Zapraszamy 13 grudnia od g 14.00 Kino Wisła w Warszawie
Przeglądu filmowego „WYSZEPTANE – tradycja, duchowość”
„WYSZEPTANE – tradycja, duchowość” to wyjątkowy przegląd filmów dokumentalnych
poświęconych zjawisku magii i duchowości w ludowej kulturze Polski, Białorusi i Macedonii.
Inspiracją do jego stworzenia był film „Magia Podlasia – Szeptuchy” autorstwa Małgorzaty
Szyszki, przedstawiający uzdrowicielki z Podlasia oraz ich duchowe praktyki.
W programie przewidziane są nie tylko projekcje filmów, ale także spotkania z ekspertami:
etnografami, antropologami, artystami, a także wydarzenia towarzyszące: koncert i wystawa
grafik pt. „Twarze Podlasia” autorstwa Iriny Mazurek-Novikowej.
PARTNERZY I FINANSOWANIE
Organizator: Stowarzyszenie „Grupa Przedsięwzięć Teatralno-Medialnych”, Kino Wisła
Współfinansowanie: Fundusz Wspierania Twórczości ZAIKS
PATRONI MEDIALNI:
Belsat TV, Radio dla Ciebie
13 grudnia 2025 KINO WISŁA w WARSZAWIE
BLOK 1.
godz. 14.00-14.45. Etiudy macedońskie o obrzędowości w tym pt. „Szeptucha”
Spotkanie z autorami filmów Vladimir Bocev -dyrektor The International Festival of
Ethnological Documentary Films „KRATFEST” w Macedonii
godz. 15.30-16.10. "Białorusinki jadą na Podlasie", reż. Artsiom Lobach /prod. Belsat TV
2025 r. - 37'/
Grupa białoruskich kobiet żyjących na emigracji postanawia udać się w podróż na Podlasie,
aby zgłębić kulturę tamtejszych Białorusinów. Po przybyciu na Podlasie spotykają
miejscowych Białorusinów, którzy identyfikują swoją narodowość poprzez prawosławie. W
szkole, w której naucza się języka białoruskiego, bohaterki zauważają, że istnieje on obok
języka polskiego, a kaplica wewnątrz placówki edukacyjnej podkreśla ścisły związek
miejscowych Białorusinów z prawosławiem. Jednak odkrycie dotyczące Nocy Kupały
zaskakuje nasze bohaterki najbardziej. Zoja Majstrowicz, opiekunka pieśni ludowych, mówi,
że na Podlasiu to święto prawie nie jest obchodzone. W efekcie dziewczyny wracają do
Warszawy, gdzie 22 czerwca wspólnie ze społecznością Białorusinów na emigracji organizują
tradycyjną, pogańską Noc Kupały nad brzegiem Wisły.
godz. 16.10-17.10. „Koło Życia”– białoruskie zwyczaje i obrzędy, reż. Artsiom Lobach, 2025
r. prod. Belsat TV 2025 r. - 56'/
Spotkanie z autorami filmów
„Koło życia” to wizualno-filozoficzna podróż przez tradycyjną kulturę białoruską, oparta na
głębokim związku człowieka z naturą przez cały rok kalendarzowy. Film ukazuje ludowe
obrzędy i święta, które od wieków towarzyszą życiu mieszkańców białoruskich wsi.
Janusz.
godz. 17:45-18.00. Otwarcie wystawy prac graficznych TWARZE PODLASIA autorstwa Irina
Mazurek-Novikova
Wystawa powstała w wyniku współpracy z produkcją filmu MAGIA PODLASIA. SZEPTUCHY
(reż. Małgorzata Szyszka). Do tego filmu narysowałam kilka portretów uzdrowicieli
ludowych, o których się mówi w filmie, ale z różnych przyczyn nie było możliwości nagrania
ich wizerunku. Rysunki te pozwalają widzom zobaczyć jak wyglądały te osoby. Ludzie
inspirują mnie od dawna, dlatego lubię rysować portrety. Gdy przyglądam się twarzom,
zawsze próbuję «przeczytać historię człowieka», domyśleć się, jaki charakter może mieć ta
osoba, co ją spotkało w życiu. W portretach próbuję przekazać widzom tę informację,
wyzwolić emocje.
