Historia zdjęcia, które pokazuje początki radioterapii
W 1920 roku „nowoczesne leczenie raka” wyglądało zupełnie inaczej niż dziś. Na historycznej fotografii widzimy pacjentkę z zaawansowanym rakiem szyjki macicy, której stan wiosną uznano za beznadziejny. W ramach ostatniej próby ratunku lekarze zastosowali eksperymentalną metodę — dopochwową terapię promieniami X.
Kobieta leżała na szpitalnym łóżku z nogami podwieszonymi w materiałowych pasach, aby zapewnić dostęp do pola zabiegowego. Nad nią zwisały przewody wysokiego napięcia. Nie było obrazowania, precyzyjnego planowania ani współczesnych zabezpieczeń — jedynie lampa rentgenowska i wiązka promieniowania kierowana bezpośrednio w stronę szyjki macicy.
Pacjentkę przyjęto 25 maja 1920 roku do Garfield Hospital. Do 8 listopada 1920 roku poddawano ją regularnym napromieniowaniom dopochwowym, a dodatkowo stosowano napromienianie przez skórę (cztery pola przednie i cztery tylne). Łącznie zastosowano 1 godzinę i 50 minut niefiltrowanego promieniowania z lampy Coolidge’a, przy ściśle określonej odległości i natężeniu prądu. Każdy szczegół — pozycja ciała, dystans od źródła promieniowania, parametry elektryczne — był skrupulatnie dokumentowany, ponieważ lekarze dopiero wyznaczali granice tej nowej dziedziny terapii. Leczenie odbyło się pod kierunkiem Dr Lestera Neumana.
Już podczas drugiego naświetlania dopochwowego zauważono wyraźną poprawę. Guz zaczął się zmniejszać, komórki nowotworowe reagowały na promieniowanie. W kolejnych miesiącach nastąpił powrót do prawidłowej masy ciała, poprawa obrazu krwi i ogólnego samopoczucia. Skutki uboczne były jednak dotkliwe — silne nudności, które określa się jako „choroba popromienna”.
To zdjęcie nie powstało, by szokować, lecz by dokumentować i uczyć. Pokazuje moment, w którym medycyna balansowała między odkryciem a ryzykiem — bez pełnych standardów bezpieczeństwa, ale z determinacją, by ratować życie. Właśnie z takich odważnych, często niebezpiecznych prób wyrosła współczesna radioterapia onkologiczna. Fot. The Radiological Society of North America (RSNA)
Autor: Jacek Czubacki
Źródła:
Czasopismo medyczne Journal of radiology, Dr. Lester Neuman, 1921.
The Radiological Society of North America (RSNA).
The College of Physicians of Philadelphia Historical Medical Library.
Historia Zapomniana i Mniej Znana
Trwa ładowanie...