Czechostacja

W pierwszym i bardzo mocno spóźnionym tegorocznym newsletterze opowiadam o czterech zupełnie różnych obszarach czeskiej rzeczywistości. Zaczynam od gorzko-słodkiego bilansu zakończonych zimowych igrzysk. Potem zahaczam o aktualne napięcia polityczne wokół prezydenta Petra Pavla. Następnie przypominam, wraz z Muzeum Narodowym senatorkę Františkę Plamínkovą, newsletter zamykając niedawnymi odkryciami archeologicznymi na Pálavie, na południowych Morawach.

Składając Wam typowe czeskie życzenia noworoczne wyjaśniam, skąd wziął się ten enigmatyczny obyczaj. Opowiadam też o tym, że Czechy szykują się na Sylwestra inaczej niż zwykle: Praga stawia na miejską imprezę bez fajerwerków, a nowe przepisy mają wreszcie ukrócić nocną „wojnę ogniową” – pytanie tylko, kto i jak będzie to egzekwował. Do tego domyka się wieloletnia legenda infrastruktury: D1 wreszcie jest przejezdna w całości, choć dla Czechów wciąż pozostaje synonimem korków i remontów. A na deser – ucieczka od świateł miasta do wapiennego labiryntu: świeżo odkryta jaskinia nad Svatým Janem pod Skalou przypomina, że Czeski Kras to nie tylko Karlštejn i „Ameryka”, ale setki podziemnych historii tuż za rogiem Pragi.

Adwent w Czechach rusza pełną parą: jarmarki świecą już w Pradze i w największych miastach, a choinka na Staromáku jest – jak co roku – osobnym widowiskiem. Zanim jednak zanurzymy się w ponczu i kolędach, porządkuję temat „żółtaczki”: jaka jest realna skala WZW A w Czechach, skąd się bierze i dlaczego medialne alarmy w Polsce nie do końca odpowiadają rzeczywistości. W drugiej części newslettera schodzę pod ziemię i na odkrywki: Czechy domykają epokę węgla kamiennego (ostatnia kopalnia kończy wydobycie), a równolegle węgiel brunatny dostaje rynkowy i polityczny deadline.

Z pewnym opóźnieniem, za które bardzo Was przepraszam, przedstawiam październikowo-listopadowy newsletter Czechostacji. A w nim - elektromobilność po prasku, czyli koniec wypożyczania hulajnóg w stolicy Czech. Ponadto: w Czechach wciąż drożej niż w Polsce i Niemczech, co zawierał list pierwszego prezydenta Czechosłowacji i dlaczego desygnowany na premiera lider ruchu ANO ma problemy z Turkiem. Kolejny numer newslettera, by wynagrodzić Wam poślizg obecnego, powinien się pojawić pod koniec tego miesiąca.

* W najnowszej powieści Dana Browna Praga staje się planszą do gry w symbole i legendy, a na ulicach słychać już pierwsze echa „brownomanii”. * Z gier wideo do realu przechodzą też fani Kingdom Come: Deliverance II — średniowieczne miejscówki pęcznieją od turystów z mapą w ręku. * Rocznica Sierpnia ’68 połączyła oficjalne uroczystości z otwartym festiwalem NeverMore 68 i ubiegłorocznym filmem „Vlny”. * Na koniec coś lżejszego w czymś cięższym: przegląd kampanijnych piosenek i politycznego „lato, pivo i memy”

W tym specjalnym odcinku rozwijam kilka wątków poruszonych w rozmowie z Agnieszką Holland. Opowiadam m.in. o najbardziej znanym protestsongu z czasów okupacji wojsk Układu Warszawskiego i losach jego autora. W odcinku znajdziecie też podwójnego morderstwa, jakiego na przypadkowych Czechach dopuścił się w Jiczinie żołnierz polskich sił okupacyjnych. Oraz o roli, jaką w pierwszych dniach po inwazji odegrało Czechosłowackie Radio. W końcu opowiadam o tym, jak Praską Wiosnę, siedem sierpniowych dni i normalizację wspominało się i wspomina w moim rodzinnym domu. I gdzie - moim zdaniem, Czesi którzy doświadczyli tych wydarzeń na własnej skórze mają do dziś nieprzepracowany problem. <i>Ilustracją muzyczną odcinka i jinglami interwałowymi jest piosenka Dobře míněná rada Jaromíra Vomáčki - najbardziej znany protestsong z czasów interwencji wojsk Układu Warszawskiego w Czechosłowacji.</i>

W tym specjalnym suplemencie rozwijam kilka wątków z odcinka nr 36. Opowiadam m.in. o dalszych losach oprawców generała Heliodora Piki. Druga część suplementu dotyczy cmentarza w Diablicach, w północnej części Pragi, które są miejscem pochówku osób zamordowanych zarówno przez Niemców, jak i komunistyczne. W trzeciej uzupełniam też opowieść o pomniku Stalina na Letnej i historię jego autora, rzeźbiarza Otakara Šveca.