Łukasz Dynowski - dusznø podcast #79
Macie tak, że czasem zastanawiacie się, w jak bardzo równoległych światach żyjemy? I jak wiele tych równoległych światów w tym samym momencie przeżywa swoje życie, przeżywa emocje, doświadcza szczęścia, doświadcza bólu, doświadcza straty, doświadcza wygranej, przegranej, miłości, rozstań i bardzo wielu rzeczy? I to się dzieje wszystko naraz, w tym samym momencie.
A jak sobie pomyślisz do tego, że jest jeszcze cała przeszłość i całe nieskończone ilości tych równoległych światów, które już nie istnieją, które już przeminęły, które już się zakończyły, ale w pewnym momencie historii, dla pewnych ludzi, były najważniejsze na świecie i dla nich to była jedyna rzeczywistość, którą znają, to głowa zaczyna wybuchać, c nie?
I współcześnie, żyjąc sobie w Polsce, nawet nie zastanawiam się, że gdzieś tam kiedyś wybuchła bomba atomowa. Oczywiście nie jesteśmy w stanie pomieścić tych wszystkich informacji. I gdybym przeżywała wszystkie wybuchy wojen, bomb, całą krzywdę, która się dzieje na świecie, to pewnie po prostu bym tego nie uniosła.
Ale czasem po prostu warto się zatrzymać i na chwilę zagłębić w tym równoległym świecie z przeszłości, który się już kiedyś wydarzył.
Oczywiście to może brzmieć jak jakieś nawiedzone pierdolenie, ale chodzi o to, że historia jest niesamowita. I to, co dla nas w tym momencie jest notką na kartach podręcznika albo nawet zostaje już zupełnie pominięte, to kiedyś było dla kogoś całym światem.
Kiedyś ktoś, jakiś taki Oppenheimer albo ktoś inny, był tak niesamowicie zafiksowany na punkcie opracowania na ten przykład bomby atomowej, że od poniedziałku do niedzieli, przez 24 godziny na dobę, żył tylko tym, bo wydawało mu się to tak istotne. I oczywiście w kontekście historii i tego, co się wydarzyło później, było to na maksa ważne, ale czy dzisiaj, idąc po bułki do piekarni albo zastanawiając się, co zjemy na obiad, w ogóle o tym myślimy?
Taką miałam rozkminę, jak Maks, menadżer Łukasza, prawdopodobnie, bo w sumie nie wiem, kim dokładnie dla niego jest, napisał do mnie, że Łukasz wydał książkę „Atomowi. Testy nuklearne na ludziach”. I ja miałam takie: what? To bomby atomowe testowano na ludziach inaczej niż poprzez zrzucenie ich na tę biedną, nieszczęsną Hiroszimę i Nagasaki?
A potem, jak usłyszałam, że USA testowało bomby atomowe na swoich własnych żołnierzach i swoich własnych obywatelach, to po prostu wybuchł mi mózg. I stwierdziłam: tak, Łukasz, przychodź do podcastu. Dawajcie mi tę książkę. Ja chcę to przeczytać, chcę się dowiedzieć, jak to było, bo to jest coś, co jest dla mnie niepojęte.
I myślę, że to była jedna z takich rozmów, podczas których cały czas robiłam wielkie oczy. I czytając książkę Łukasza, którą wam bardzo serdecznie polecam, również robiłam wielkie oczy.
Także tak, słuchajcie, interesujcie się czasem historią czy też mikrohistorią. Niech ona może przez jakiś czas pokrąży sobie w waszych żyłach i w waszym krwioobiegu. Może to nam coś da, może staniemy się dzięki temu mądrzejsi, może docenimy to, co mamy i w jakim miejscu jesteśmy.
A teraz konkrety o Łukaszu
Łukasz Dynowski jest dziennikarzem Wirtualnej Polski i redaktorem naczelnym portalu o2.pl.
W swojej pracy zajmuje się głównie tematami międzynarodowymi, szczególnie Bliskim Wschodem i Afryką. Jako reporter pracował między innymi w Somalii, Iraku, Libanie i Kenii. Pisał o konfliktach zbrojnych, kryzysach humanitarnych, zmianach klimatycznych i sytuacji lokalnych społeczności w miejscach, których losem przejmuje się w sumie niewielu.
Łukasz ma też doświadczenie w rozmowach z najważniejszymi politykami europejskimi. Przeprowadzał wywiady z byłymi i urzędującymi prezydentami, premierami oraz ministrami. To ważny element jego zawodowego zaplecza, bo pokazuje, że porusza się zarówno w reportażu terenowym, jak i w rozmowach politycznych na najwyższym szczeblu.
