Zestaw Prawdziwych Informacji 2#88

Darmowy! · 0 · 03.06.2026

Cześć Patronko, Patronie,

w najnowszym „Obiektywie” przyglądamy się pseudodiagnostyce, sprzedaży wątpliwych „terapii” i mechanizmom żerowania na osobach szukających pomocy. Piszemy też o fałszywych narracjach wokół Ukraińców, centrów integracji, zgłoszeń na numer 112, umowy o wspólnym pożyciu, polexitu, systemu kaucyjnego czy stref czystego transportu.

Nie zabrakło również tematów międzynarodowych: rosyjskiej propagandy, podszywania się pod znane organizacje, programu SAFE oraz wydarzeń politycznych w Europie i na świecie. To wszystko pokazuje, że rzetelna informacja wymaga stałej pracy, uważności i niezależności.

Dlatego dziękujemy, że jesteś z nami. Twoje wsparcie pomaga nam szybciej reagować na fałszywe treści, sprawdzać wypowiedzi polityków, wyjaśniać skomplikowane tematy i rozwijać projekty takie jak „Obiektyw”.

Marcel Kiełtyka, członek zarządu i redaktor naczelny „Obiektywu”:

W pierwszym numerze „Obiektywu” pisaliśmy m.in. o fałszywych testach pasożytniczych i innych absurdalnych metodach „diagnozowania” chorób. Dzięki nim wiemy, że problem jest o wiele większy niż sądziliśmy. To właśnie te historie stały się punktem wyjścia dla obecnego numeru. Numeru, w którym nie zabrakło jednak tematów dotyczących Rosji, Chin czy nowych technologii.

„Kupa bzdur” i „Spod lady” opisują podobną strategię manipulacji – wykorzystać lęk o zdrowie, zaoferować proste rozwiązanie i zarobić na ludzkiej nadziei. Komercyjne laboratoria w Polsce, o których piszemy, przyjmują paczki z próbkami stolca wysyłane bez skierowania, nierzadko w zwykłych opakowaniach, mimo że przepisy wyraźnie tego zabraniają. W tym samym czasie w Internecie kwitnie handel fenbendazolem – substancją stosowaną w weterynarii – oraz iwermektyną, która u ludzi może być stosowana wyłącznie w określonych wskazaniach medycznych. Obie substancje są jednak w internetowym obiegu alternatywnych terapii przedstawiane jako rzekome remedium na raka. Algorytmy mediów społecznościowych prowadzą zdesperowanych chorych do grup, w których sprzedawcy podsuwają im „protokoły” dawkowania, choć na etykietach tych produktów wyraźnie widnieje napis, że są przeznaczone wyłącznie do badań laboratoryjnych.

Poza systemem. Nowe wydanie „Obiektywu” już dostępne

System porządkuje nasze życie. Nie wszystkim jednak ten porządek odpowiada. O tym, kto i gdzie znajduje w nim luki oraz jak można go załatać, przeczytasz w najnowszym wydaniu magazynu „Obiektyw”.

Sprawdzone wypowiedzi

Dezinformacja o krakowskim centrum integracji wpisuje się w szerszą narrację

Analiza w pigułce:

Kacper Ignasiak opublikował zdjęcie domofonu budynku przy ulicy Michałowskiego 1 w Krakowie, w którym mieściła się siedziba Krakowskiego Centrum Integracji (KCI). Samo zdjęcie pochodzi z 2023 roku. KCI zawiesiło swoją działalność rok później z końcem maja i do tej pory jej nie wznowiło.
KCI było inicjatywą realizowaną z myślą o osobach przyjeżdżających z Ukrainy do Polski. W jej ramach organizowano kursy języka polskiego czy doradztwo dotyczące np. podjęcia studiów lub pracy. Centrum organizowało także różne wydarzenia integracyjne, takie jak np. Dzień Dziecka.
Wpis Kacpra Ignasiaka wpisuje się w szerszą narrację o tym, że Ukraińcy prowadzą biura, w których legalizują pobyt cudzoziemców z Afryki i Azji, np. poprzez wyrabianie im polskich paszportów (1, 2, 3). Działania związane z legalizacją nie są jednak niezgodne z prawem. Oczywiście, zdarzają się też naruszenia w tym zakresie. W proceder fałszowania dokumentów są zamieszane jednak osoby różnych narodowości, nie tylko Ukraińcy, lecz także Polacy (np. 1, 2, 3).
Na temat centrów integracji cudzoziemców od dawna powstają różne fake newsy, które weryfikowaliśmy niejednokrotnie na łamach Demagoga (np. 1, 2, 3). Te jednostki służą integracji cudzoziemców legalnie przebywających na terenie Polski. To centra informacyjno-usługowe, w których cudzoziemcy przede wszystkim będą mogli otrzymać informacje dotyczące np. spraw urzędowych.

