Newsletter #42

Psychologia Gier Wideo

Darmowy! · 0 · 25.10.2026

MERCH

https://patronite-sklep.pl/kolekcja/psychologia-gier-wideo/

Torba Powiem o tym mojemu terapeucie

Artykuł naukowy o grach:

Strojny, P., Kłosiński, M. (2026).

Entrapment in games: Reframing persistence in the I-PACE framework.

Journal of Behavioral Addictions, 15(1).

Link do artykułu

Okej, mieliśmy tu serię raczej przyjemnych artykułów, ale trzeba też wrócić do tego, że są pewne rozwiązania, które sprawiają, że człowiek ma trudność z oderwaniem się od ekranu.

I o tym właśnie jest ten artykuł. O graczach, którzy logują się każdego dnia do danego tytułu, ale nie robią tego, bo odczuwają z tego przyjemność (a w zasadzie przestali ją odczuwać). Zewnętrzne wzmocnienia, które otrzymują w trakcie obcowania z grą, stają się głównym motorem napędowym.

I-PACE framework generalnie skupiał się na kwestiach związanych z Internetem. Dwie jego główne składowe to motyw/sekwencje gratyfikacyjne i kompensacyjne. Strojny i Kłosiński podkreślają, że gry typu gacha nie były tak popularne jak dzisiaj, kiedy opracowywano tę koncepcję. Co też stoi za jednym z powodów opracowania tego artykułu.

Ich zamysł polega na wprowadzeniu tzw. entrapmentu (uwikłania? uwięzienia?) jako socjopoznawczej ścieżki/motywu stojącego za utrzymującym się graniem. Ma to stanowić uzupełnienie dla oryginalnego modelu.

Przytaczają tam szereg konstruktów stanowiących bazę pod ich propozycję, między innymi kwestie tożsamościotwórcze, pułapkę utopionych kosztów czy społeczne zobowiązania. Stoją na stanowisku, że współczesne mechaniki, szczególnie te związane z systemami gacha, agregują zainwestowany czas, pieniądze i procesy tożsamościotwórcze do takiego stopnia, że oderwanie się od gry bywa bardzo trudne.

Bardzo zachęcam do sprawdzenia tego tekstu, bo krótki opis newslettera nie oddaje, oczywiście, wszystkiego, co jest w artykule zawarte.

A przy okazji, Michała przyszło mi poznać osobiście i obiecuję, że to ostatnia osoba, którą można by posądzić o bycie nastawionym negatywnie do gier. Dlatego można zaufać, kiedy mówi o rzeczach, które mogą nas martwić w giereczkowie.

Praktyczna wskazówka: Artykuł dla tych, którzy potrzebują konkretnego frameworku dla pracy dyplomowej dotyczącej problematycznego grania

Artykuł metodologiczny:

Vuorre, M. et al. (2023).

An intensive longitudinal dataset of in-game player behaviour and well-being in PowerWash Simulator.

Scientific Data, 10, 622.

Link do artykułu

Dobra, to teraz mam dla Was niespodziankę.

Kompletnie free items, ogromna baza danych zawierająca ponad 15 milionów zarejestrowanych zdarzeń w grze, ponad 700 000 odpowiedzi na itemy w ankiecie, ponad 21 milionów zarejestrowanych stanów/statusów w grze, a całość rozciąga się na 222 dni.

Jak twierdzi sam zespół, kwestia dobrostanu graczy jest tematem często brany na warsztat badawczy, ale empirycznie pozostawia wiele do życzenia. Poważnym problemem, o którym wspominają, jest fakt, że znaczna część tych badań opiera się na sztucznych (w sensie pozbawionych kontekstu in-game) warunkach i danych samoopisowych, które są w swojej naturze mocno nieprecyzyjne i pełne ograniczeń.

Z tego powodu udało im się wykombinować ogromny set danych od łącznie 11 080 graczy z 39 krajów, na podstawie zmodyfikowanej nieco wersji PowerWash Simulator.

I to też jest fajny case, gdzie deweloper chętnie wspomógł badaczy w pracy naukowej, co nie zdarza się zbyt często (z różnych powodów).

