Nazywam się Tomasz Paterski. Jestem podróżnikiem, który umiłował sobie długodystansowe, wieloletnie wyprawy w lasach borealnych prowadzone w tradycyjnym stylu. Od młodości uczyłem się bushcraftu tak, jak niegdyś wszyscy uczyliśmy się alfabetu — powoli, ale w terenie, przy ognisku, z nożem w kieszeni i kroplami deszczu za kołnierzem. Zawsze ciągnęło mnie ku temu, co surowe i prawdziwe, ogołocone z wygód i ozdobników. Opowiadam o tym na blogu oraz w książkach i filmach. W mojej pracy nie ma efektów specjalnych — jest drewno strzelające w ognisku, płótno mokre od deszczu i wzburzone wody dzikich jezior. Korzystam z tradycyjnego, własnoręcznie tworzonego sprzętu bushcraftowego i od lat wybieram życie, w którym droga jest ważniejsza niż wygoda. W tej drodze towarzyszy mi mój pies Nanook — przyjaciel i partner, od szczenięcych lat wychowywany na traperskim szlaku.

Za nami sześcioletnia wyprawa canoe, rozpoczęta w Polsce i wiodąca przez Półwysep Skandynawski. Nauczyła mnie ona, że prawdziwe opowieści rodzą się wtedy, gdy człowiek stawia stopę na niepewnym gruncie; że najważniejsze jest nie to, co niesiesz na plecach, ale to, co masz w głowie. W 2026 roku rozpoczęliśmy kolejną wielką przygodę. Rzeki, jeziora, dzikie odcinki tundry, portaże i szlaki, którymi od wieków wędrowali ludzie żyjący w rytmie natury — szukający w niej sensu i odpowiedzi. Z tego wszystkiego kiełkuje kolejna przygoda pełna historii i znaczeń — chcę, byś wziął w niej udział już od pierwszych kilometrów. Wędruję tropem ludzi lasu, starając się zrozumieć świat, który odchodzi, ale wciąż mówi do tych, którzy potrafią słuchać.

SUOMI BOREAL EXPEDITION

Ta ekspedycja jest naturalną kontynuacją mojej wieloletniej drogi przez północną Europę. Tym razem przemierzam niemal całą Finlandię — od okolic Lahti na południu aż po Utsjoki, położone na dalekiej północy, przy granicy z Norwegią, w sercu fińskiego Sápmi.

Szlak wiedzie przez Savonlinnę, Joensuu, Nurmes, Kajaani, Hossę, Posio, Kemijärvi i okolice Ivalo oraz Inari, by ostatecznie dotrzeć do Utsjoki. Przemierzam jedne z najdzikszych i najsłabiej zaludnionych obszarów Europy, przecinając Krainę Fińskich Jezior, Karelię Północną, Kainuu, Koillismaa i Laponię. Z każdym kolejnym etapem zmienia się otaczający mnie krajobraz — od jezior i lasów południa, przez rozległe kompleksy borealnej tajgi, aż po tundrowe przestrzenie północy i dolinę rzeki Teno. Po drodze czekają lasy świerkowe i sosnowe, rozległe torfowiska, arktyczne wrzosowiska oraz mokradła. Ważnym etapem będą obszary północnej Finlandii, gdzie wciąż zachowały się lasy pierwotne i rozległe tereny podmokłe, w niewielkim stopniu przekształcone przez człowieka.

LOGISTYKA

Latem przemierzam jeziora i rzeki cedrowym canoe, podążając wodnymi szlakami przez rozległe leśne obszary. Z nadejściem zimy ekspedycja nie ustaje. Przystosowuję jednostkę do transportu po śniegu, a dalszą drogę pokonuję na nartach i rakietach śnieżnych. Nanook, mój psi kompan, ciągnie pulkę z wyposażeniem, podczas gdy ja transportuję canoe wyposażone w doczepiane płozy. W ten sposób, mimo zmieniających się pór roku, możemy nieprzerwanie kontynuować podróż.

WARUNKI

Każda pora roku przynosi odmienne wyzwania, a warunki, w których przychodzi nam podróżować, zmieniają się wraz z upływem miesięcy. Latem mierzymy się z wysokimi temperaturami, gwałtownymi burzami, silnym wiatrem na otwartych jeziorach oraz chmarami komarów i meszek. Jesienią nadchodzą wielodniowe opady deszczu, przymrozki i sztormowa pogoda. Zimą droga jawi się jako ponadmetrowa pokrywa śnieżna, silny mróz, noc polarna oraz zamarznięte akweny. Wiosną natomiast roztopy i kruchy lód wymagają ode mnie szczególnej ostrożności. Każda zmiana pory roku oznacza konieczność dostosowania sposobu podróżowania i codziennego życia do nowych warunków.