W jego pracy wyraźnie widać zainteresowanie tematami, w których wielka polityka spotyka się z ludzkim doświadczeniem.
Jest autorem reportażu „Atomowi. Testy nuklearne na ludziach”, wydanego przez Wydawnictwo Agora. Książka opowiada o żołnierzach i cywilach, którzy w latach 1945–1962 doświadczyli skutków testów broni nuklearnej. Dynowski opisuje w niej między innymi historie weteranów atomowych, którzy przez lata byli zmuszani zachować milczenie na temat ich doświadczeń związanych z wystawianiem na działania broni jądrowej.
W przypadku Łukasza ta książka nie pojawia się znikąd. Jest przedłużeniem jego reporterskiego myślenia o świecie: szukania konkretnych osób za dużymi procesami politycznymi, wojskowymi i historycznymi. Nie interesuje go tylko sama bomba atomowa jako technologia ani zimna wojna jako kolejny rozdział w podręczniku do historii. Interesuje go człowiek, który dostał rozkaz, wszedł na poligon, zachorował a potem milczał albo przez lata próbował udowodnić, że to, czego doświadczył, wydarzyło się naprawdę.
Książki i reportaże, które polecamy / o których mówimy w rozmowie:
Łukasz Dynowski, „Atomowi. Testy nuklearne na ludziach”
Reportaż o weteranach atomowych, testach nuklearnych na żołnierzach USA i cywilach.
John Hersey, „Hiroshima”
Reportaż o sześciu osobach, które przeżyły zrzucenie bomby atomowej na Hiroszimę. Tekst ukazał się pierwotnie w „The New Yorkerze” 31 sierpnia 1946 roku i zajął cały numer magazynu.
Lesley M.M. Blume, „Fallout. The Hiroshima Cover-up and the Reporter Who Revealed It to the World”
Książka o tym, jak John Hersey dotarł do Hiroszimy, napisał swój reportaż i ujawnił światu skutki bomby atomowej.
Eileen Welsome, „The Plutonium Files. America’s Secret Medical Experiments in the Cold War”
Reportaż śledczy o tajnych amerykańskich eksperymentach medycznych z plutonem i promieniowaniem, prowadzonych na nieświadomych obywatelach w czasie zimnej wojny.
Filmy i seriale, o których mówimy w podcaście
„Hiroszima, moja miłość” / „Hiroshima mon amour”, reż. Alain Resnais, 1959
Francusko-japoński film z 1959 roku, uznawany za jeden z ważnych tytułów kina powojennego i francuskiej Nowej Fali. Scenariusz napisała Marguerite Duras, a reżyserem był Alain Resnais. Film opowiada o krótkiej relacji francuskiej aktorki i japońskiego architekta w Hiroszimie, a w tle wraca pamięć wojny, traumy, okupacji i bomby atomowej.
„Oppenheimer”, reż. Christopher Nolan, 2023
Biograficzny film Christophera Nolana o J. Robercie Oppenheimerze, fizyku teoretycznym i jednej z kluczowych postaci Projektu Manhattan. Film pokazuje prace nad stworzeniem pierwszej bomby atomowej, test Trinity, polityczne konsekwencje projektu oraz późniejsze przesłuchania Oppenheimera w USA. W głównej roli występuje Cillian Murphy.
„Dziwny jest ten świat” Waldemara Milewicza
Cykl reportaży telewizyjnych Waldemara Milewicza realizowany dla TVP. Program pokazywał konflikty, kryzysy i wydarzenia społeczne z różnych części świata, często z miejsc objętych wojną lub napięciem politycznym. Milewicz był jednym z najbardziej rozpoznawalnych polskich reporterów wojennych i zagranicznych.
Filmy z amerykańskich testów atomowych z manekinami, m.in. „Operation Cue”
Archiwalny film edukacyjno-wojskowy dotyczący testów atomowych w Nevadzie w 1955 roku. Materiał dokumentuje przygotowania do testu, ustawione domy i obiekty testowe oraz skutki eksplozji nuklearnej dla infrastruktury cywilnej. Tu łapcie link do filmu na YouTube:
https://www.youtube.com/watch?v=u1rKd19Ib5o
I jeszcze socjale Łukasza:
Instagram Łukasza
https://www.instagram.com/lukasz_dynowski
X Łukasza:
wasza duchøta
dusznø podcast
Trwa ładowanie...