Co tam dokładnie znajdziecie, to już odsyłam do samego artykułu.

Ale generalnie, to całkiem fajna rzecz, co nie?

Praktyczna wskazówka: Publiczna baza danych zawierająca, i tu cytuję, 15,772,514 gameplay events, 726,316 survey item responses, and 21,202,667 additional gameplay status records, and spans 222 days.

Książka na ten tydzień:

Klimczyk, P. (2026).

Ostatni nabój.

Napisałem Se Na Telefonie Press.

Link do książki

Nie piszecie, że Wam się nie podoba, to zakładam, że chcecie dalej czytać :P

****

Kiedy widzi się potwora zamiast człowieka, dużo prościej jest myśleć na spokojnie. Potwory i ich strategie ataku są proste do zrozumienia. Bywają zażarte, bywają zajadłe, kiedy się je przyprze do muru. Ale są z reguły tchórzliwe. Czają się gdzieś i wyczekują na moment nieuwagi swojej ofiary. Śledzą jej ruch.

Na przykład przez lornetkę.

Doktor ruszył w stronę budki stróża nocnego przy rogatkach, chowając się w resztkach dymu. Rozejrzał się znad małej lady. W chwili oddechu zaczął analizować sytuację. Korytarz, w którym goniły go monstra, miał przeszklone biura na wzór rozległych sekretariatów.

Przypomniał mu się dziekanat, do którego tak niechętnie znosił raporty z sesji egzaminacyjnej. Za plecami pań obsługujących stanowiska okna były zawsze otwarte na oścież.

Jeśli tutaj było podobnie, to głos z radiowęzła musiał czaić się bezpośrednio po lewej lub prawej stronie korytarza, tak aby obserwować go przez lornetkę. Lewa odpada. Nie mógł być w budynku skarbówki, skoro używał radiowęzła. Przez moment pomyślał o dachu. Może nawet gdzieś na szczycie któregoś z silosów.

Nie. Z dachów nie widziałby recepcji.

Po prawej stronie był rozległy plac, na końcu którego mieściły się magazyny, silosy i skomplikowane systemy rurociągów łączące jakieś zbiorniki. Powinien być gdzieś tam, ale gdzie?

Kto po części pracowniczej mógł mieć jeszcze dostęp do radiowęzła?

Trzask wybitego okna przerwał jego analizę. Kilka lisowatych wyskoczyło na plac, głośno dysząc i skomląc.

Drzwi do cieciówki były zamykane od środka. Na całe szczęście, mechanizm był żeliwny. Zaryglował w pośpiechu drzwi i padł na ziemię. Zamknął oczy, zaczął oddychać wolniej. Ani jednego szmeru.

Rudowłose kity szurały po placu, kiedy lisowate zaczęły tropić swoją ofiarę. Race zadziałały podwójnie. Nie tylko zbudowały zasłonę do ucieczki, ale też wsiąknęły w grubą kurtkę Doktora. Zapach dymu unosił się razem z nim.

Ujadające bestie ruszyły w stronę magazynów. Po chwili pozostałe wybiegły z nie wiadomo jakich luków, okien i połamanych drzwi kompleksu biur. Straciły trop, pognały na rekonesans.

Doktor ciężko wzdychnął. W końcu mógł przetrzeć pot z czoła i wyczyścić przybrudzone okulary. Usiadł po turecku, aby nie wystawać zza lady. Wystarczyło się tylko nieco zgarbić. Popatrzył po pomieszczeniu. Porozrzucane karty do gry, plakat z nagą kobietą, niedziałający ekran monitoringu, jakieś butelki po alkoholu i pogniecione filtry od papierosów. Nic szczególnego, poza jednym drobiazgiem.

Nad monitorem rozwieszona była mapa kompleksu z naniesionymi odręcznymi notatkami. Doktor zbliżył się do ściany w kucki i powoli podniósł głowę. Notatki dotyczyły różnych rzeczy. Od nazwisk kierowców, którzy przyjeżdżali w ostatnim tygodniu, po drogi logistyczne. 2B->Chłodnia (Kalafior), czyli hala 2B była połączona z chłodnią. Okazjonalne kółko i krzyżyk. Miewał gości na nocnej zmianie.