Wraz z przekroczeniem koła podbiegunowego zmienia się również rytm przyrody. Latem słońce nie zachodzi za horyzont, przynosząc dzień polarny, zimą zaś północ pogrąża się w wielotygodniowej ciemności, rozświetlanej blaskiem księżyca, gwiazd i zorzy polarnej.

Największym wyzwaniem nie jest jednak pokonanie określonego dystansu, lecz utrzymanie ciągłości życia w terenie przez kolejne lata. Dziesiątki, a niekiedy setki kilometrów dzielące poszczególne miejscowości, kapryśna pogoda, konieczność pozyskiwania części pożywienia z natury oraz dbałość o wyposażenie sprawiają, że każdy etap wymaga doświadczenia i starannego planowania. Nie chodzi o to, by jak najszybciej dotrzeć do mety. Istotą tej podróży jest życie w zgodzie z rytmem otaczającej przyrody, niezależnie od tego, co przyniesie kolejny dzień.

DOKUMENTACJA

Ekspedycję dokumentuję z perspektywy człowieka żyjącego z dala od cywilizacji. Utrwalam codzienność w terenie — od budowy obozowisk i zdobywania pożywienia, przez kolejne etapy wędrówki, aż po zmieniającą się pogodę i rytm pór roku. Zebrany materiał stanie się podstawą książek, serii filmów dokumentalnych, fotografii oraz materiałów edukacyjnych, ukazujących wieloletnią podróż przez las borealny, realizowaną w tradycyjnym stylu.

CZEGO MOGĄ SPODZIEWAĆ SIĘ PATRONI?

Patroni nie są biernymi widzami. Dzięki swojemu wsparciu mogą być bliżej wyprawy, jej codzienności i materiałów, które powstają podczas wieloletniej podróży. W zależności od wybranego poziomu otwierają się przed nimi kolejne warstwy projektu — od bezpośredniego kontaktu i zamkniętej społeczności, przez szczegółowy dziennik i dokumentację trasy, aż po przedpremierowy dostęp do większych produkcji i możliwość realnego dołączenia do wyprawy.

SPOŁECZNOŚĆ

Już na podstawowym poziomie Patroni otrzymują dostęp do zamkniętej grupy WhatsApp, która jest miejscem bieżącego kontaktu z wyprawą. Pojawiają się tam informacje, których nie publikuję publicznie, można zadawać pytania, brać udział w dyskusjach dotyczących wyprawy oraz wpływać na niektóre kwestie poprzez ankiety i głosowania. To przede wszystkim bezpośredni kontakt ze mną i możliwość obserwowania projektu z bliższej perspektywy.

KULISY I DZIENNIK

Wyższy poziom otwiera dostęp do cotygodniowego, obszernego dziennika wyprawy pisanego w formie narracyjnej opowieści. Zamiast pojedynczych, oderwanych aktualizacji jest to historia wydarzeń z całego tygodnia — tego, co wydarzyło się na trasie, co przyciągnęło moją uwagę i co warto zachować jako część większej opowieści o tej podróży. Dziennik uzupełniają fotografie ilustrujące poszczególne wydarzenia, które nie trafiają do publicznych kanałów.

ZAPLECZE WYPRAWY

Na kolejnym poziomie Patroni otrzymują dostęp jeszcze głębiej w dokumentację ekspedycji. W cotygodniowym dzienniku pojawiają się niepublikowane fragmenty wideo, pozwalające zobaczyć część wydarzeń nie tylko poprzez tekst i fotografie. Udostępniam również aktualny przebieg trasy w formie pliku GPX oraz jego wizualizację na zdjęciu satelitarnym w formacie JPEG, dzięki czemu można śledzić rzeczywisty przebieg wyprawy. Uzupełnieniem są dodatkowe materiały związane z trasą i jej dokumentacją.

ROZSZERZONY EARLY ACCESS

Ten poziom jest przeznaczony dla osób, które chcą zobaczyć najważniejsze efekty projektu jeszcze przed ich publiczną premierą. Patroni otrzymują dostęp do filmów dokumentalnych i większych materiałów wcześniej niż pozostali odbiorcy, a także możliwość obserwowania efektów pracy nad materiałem jeszcze przed jego publicznym udostępnieniem. W miarę rozwoju projektu mogą otrzymywać również wybrane materiały powstające na jego dalszych etapach. Filmy dokumentalne i większe produkcje powstają niezależnie od cotygodniowego dziennika — materiał zebrany podczas wyprawy przechodzi później przez selekcję, montaż, pracę nad dźwiękiem, kolorem i narracją.

