Kurier Ostrowski

Prawo własności prywatnej zalicza się do fundamentalnych pojęć ekonomicznych. Stanowi ona jeden z filarów współczesnych gospodarek rynkowych. Niemniej nie brak także pomysłów na to, jak ją ograniczyć, albo nawet zupełnie zlikwidować.

Matematyzacja, rozwój narządzi ilościowych i informatycznych plus coraz bardziej skomplikowane modele ekonometryczne. To jedne z kluczowych elementów badań ekonomicznych ostatnich dekad. Ekonomia stała się w ten sposób nauką coraz bardziej hermetyczną, odnieść można wrażenie, że bliżej jej do nauk ścisłych niż do innych nauk społecznych czy humanistycznych.

Pieniądz ma charakter ekwiwalentny, to znaczy umożliwia nabywanie dóbr i usług bez konieczności posiadania innych dóbr i usług na wymianę. Innymi słowy, pieniądz jest nośnikiem wartości. Kiedyś, w czasach pieniądza mającego oparcie w złocie lub srebrze, obiektywna wartość pieniądza wynikała z tego, że on miał pokrycie w szlachetnym kruszcu. Obecnie już tak nie jest, wartość pieniądza wynika z tego, że jest to obligatoryjny środek płatniczy, którym można regulować daniny i inne zobowiązania publiczne.

W Polsce wciąż żywy jest mit tzw. ustawy Wilczka, czyli ustawy o działalności gospodarczej z końcówki PRL. Ten akt prawny, w oczach zwolenników skrajnej wersji wolnego rynku, gwarantował prostotę i realizował postulat wolności gospodarczej. Był krótki i łatwy w przyswojeniu. Stąd po dziś dzień często jest przywoływany jako przykład do naśladowania.

W przestrzeni publicznej funkcjonuje wiele tematów. Jedne są faktycznie istotne i warte, aby ludzie się nimi interesowali. Inne to zagadnienia błahe, na dłuższą metę nikt nie będzie nawet o nich pamiętał. Odnieść można wrażenie, że tych drugich jest zdecydowanie więcej. Niestety. Są jednak kwestie ważne, o których obecność w dyskursie publicznym trzeba się upominać. To znaczy są one w nim obecne, ale nie mają takiego zasięgu jak sprawy o znaczeniu marginalnym.

Jeżdżąc komunikacją miejską zaobserwowałem ciekawy fakt. Bardzo wielu pasażerów, prawdopodobnie większość, i są to ludzie w różnym wieku, korzysta z telefonu. Nie w celu rozmowy, najczęściej przeglądają internet , czyli mówiąc bezpośrednio „siedzą” w mediach społecznościowych.

Mamy w przestrzeni publicznej wielu ekonomistów, komentujących na co dzień bieżące wydarzenia i odczyty gospodarcze. Jedni mówią tak, inni mówią inaczej. Dostępny jest pełen przekrój poglądów na tematy gospodarcze. W tej grupie wyróżnia się pewna szczególna podgrupa komentatorów, którzy obrali swoistą strategią zwracania na siebie uwagi. Możemy ich na potrzeby naszego tekstu nazwać ekonomistami straszącymi.

Ekonomiczna nagroda Nobla nie została przewidziana przez samego Alfreda Nobla. Nie ustanowił jej w swoim testamencie. Nie jest także przyznawana przez Królewska Szwedzką Akademię Nauk, tak jak ma to miejsce w wypadku pozostałych kategorii. Jest to wyróżnienie, które nadaje Sveriges Riskbank, czyli szwedzki bank centralny.

Nie ma chyba inne nauki społecznej, która byłaby w stosowanych metodach bliższa naukom ścisłym niż ekonomia. Zastosowanie zaawansowanej statystyki, czy nawet czystej matematyki w ekonomii przynieść miało olśniewające wyniki w takich obszarach jak zarządzanie ryzykiem. Efekt można uznać za mocno niezadowalający.

W internecie mnóstwo jest osób komentujących bieżące wydarzenia gospodarcze. Nie piszę tu tylko o polskiej sieci, chodzi mi raczej o anglojęzyczną część internetu. Z łatwością można tam znaleźć wiele analiz dotyczących sytuacji makroekonomicznej (głównie, co wynika z pochodzenia autorów, związanej ze Stanami Zjednoczonymi), ale także postulatów i wytycznych odnośnie do tego jak powinno być.

Przyszłość pieniądza to temat ciekawy. Coraz częściej pojawiają się głosy, w tym te ostrzegawcze, że pieniądz w takiej formie jaką obecnie znamy zaniknie. Nie będzie już gotówki, rozliczać będziemy się przy użyciu cyfrowych zapisów, także tych, które bezpośrednio emitował będzie bank centralny.

Czym jest pieniądz? Pytanie jest z gatunku tych dziwnych, bo przecież koń jaki jest każdy widzi i nie ma co sobie łamać głowy nad czymś zupełnie oczywistym. Pieniądz to powszechnie uznawany środek płatniczy pozwalający na regulowanie zobowiązań publicznych i prywatnych.