Umowa o wspólnym pożyciu daje prawa, a nie odbiera. Fałsz rzecznika prezydenta

Analiza w pigułce:

29 maja Sejm przyjął ustawę o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu. Gdyby weszła w życie, umożliwiłaby dwóm osobom, niezależnie od ich płci, zawarcie umowy przed notariuszem, która dawałaby im m.in. prawo do wspólnego rozliczania PIT, pochówku partnera czy korzystania z wybranych świadczeń z ZUS.
Z ustawy nie wynika jednak, aby odbierała ona istniejące prawa małżeństwom lub ograniczała ich uprawnienia. Jej celem jest rozszerzenie części uprawnień, które dotąd przysługiwały głównie małżonkom, na osoby, które zawrą umowę o wspólnym pożyciu.
To, czy umożliwienie formalizacji związku w inny sposób niż poprzez zawarcie małżeństwa osłabia społeczną rolę małżeństwa, pozostaje kwestią poglądów politycznych lub ideowych. W sensie prawnym ustawa o statusie osoby najbliższej nie ma żadnych konsekwencji dla „związku małżeńskiego kobiety i mężczyzny”. Z tego powodu wypowiedź Rafała Leśkiewicza oceniamy jako fałsz.

Fałszywe zgłoszenia na 112. Manipulacja rzeczniczki MSWiA

Analiza w pigułce

23 maja służby otrzymały fałszywą informację o pożarze w domu rodzinnym prezydenta Karola Nawrockiego i podjęły interwencję na miejscu. W związku z serią podobnych zdarzeń politycy PiS żądają dymisji ministra spraw wewnętrznych i administracji. W odpowiedzi na tę krytykę Karolina Gałecka, rzeczniczka MSWiA, opublikowała grafikę z wykresem, z którego wynika, że w okresie rządów PiS odsetek fałszywych zgłoszeń był znacznie wyższy niż obecnie.
Rzeczniczka MSWiA podała prawidłowe dane, ale dotyczące zdarzeń niezasadnych, które tylko w starszych raportach nazywano fałszywymi. Nie wywołały one reakcji służb – operatorzy nie przekazywali ich podmiotom ratowniczym (patrz np. raport za 2016 rok, s. 19).
Celowe złożenie fałszywego zawiadomienia to wykroczenie (art. 66), a w niektórych przypadkach – nawet przestępstwo (art. 224a). Zapytaliśmy policję i MSWiA o dane dotyczące fałszywych zawiadomień, które wywołały reakcję służb. Policja skierowała nas do Centrum Powiadamiania Ratunkowego, które podlega ministerstwu. MSWiA przyznało jedynie, że rzeczniczka posłużyła się danymi dotyczącymi niezasadnych zgłoszeń.
W toku dyskusji o fałszywych zawiadomieniach, które wywołały reakcje służb, Karolina Gałecka posłużyła się danymi, które nie dotyczą takich zawiadomień. Dlatego jej wypowiedź oceniamy jako manipulację.

Sprawdzone informacje

Order Orła Białego. Kto i jak może go odebrać?

W piątek 29 maja prezydent Karol Nawrocki ogłosił, że zawnioskuje o odebranie Orderu Orła Białego prezydentowi Wołodymyrowi Zełenskiemu. Prezydent zaproponował Kapitule Orderu, aby było to jednym z punktów jej posiedzenia, które odbędzie się 8 czerwca.

Przyczyną propozycji Karola Nawrockiego jest decyzja prezydenta Ukrainy o nadaniu jednej z ukraińskich jednostek wojskowych imienia „Bohaterów UPA”. Przypomnijmy, że w latach 1943–1945 ukraińscy nacjonaliści z Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA) przeprowadzili czystkę etniczną, której ofiarami padło około 100 tys. Polaków.

Oszuści w służbie Rosji. Jak wygląda podszywanie się pod znane organizacje?

Wywoływanie oraz pogłębianie podziałów społecznych to jedne z celów rosyjskiej propagandy. Aby je osiągnąć, tylko w ostatnich miesiącach oszuści podszywali się pod ukraińskich aktywistów, Związek Ukraińców w Polsce, Ministerstwo Edukacji Narodowej, krakowską Straż Miejską czy warszawski Urząd Miasta.

