 77,8% wśród użytkowników AI, 79,4% wśród niekorzystających.
30,6%
„Tak, zdecydowanie — to może wyrównać szanse”
47,4%
„Raczej tak, ale tylko jeśli będą dobrze wdrożone”
21,9%
wzrost zarobków: twórcy „AI-native” a reszta użytkowników
Ocena ryzyka
2,84 / 5
ryzyko, że regulacje bardziej zaszkodzą niż pomogą. Dominuje odpowiedź neutralna (47,4%).
Nadzieje i obawy związane z regulacjami AI
Co to znaczy
Twórcy nie są ani entuzjastami, ani przeciwnikami przepisów — są warunkowo nadziejni. Chcą regulacji, które chronią relację z odbiorcą (oznaczanie, ochrona stylu i głosu), a boją się dwóch skrajności naraz: przepisów za słabych wobec kradzieży stylu i takich, które obrócą się przeciw najmniejszym twórcom w postaci biurokracji. O wyniku zdecyduje wdrożenie, nie sam tekst ustawy — dlatego dominuje odpowiedź „tak, ale”.
09 – TOŻSAMOŚĆ
Cicha adopcja, nie nowa tożsamość
Mimo powszechnej adopcji twórcy nie budują wokół AI swojej tożsamości. Dominuje traktowanie AI jako narzędzia pomocniczego, a nie sygnatury własnej twórczości. Twardą deklarację „tak” składa jedynie 14,2% użytkowników.
Twórca „AI-native” — definicja
W badaniu to samookreślenie: twórca, dla którego AI jest stałym elementem sposobu pracy i tworzenia, a nie doraźną pomocą — wpisanym w warsztat na tyle mocno, że współtworzy jego twórczą tożsamość. Nie mierzyliśmy tego liczbą użytych narzędzi, tylko odpowiedzią na pytanie „czy uważasz się za AI-native creatora?”.
32,7%
deklaruje tożsamość AI-native
67,3%
nie utożsamia się z AI
Co to znaczy
Adopcja narzędzi wyprzedza tożsamość. Twardo przyznaje się do bycia twórcą AI-native 14,2% użytkowników, a dwie trzecie odrzuca tę etykietę — mimo że po AI sięga ponad 80% badanych. Deklaracja ma jednak wymiar ekonomiczny: wśród osób utożsamiających się z AI wzrost zarobków deklaruje 56,6%, wśród pozostałych 10,1%. Nie chodzi więc o samą etykietę, ale o to, jak głęboko narzędzie jest wpisane w sposób pracy.
10 – WSPÓŁZALEŻNOŚCI
Co idzie z czym w parze
Współczynniki korelacji rang Spearmana, wszystkie istotne przy p < 0,01. Analizy mają charakter eksploracyjny — słabsze efekty należy traktować ostrożnie.
| PARA ZMIENNYCH | SIŁA ZWIĄZKU | RHO |
|---|---|---|
| Przyspieszenie pracy × wzrost zarobków | 0,50 | |
| Częstotliwość użycia × wzrost zarobków | 0,49 | |
| Tożsamość AI-native × wzrost zarobków | 0,49 | |
| Częstotliwość użycia × przyspieszenie pracy | 0,48 | |
| Ocena algorytmu YT × zmiana oglądalności | 0,47 | |
| Ocena wpływu regulacji × ryzyko szkody | -0,35 | |
| Częstotliwość użycia × poparcie oznaczania | -0,22 | |
| Częstotliwość użycia × lęk przed klonowaniem | -0,19 |
Równie wymowne są zależności, których nie ma
Nadzieja regulacyjna nie zależy od korzystania z AI (77,8% wobec 79,4%; p = 0,83), a lęk przed klonowaniem nie zależy ani od użycia AI, ani od prowadzenia kanału na YouTube. Postawy wobec regulacji są w środowisku konsensualne — różnicuje je dopiero ekonomia.
Co to znaczy
Jak czytać tę tabelę: rho pokazuje, jak często dwie rzeczy idą ze sobą w parze — 0 oznacza brak związku, 1 idealną zgodność, a wartości ujemne kierunek przeciwny (jedno rośnie, drugie maleje). Wszystkie związki tutaj mieszczą się w przedziale umiarkowanym lub słabym: mówią, co współwystępuje, nie co z czego wynika. Widać jeden wyraźny wzór — korzyści finansowe łączą się z intensywnością i głębokością użycia AI, a nie z samym faktem jej używania.
11 – DWA ŚWIATY TWÓRCÓW
Różni ich ekonomia, łączy je transparentność
Segmentacja ma charakter poglądowy — opisuje bieguny kontinuum, a nie rozłączne grupy.
| Cecha | Biegun częstego użycia AI | Biegun rzadkiego użycia AI |
|---|---|---|
| Częstotliwość użycia AI | Codziennie | Raz w tygodniu lub rzadziej / nigdy |
| Wzrost zarobków dzięki AI | 47,5% | 5,9% |
| Ocena przyspieszenia pracy | 4,36 / 5 | 3,06 / 5 |
| Wiara w konkurencyjność bez AI | 54,2% | 74,5% — 85,3% |
| Poparcie oznaczania treści | 84,7% | 94,1% |
| Lęk przed klonowaniem | Nieco niższy | Nieco wyższy |
| Nadzieja związana z regulacjami | 77,8% | 79,4% |
Co to znaczy
Środowisko nie dzieli się na zwolenników i przeciwników AI, ale na dwa bieguny ekonomiczne: tych, u których narzędzie jest wpisane w warsztat i przekłada się na przychód, i tych, którzy używają go doraźnie i korzyści nie widzą. Postawy wobec transparentności są przy tym niemal identyczne po obu stronach. Wniosek dla platform i regulatorów: napięcie nie dotyczy technologii, tylko podziału korzyści z niej.
12 – JAK CZYTAĆ TE WYNIKI
Metodologia i ograniczenia
Kogo objęło badanie?
Czy wyniki są reprezentatywne?
Jak liczono zależności?
Czy AI powoduje wzrost zarobków?
Pełny raport,
pełne dane.
Wszystkie rozkłady, analiza współzależności, aneks metodologiczny i komentarze ekspertów — w jednym dokumencie.
„Twórcy sięgnęli po AI masowo: korzysta z niej 82,7% badanych. Pracują szybciej — ale trzech na czterech nie zarabia przez to ani złotówki więcej.”
„90,8% Twórców popiera obowiązek oznaczania treści AI, a 66,8% obawia się sklonowania własnego stylu, głosu lub wizerunku.”
Raport „Twórcy i AI”, Patronite.pl, 2026 (N = 196).