UCZESTNICTWO PODCZAS WYPRAWY

Najwyższy poziom wsparcia daje coś więcej niż dostęp do kolejnych materiałów — daje możliwość realnego uczestniczenia w wyprawie. Patron otrzymuje imienne podziękowanie w każdej książce i każdym filmie dokumentalnym, a po minimum siedmiu kolejnych miesiącach wsparcia na poziomie 160 zł może dołączyć do wyprawy na wybranym odcinku, na okres do jednego tygodnia. Termin oraz fragment trasy są ustalane indywidualnie, z uwzględnieniem przebiegu wyprawy i możliwości organizacyjnych. To poziom dla osób, które nie chcą jedynie obserwować tej drogi, ale na pewnym jej etapie przejść jej fragment razem ze mną i Nanookiem.

Patronite jest więc czymś więcej niż miejscem dodatkowych publikacji. To przestrzeń, w której można towarzyszyć wyprawie od jej codzienności, przez szczegółową dokumentację trasy i powstające materiały, aż po gotowe filmy, książki i — na najwyższym poziomie wsparcia — wspólne przejście fragmentu tej drogi.

DLACZEGO TWOJE WSPARCIE JEST WAŻNE?

Wieloletnie wyprawy nie powstają za sprawą tak zwanego farta, ale dzięki ludziom, którzy wierzą w ich sens. Tę ekspedycję zorganizowałem bez sponsorów, ponieważ zależało mi na pełnej niezależności — bez zobowiązań wobec marek, reklam i lokowania produktów. Chcę móc decydować o tym, co pokazuję, jak o tym opowiadam i w jakim tempie powstają kolejne materiały. Bez presji, by dostosowywać wyprawę do oczekiwań sponsorów czy produkować materiały szybciej, niż wynika to z samej drogi.

Twoje wsparcie jest więc realną, konkretną pomocą w utrzymaniu ekspedycji. Dzięki Patronom mogę pokrywać koszty łącza internetowego, transportu i serwisowania sprzętu, zakupu żywności dla mnie i mojego psiego kompana, tworzenia materiałów dokumentalnych oraz radzić sobie z nieprzewidzianymi wydatkami, które nieuchronnie pojawiają się podczas wieloletniej podróży.

Dzięki Patronom ta ekspedycja może być realizowana bez reklam i sponsorów. Oznacza to materiały wolne od lokowania produktów i komercyjnych zobowiązań, a także możliwość publikowania własnym tempem — wtedy, gdy rzeczywiście jest coś do opowiedzenia. To dla mnie ważne również dlatego, że pozwala uniknąć ciągłej presji produkowania kolejnych materiałów i związane z nią ryzyko wypalenia.

Ale jest też druga warstwa — ta niewidoczna na mapach.

W samotnej ekspedycji świadomość, że ktoś stoi za Tobą — choć daleko — ma ogromną wartość. Patroni tworzą społeczność, która nie tylko pomaga utrzymać projekt przy życiu, ale daje również siłę człowiekowi, który stoi na jego froncie. Stając się Patronem, stajesz się częścią tej drogi — projektu, który przekracza granice komfortu, geografii i osobistych ograniczeń.

CO POWSTAJE DZIĘKI PATRONOM?

To dzięki Waszemu wsparciu mogę przez kolejne lata prowadzić tę ekspedycję i dokumentować ją w sposób, jaki sobie założyłem. Powstają dzienniki, fotografie, nagrania, filmy dokumentalne i książki. Nie są one dodatkiem do wyprawy — są jej zapisem i sposobem, w jaki mogę przekazać dalej to, czego doświadczam po drodze.

Patroni otrzymują dostęp do części tych materiałów w ramach poszczególnych poziomów wsparcia, w tym do treści, które nie trafiają do publicznych kanałów, oraz do większych produkcji jeszcze przed ich publiczną premierą.

DLACZEGO PATRONITE?

Ponieważ chciałem zbudować tę wyprawę bez uzależniania jej od sponsorów i reklam. Patronite pozwala mi zachować niezależność, a jednocześnie daje możliwość finansowania ekspedycji bez konieczności podporządkowywania jej komercyjnym oczekiwaniom. To właśnie Wasze wsparcie sprawia, że mogę prowadzić tę drogę na własnych zasadach — i zabierać Was ze sobą.