Czy zwierzę w ZOO może być szczęśliwe?
Ogrody zoologiczne budzą emocje. Dla jednych są miejscem spotkania z przyrodą, edukacji i ochrony gatunków. Dla innych — symbolem niewoli dzikich zwierząt. W tej dyskusji bardzo często pojawia się jedno podstawowe pytanie: czy zwierzęta w zoo są szczęśliwe?
To pytanie brzmi prosto, ale odpowiedź wcale taka nie jest.
W najnowszym odcinku projektu „Poznajemy polskie ZOO” rozmawiamy o dobrostanie zwierząt w zoo — bez mitów, uproszczeń i łatwych ocen. Wyjaśniam, dlaczego dobrostan nie oznacza jedynie braku choroby, głodu czy widocznego cierpienia. Zwierzę może być zdrowe fizycznie, ale jednocześnie doświadczać stresu, nudy, frustracji lub braku możliwości realizowania naturalnych zachowań.
Współczesne podejście do dobrostanu jest znacznie szersze. Obejmuje żywienie, środowisko, zdrowie fizyczne, zachowanie oraz stan psychiczny zwierzęcia. Dlatego w odcinku omawiam między innymi model pięciu domen dobrostanu, który pozwala spojrzeć na życie zwierzęcia bardziej całościowo.
Mówimy także o tym, dlaczego samo stwierdzenie: „wybieg wygląda dobrze” nie wystarcza. Ważne jest nie tylko to, co człowiek zapewnia zwierzęciu, ale również to, jak zwierzę z tego korzysta. Czy ma możliwość wyboru? Czy może się schować? Czy eksploruje otoczenie? Czy wykazuje naturalne zachowania? Czy jego aktywność wskazuje na dobrą jakość życia?
W odcinku pojawia się również temat wzbogacania środowiskowego, czyli działań, które mają pobudzać zwierzęta do aktywności, eksploracji i zachowań typowych dla danego gatunku. To mogą być ukryte porcje pokarmu, elementy do wspinania, zapachy, zabawki, baseny, podłoże do kopania albo zmiany w organizacji przestrzeni.
Dobrostan nie jest dodatkiem do działalności ogrodu zoologicznego. Jest jej fundamentem. Jeżeli zoo chce mówić o edukacji, ochronie gatunków i nauce, musi równocześnie pokazywać, że realnie troszczy się o zwierzęta znajdujące się pod jego opieką.
Odcinek prowadzi dr hab. Jarosław Sobolewski, prof. UMK, kierownik Katedry Ochrony Zdrowia Publicznego i Dobrostanu Zwierząt IMW UMK.
Zapraszam do obejrzenia drugiego odcinka serii:
„Czy zwierzęta w zoo są szczęśliwe? Dobrostan bez mitów”
Jarosław Sobolewski
Trwa ładowanie...