Zaczął sprawdzać obiekty, które znajdowały się w okolicy stróżówki. Skakał po zapiskach, aż coś przykuło jego uwagę.

Na mapie zaznaczono czerwonym markerem:

Brygadzista hala 3C, ustawić pasmo 2-2-3. Dzwonić o 6:00, 14:00 i 22:00.

Chyba ta kula w magazynku, która spoczywała teraz w kieszeni jego kurtki, faktycznie przynosi szczęście.

****

Doktor zajrzał jeszcze raz do plecaka. Szturm przez plac nie wchodził w grę. Hala jest zaraz obok, ale nie wiadomo, czy poluje na tchórza z lornetką, czy tchórza z lornetką i karabinem. Strzał z ASG w żebro nie zabije, ale spowolni bieg. Lisowate to wykorzystają.

Czas leci. Miał wrażenie, że czuje spojrzenie, które skacze od okna do okna.

Wyjął swój ostatni zegar.

Uchylił drzwi.

Nakręcił.

Wdech. Wydech.

Rzucił zegarem wysoko w powietrze, licząc, że przeleci nad oknami, które pewnie obserwował. Trafił w jedno na piętrze. Nie usłyszał brzęczenia, ale lokalni rezydenci mają lepszy słuch. Wataha kilkoma susami ruszyła w budynek.

Chwila ciszy.

Wdech. Wydech.

Radiowęzeł znów ryknął, przebijając ciszę muzyką.

Złapał przynętę.

Wybiegł z budki nisko na nogach, chowając się za paką pierwszej z ciężarówek. Licznik zaczął drgać. Trudno, nie ma innego wyboru. Lepiej stracić resztkę włosów, niż osierdzie wyrwane szponami.

Nie zatrzymywał się na długo. Przeczuwał, że lornetka skacze po oknach zakładu, tropiąc go. Nie będzie to trwać długo, ale wystarczą mu dwie minuty. Jest blisko, a jego kryjówki rozłożone są pod samą wiatą magazynową.

Wdech. Wydech.

Przeszywający ból wydarł z niego oddech. Wytracił równowagę i z całym impetem przeturlał się po betonie. Spojrzał na ściankę naczepy tira. Powietrze falowało. Dopiero teraz zauważył dymiący bok kurtki. Wpadł w przypalaka. Taki jest efekt, kiedy emocje biorą górę. Na szczęście tylko otarł skórę. Zapiekło boleśnie, ale stracił głównie połę kurtki.

Strefa jest jednak po jego stronie.

Dała mu sygnał, aby się opanował.

Podciągnął się i ruszył dalej.

Wjazd do magazynu stał otwarty.

****

W co gram: (kiedyś) Star Wars Racer

Dostałem go pół roku po mojej komunii. Generalnie, to nie było wtedy zbyt kolorowo, jeśli chodziło o siano, toteż, tak jak mi rodzice mówili, z komunii nieco zabrakło i trzeba było dozbierać, aby kupić do domu nasz pierwszy komputer.

Czy faktycznie tak było? Tego nie wiem. Pamiętam za to, że przez jakieś znajomości mojego wujka i tak udało się załatwić coś taniej, bo ten komputer był “składany”. To sformułowanie było dla mnie wtedy bardzo enigmatyczne, ale nie wchodziłem w to jakoś szczególnie bardzo.

Pamiętam natomiast, jak z siostrą byliśmy wysłani do babci, bo rodzice mieli coś załatwić. I jak się okazało, to coś było przywiezieniem i podłączeniem komputera do domu. Byłem w totalnym szoku. Nic, czego doświadczyłem później w życiu, nie dało mi takiej ekscytacji. A przynajmniej takie miałem wtedy poczucie, bo kilka lat później pojawiły się pierwsze papieroski, a jeszcze parę później pierwsze inne razy.

W każdym razie Racer był zainstalowany już na tym komputerze. Piracony, oczywiście. Niemniej był to tytuł, w który zagrywałem się wtedy godzinami i tylko on mi w zasadzie wystarczał na długo. Czyli na jakiś tydzień aż nie zaczęto skupować gazetek z grami do domu.