W tym przypadku nawet nie jestem do końca artystą, tylko pośrednikiem, który pomaga
nawiązać kontakt pomiędzy osobą na portrecie i oglądającym. Bardzo ważny jest też fakt że
moi pradziadkowie pochodzą z terenów Podlasia więc te prace dają mi możliwość lepiej
zrozumieć ludzi z tamtych regionów i przybliżyć rozwiązanie tajemnic mojej rodziny.
godz. 18.00-18.30. Koncert
Duet Lizaveta Reut & Siarhej Cierlukiewicz (Tserliukevich)
- przedstawiciele Szkoły Tradycyjnej Białoruskiej kultury w Warszawie – Ethno.art.by.
Wokal / guśli / skrzypce.
BLOK 2
godz. 19.00-20.00 – „Człowiek z Puszczy. Opowieści Dziada Borowego”, reż. Małgorzata
Szyszka, zdjęcia: Wojciech Jakubczak, muzyka: Jarosław Książe /Studio Legendy 10/, montaż:
Barbara Mazurek, Produkcja: Stowarzyszenie „Grupa Przedsięwzięć Teatralno-Medialnych”,
MTS MEDIA Robert Alberski Spółka kom., Harmonia Pictures Sp. z o.o.
https://youtu.be/lhhxZoDW1b0
rozmowa
Tym razem zabieramy publiczność w głąb puszczy, by odkryć tajemniczą postać Dziada
Borowego /Tomasza Onikijuka/– strażnika leśnej tradycji i narratora dawnych opowieści.
W obrazie występuje również znany dziennikarz i przyrodnik Adam Wajrak, którego wiedza
i zaangażowanie wzbogacają film o perspektywę współczesnych wyzwań ekologicznych.
Film porusza także trudne i niezwykle aktualne tematy: wycinki drzew i ochrony puszczy,
sytuacji na granicy polsko-białoruskiej, konfliktu pomiędzy tradycją i pamięcią o przeszłości
a presją współczesności.To dokument łączący walory etnograficzne, artystyczne i
publicystyczne, zapraszający do dyskusji o miejscu człowieka wobec natury i historii.
Kodaikanal International Film Festival Indie - BEST DOCUMENTARY FEATURE FILM -Award
Winner
godz. 20.45-21.00 - „Szeptucha” reż. Marek Włodzimirow
gość specjalny: Małgorzata Anna Charyton - etnolożka i antropolożka kultury. Fascynują ją
zjawiska z pogranicza natury i kultury. Jej specjalizacja to antropologia medyczna – nauka o
tym, jak ludzie myślą i działają w odniesieniu do ciała, zdrowia i leczenia. W tym ujęciu bada
szeptuchy, babki i „tych, co się modlą”.
godz.21.30- „Magia Podlasia.Szeptuchy” reż. Małgorzata Szyszka, zdjęcia: Artur Sochan,
muzyka: Jarosław Książe /Studio Legendy 10/, montaż: Barbara Mazurek, Produkcja:
Stowarzyszenie „Grupa Przedsięwzięć Teatralno-Medialnych”, MTS MEDIA Robert Alberski
Kim tak naprawdę są szeptunki i szeptuni? Dlaczego w dzisiejszym cywilizowanym świecie
nadal sięgamy po metody i środki leczenia ciała i duszy stosowane przez naszych dziadków?
Jak współczesna psychologia postrzega podlaskie zamowy?
NAGRODY/FESTIVALE:
„Magia Podlasia. Szeptuchy” Honorable Mention - Folkestone Film Festival Best
Documentary - WILDSOUND Feedback Film and Screenplay Festival Honorable Mention -
EIFA – European International Film Awards 10 edycja Festiwalu Literackiego 'Patrząc na
Wschód' – Buda Ruska XXIX Ethnofestiwal Czeremcha Kratovo International Festival of
Ethnological Documentary Film (Macedonia) 10 Festiwal Filmów Białoruskich 2024, Kino
Iluzjon, Warszawa Festiwal Kultura Bez Barier 18. Przegląd 'Oczy i Obiektywy' – Muzeum
Etnograficzne w Warszawie
Stowarzyszenie GPTM
Trwa ładowanie...