Fundacja ACONSS: literatura, historia i zabytki w ruchu

Fundacja ACONSS – pomóż nam tworzyć literackie wyprawy przez historię, kulturę i zabytki

Są miejsca, obok których przechodzimy codziennie, nie wiedząc, ile historii ukrywa się pod ich powierzchnią.

Ulica, zamek, park, plac, stary budynek, tunel, pomnik albo fragment miejskiego krajobrazu mogą być tylko punktem na mapie. Ale mogą też stać się początkiem opowieści. Właśnie tym zajmuje się Fundacja ACONSS: pomagamy ludziom odkrywać historię, kulturę, literaturę i zabytki poprzez doświadczenie, ruch, grę, spotkanie i opowieść.

ACONSS Fundacja Promowania Historii, Kultury oraz Zabytków w Polsce działa od 2017 roku. Od początku naszej działalności łączymy kilka obszarów: polską literaturę, historię, kulturę, lokalne dziedzictwo i aktywne uczestnictwo odbiorców. Zależy nam na tym, aby kultura nie była wyłącznie czymś oglądanym z dystansu, lecz czymś, w czym można uczestniczyć.

Przez pierwsze lata organizowaliśmy spotkania autorskie, wydarzenia literackie, koncerty z elementami historii i kultury, konkursy, warsztaty oraz działania angażujące lokalne społeczności. Były wśród nich m.in. spotkania pisarzy z czytelnikami, wydarzenia muzyczne, konkursy fotograficzne, działania edukacyjne i pierwsze gry terenowe. To był czas budowania doświadczenia, zespołu, rozpoznawania potrzeb odbiorców i szukania form, które naprawdę wciągają ludzi w kulturę.

Z czasem coraz wyraźniej widzieliśmy, że samo opowiadanie o historii i literaturze nie wystarcza. Ludzie chcą doświadczać. Chcą iść, szukać, rozwiązywać zagadki, porównywać fikcję z rzeczywistością, odkrywać miejsca na nowo i mieć poczucie, że są częścią większej opowieści.

Tak narodził się jeden z najważniejszych kierunków naszej działalności: literackie gry terenowe i questy kulturowe.

Cykl „Oczyma bohatera”

Naszym najważniejszym obecnie projektem jest rozwijany etapami cykl literackich wypraw terenowych pod wspólną ideą „Oczyma bohatera”.

To pionierskie rozwiązanie, w którym literatura spotyka się z miastem, historią, zabytkami, turystyką kulturową i nowoczesnymi narzędziami cyfrowymi. Uczestnik nie tylko zwiedza. Wchodzi w narrację. Porusza się po realnej przestrzeni, ale jednocześnie podąża śladami bohatera literackiego. Rozwiązuje zagadki, odkrywa konteksty historyczne, słucha nagrań, czyta wskazówki, porównuje fakty z fikcją i dociera do finału, w którym czeka skarb, pieczątka, satysfakcja i poczucie udziału w czymś niecodziennym.

Ten pomysł powstał dzięki współpracy Fundacji z pisarzem Marianem A. Noconiem oraz dzięki innowacyjnym rozwiązaniom wypracowanym przez zespół Fundacji i naszych partnerów. To nie jest zwykły spacer, klasyczna gra miejska ani tradycyjna promocja książki. To połączenie literatury, grywalności, historii miejsca, turystyki literackiej i aktywnej edukacji kulturowej.

Dotychczas powstały i rozwijają się m.in.:

„Zamek oczyma bohatera” w Baranowie Sandomierskim — gra terenowa prowadzona przez przestrzeń Zespołu Zamkowo-Parkowego, łącząca zabytkowy park, zamek, narrację literacką i poszukiwanie skarbu.

„Kraków oczyma bohatera” — dwa questy literackie, „Rozpoznanie” i „Dociekanie”, prowadzące przez Stare Miasto i łączące miejską przestrzeń Krakowa z fabułą, historią, multimediami i zadaniami terenowymi.

„Warszawa oczyma bohatera” — kolejny etap cyklu, w którym uczestnik odkrywa stolicę przez emocjonalny i literacki kontekst bohatera, zestawiony z historią miejsc, symbolami miasta i zadaniami terenowymi.

Przygotowujemy również kolejny ważny etap: „Katowice oczyma bohatera”. To projekt szczególnie bliski Fundacji, ponieważ Katowice są miejscem naszego działania. Chcemy pokazać miasto nie tylko przez jego znane symbole, ale także przez napięcia, ślady, przemysłowe dziedzictwo, architekturę, pamięć społeczną i literacką opowieść, która pozwala zobaczyć Katowice inaczej.