System kaucyjny jak karuzela VAT? Wyjaśniamy, skąd wzięło się to porównanie

Eksperci zgłaszają zastrzeżenia do funkcjonowania systemu kaucyjnego. Politycy Konfederacji wykorzystują te wątpliwości i domagają się zniesienia nowych przepisów. Ministerstwo Klimatu i Środowiska przekonuje, że porównywanie systemu do mechanizmu wyłudzeń podatku VAT jest „nieadekwatne”. Czego dokładnie dotyczy ta dyskusja i czy obawy dotyczące nadużyć są uzasadnione?

Nowy sondaż o polexicie. Uważaj, pojawiły się też fałszywe dane

45 proc. Polaków chce opuścić Unię Europejską. Obrazek z taką informacją opublikował jeden z profili na Facebooku. Ostrzegamy – żadne nowe badanie opinii społecznej nie wykazało takiego wyniku.

Katowice po Krakowie. Strefa czystego transportu znów przedmiotem debaty

Mały obszar w centrum miasta budzi kontrowersje. Katowice wprowadzają strefę czystego transportu, ale obrały zupełnie inną drogę niż poprzednie miasta. Czy na dłuższą metę takie podejście się opłaci?

Podsumowanie miesiąca

01.05.2026 - USA nakłada 25% cła na europejskie samochody

Prezydent USA Donald Trump na początku maja 2026 r. zapowiedział podniesienie ceł na samochody sprowadzane z Unii Europejskiej z 15 proc. do 25 proc. Powodem tej decyzji według Trumpa miało być nieprzestrzeganie umowy handlowej przez Unię Europejską.

03.05.2026 - Oficjalne powołanie Rady ds. Trzeciego Maja

Podczas obchodów Święta Narodowego Trzeciego Maja na Zamku Królewskim Prezydent RP Karol Nawrocki powołał członków w skład Rady Nowej Konstytucji przy Prezydencie RP.

08.05.2026 - Umowa SAFE podpisana

Polska podpisała umowę dotyczącą programu SAFE. Pozwoli to na szybkie i realne finansowanie na zwiększenie potencjału armii. Wokół podpisania umów na program SAFE narosło wiele mitów.

09.05.2026 - zaprzysiężenie nowego premiera Węgier Pétera Magyara

W wyborach parlamentarnych, po 16 latach nieprzerwanej władzy Viktora Orbana, nowym szefem rządu został Péter Magyar.

24.05.2026 - odwołanie Prezydenta Krakowa w referendum

Frekwencja na referendum w sprawie odwołania prezydenta Krakowa wyniosła 29,99 proc., a zdecydowana większość głosujących opowiedziała się za odwołaniem Aleksandra Miszalskiego, co formalnie zakończyło jego rządy w mieście.

Prezydent Krakowa odwołany. Co dalej? Kiedy odbędą się wybory?

26.05.2026 - Aktualizacja komunikatu ws. zakażeń hantawirusem na statku m/v Hondius

Główny Inspektorat Sanitarny wydał komunikat w związku z ogniskami hantawirusa ,,W nawiązaniu do informacji przekazanych w piątek 22.05, Główny Inspektor Sanitarny informuje, że kapitan m/v Hondius, będący obywatelem polskim, został bezpiecznie sprowadzony do kraju 24.05”. GIS informuje też, że kapitan nie wykazuje objawów i wynik jego testu jest ujemny.

27.05.2026 - Tusk i Starmer podpisali Traktat o Partnerstwie w Dziedzinie Bezpieczeństwa i Obronności

Premier Donald Tusk oraz premier Wielkiej Brytanii Keir Starmer podpisali dwustronny traktat o ścisłej współpracy militarnej, zakładający m.in. stałe, wspólne ćwiczenia wojskowe i koordynację zakupów sprzętu. Celem obu państw jest skuteczne odstraszanie potencjalnego agresora - Rosji.

31.05.2026 - militarne uderzenie Izraela w Hezbollah

Armia Izraela ogłosiła rozszerzenie operacji przeciwko wspieranemu przez Iran Hezbollahowi na obszary położone na północ od rzeki Litani w Libanie. Portal Times of Israel poinformował o izraelskim żołnierzu, który zginął w ataku drona Hezbollahu na południu kraju.

31.05.2026 - Wybory prezydenckie w Kolumbii

W pierwszej turze wyborów w Kolumbii żaden z kandydatów nie uzyskał bezwzględnej większości głosów. Prawicowy kandydat Abelardo de la Espriella zdobył niecałe 44 proc., a jego przeciwnik z opozycji - Ivan Cepeda - niecałe 41 proc.Druga tura wyborów została zaplanowana na 21 czerwca 2026 roku.

W imieniu zespołu stowarzyszenia Demagoga,
pozdrawiam