Co już udało się osiągnąć?

Z naszych rozwiązań skorzystało już ponad 550 uczestników, a oceny dotychczasowych questów literackich są bardzo wysokie — średnio około 4,91/5.

To dla nas ważny sygnał. Pokazuje, że ludzie chcą takich form kultury: aktywnych, angażujących, opartych na przeżyciu, a nie tylko biernym odbiorze. Questy literackie wpisują się w grywalność w kulturze, turystykę literacką, edukację historyczną, aktywne zwiedzanie i ogólnopolską rywalizację questową.

Dla uczestnika to przygoda. Dla miasta — nowa forma promocji dziedzictwa. Dla literatury — sposób, by wyjść poza książkę i spotkać czytelnika w realnej przestrzeni. Dla Fundacji — kierunek, który chcemy rozwijać dalej, krok po kroku, z udziałem Patronów.

Dlaczego potrzebujemy Patronów?

Dotacje i konkursy pomagają uruchamiać konkretne projekty, ale nie finansują całej pracy, która dzieje się pomiędzy nimi. A właśnie tam powstaje jakość.

Zanim uczestnik wyruszy trasą questu, trzeba wykonać wiele cichej, niewidocznej pracy: znaleźć miejsca, sprawdzić trasę, opracować narrację, przygotować zadania, stworzyć kartę gry, przetestować rozwiązania w terenie, opracować materiały audio, skonsultować historię miejsc, przygotować grafiki, utrzymać dostępność istniejących tras, aktualizować informacje i reagować na doświadczenia uczestników.

Każda drobna, regularna wpłata pomaga nam robić właśnie tę pracę.

Nie prosimy o wsparcie „na wszystko”. Prosimy o udział w konkretnym procesie: rozwijaniu cyklu literackich wypraw „Oczyma bohatera” oraz utrzymaniu tych tras, które już działają i służą uczestnikom.

Co chcemy zrobić do końca 2026 roku?

Do końca 2026 roku chcemy skoncentrować się na kilku realnych, mierzalnych działaniach:

• utrzymaniu i rozwijaniu istniejących questów literackich w Baranowie Sandomierskim, Krakowie i Warszawie,

• przygotowaniu i uruchomieniu projektu „Katowice oczyma bohatera”,

• opracowaniu nowych materiałów audio, edukacyjnych i promocyjnych do cyklu,

• testowaniu tras w terenie z udziałem wolontariuszy i uczestników,

• rozwijaniu kart gry, zagadek, narracji i elementów multimedialnych,

• wzmacnianiu dostępności questów dla osób, które chcą poznawać kulturę samodzielnie, rodzinnie lub w małych grupach,

• tworzeniu materiałów pokazujących, jak literatura może prowadzić przez realne miejsca,

• budowaniu społeczności osób, które chcą wspierać turystykę literacką i aktywne formy uczestnictwa w kulturze.

Chcemy, aby Patron wiedział, że jego wpłata nie rozpływa się w ogólnych kosztach. Pomaga w konkretnych rzeczach: w trasie, nagraniu, karcie gry, testach, materiałach, skarbie, utrzymaniu istniejących questów i przygotowaniu kolejnego miasta.

Dlaczego to jest ważne?

Bo kultura potrzebuje nie tylko dużych wydarzeń, sal i scen. Potrzebuje też działań, które są blisko ludzi. Takich, w których można wziąć udział bez specjalnego przygotowania. Wystarczy telefon, karta gry, odrobina ciekawości i gotowość, by ruszyć w drogę.

Nasze questy literackie dają taką możliwość. Można z nich skorzystać samodzielnie, z rodziną, ze znajomymi, podczas podróży, spaceru, weekendu albo wycieczki. Można odkrywać historię miasta, a jednocześnie wejść w świat literackiej tajemnicy. Można poczuć, że dziedzictwo nie jest zamknięte w przeszłości — ono nadal mówi, jeśli tylko damy sobie czas, by je usłyszeć.

Dołącz do Patronów Fundacji ACONSS

Jeśli bliska jest Ci literatura, historia, kultura, zabytki, gry terenowe, questy, lokalne dziedzictwo i nowoczesne formy edukacji — zostań Patronem Fundacji ACONSS.

Twoje wsparcie pomoże nam rozwijać cykl „Oczyma bohatera”, utrzymywać istniejące trasy i tworzyć kolejne literackie wyprawy, z których będą mogli korzystać uczestnicy z Katowic, regionu i całej Polski.

Pomóż nam tworzyć kulturę, którą można przejść własnymi krokami.

Ankieta

Fundacja ACONSS

Zobacz profil autora

Komentarze (0)