Centrum

Obrazek posta

W Żaganiu rozpoczął działalność Nieetatowy Ośrodek Obsług i Napraw Czołgów Leopard. Jego personel nie czyni cudów, robi coś znacznie ważniejszego…

Suwnica rusza powoli, na pierwszym biegu. Podczepione do niej sześć ton stali i aluminium unosi się kilka centymetrów nad „wanną” – miejscem w kadłubie czołgu przewidzianym dla jednostki napędowej. Mechanik nadzorujący operację rzuca komendę: „Prawo! Jeszcze kawałek! Stop!”. Operator suwnicy lekko koryguje tor. Bez szarpnięć, bez nerwów. Power pack – silnik sprzężony ze skrzynią biegów – wychodzi z Leoparda jak szuflada z ciasnej komody. Wkrótce zespół napędowy stoi już na zewnątrz, na specjalnych podporach – cała operacja zajmuje dwadzieścia minut. „Mamy zgrany team, więcej czasu nam nie trzeba”, zapewnia Sławomir Rady, mechanik. „Tu każdy wie, co ma robić”.

Powrót do źródeł

To nie pokaz sprawności, a codzienność w hali Nieetatowego Ośrodka Obsług i Napraw Czołgów Leopard. A zarazem nowy etap dla żagańskiej 34 Brygady Kawalerii Pancernej i całej 11 Lubuskiej Dywizji Kawalerii Pancernej. Jeszcze niedawno taki czołg, jeśli wymagał poważniejszej ingerencji, wyruszał w drogę do Wojskowych Zakładów Motoryzacyjnych w Poznaniu. Teraz maszyna nawet nie opuszcza garnizonu.

Leopardy w Żaganiu nie są nowością. To tutaj przez lata budowano kompetencje do ich eksploatacji, szkolono załogi i mechaników, wypracowywano procedury. Kiedy jednak wozy zostały przesunięte do innych jednostek na wschodzie kraju, system siłą rzeczy się rozproszył. Ale teraz historia zatoczyła koło. „Po kilku latach czołgi Leopard wróciły do 34 Brygady”, mówi gen. dyw. Piotr Fajkowski, dowódca 11 DKPanc. „Wcześniej, po przekazaniu większości wozów na ścianę wschodnią, brygada przestawiła się głównie na eksploatację T-72. Teraz musieliśmy odtworzyć potencjał związany z Leopardami i przygotować bazę obsługowo-remontową dla tych czołgów”.

To jednak coś więcej niż odbudowa zdolności konkretnej jednostki. Ośrodek w Żaganiu nie jest warsztatem „przy brygadzie”. Ma obsługiwać Leopardy obu pancernych filarów dywizji – 34 i 10 Brygady Kawalerii Pancernej. „Skupienie w jednym miejscu ludzi i infrastruktury wyraźnie zwiększa nasze możliwości obsługowo-naprawcze”, podkreśla dowódca lubuskich pancerniaków. „I znacząco skraca czas wyłączenia wozu z użytkowania”.

Leopard nie jest samochodem, który można tak po prostu odstawić do warsztatu. To 64-tonowy kolos, który na co dzień porusza się na gąsienicach i nawet jeśli jest w pełni sprawny, nie powinien przemieszczać się po drogach publicznych bez odpowiedniego przygotowania. „Organizacja takiego transportu wymaga zaangażowania wielu osób”, zwraca uwagę por. Agnieszka Sierko, oficer prasowy 11 Pułku Logistycznego, na którego bazie powstał żagański ośrodek. Do tej pory wyglądało to następująco: wyjazd do Poznania oznaczał podróż na lawecie w konwoju. Ze względu na gabaryty wozów oraz masę zestawu trzeba było uzyskać zgodę Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad na przejazd, wyznaczyć trasę z uwzględnieniem nośności mostów i wiaduktów oraz zatwierdzić plan konwoju – z dokładnie określoną godziną wyjazdu i miejscami postoju. Taki transport nie mógł zjechać z wyznaczonej drogi.

A potem zaczynał się drugi etap. Poznańskie zakłady obsługują sprzęt z wielu jednostek w kraju. Czołg trafiał do kolejki i czekał. W tym czasie nie był wykorzystywany do szkolenia załogi i personelu technicznego. Taki przestój mógł potrwać nawet kilka miesięcy.

Mechanika i uzbrojenie

Leopardy nie podlegają klasycznemu, znanemu z obsługi postsowieckiego sprzętu podziałowi na naprawy średnie czy główne. W ich przypadku obowiązuje niemiecki system przeglądów oznaczonych literą „F”. Od kwartalnych F1, przez półroczne F2, roczne F3, dwuletnie F4, aż po dziesięcioletnie F6 – najbardziej zaawansowane, obejmujące podniesienie wieży i rozłożenie większości podzespołów wozu [poziomu F5 nie ma].

„F1 i F2 robi załoga. My zaczynamy od F3”, wyjaśnia mł. chor. Paweł Lewandowski, dowódca drużyny i kierownik warsztatu. Każdy poziom to inna liczba roboczogodzin i inny zakres prac. „F3 to około 120 roboczogodzin. F4 – 200”, wylicza Lewandowski. „To już poważna obsługa”.

To właśnie w ramach „czwórki” następuje wyciągnięcie z kadłuba czołgu power packa – na przykład po to, by ustalić źródła wycieków. „Zdarza się, że olej spłynie po obudowie i wygląda, jakby wyciek był w zupełnie innym miejscu”, do rozmowy włącza się Sławomir Rady. „Trzeba rozpołowić zespół napędowy i zajrzeć do środka. Dopiero wtedy widać, gdzie naprawdę jest problem. To wymaga czasu”, podkreśla mechanik z ponad 20-letnim stażem. Operację rozpołowienia power packa poprzedza m.in. spuszczenie z niego płynów. Następnie silnik i skrzynia trafiają na specjalny stół z prowadnicami, których rozsunięcie pozwala rozdzielić obie części. Dopiero wtedy możliwa jest dokładna kontrola uszczelnień i połączeń. Po usunięciu usterki zespół jest składany, układy ponownie zalewane płynami, wymieniane są filtry, i rozpoczyna się próba stacjonarna. Jeśli parametry mieszczą się w normie, power pack wraca do kadłuba.

Ile czasu zajmuje obsługa F3 i F4? „W przybliżeniu miesiąc”, odpowiada chor. Lewandowski. „Tyle potrzeba, żeby przejść przez wszystkie etapy”. Miesiąc to dużo, ale i tak znacznie mniej niż zajęłyby transport, oczekiwanie w kolejce i powrót z poznańskiego zakładu. To właśnie ta różnica – liczona w tygodniach – stoi za kolejnym krokiem. Dziś możliwości żagańskiego ośrodka kończą się na F4. Dowództwo dywizji chce jednak pójść dalej i uzyskać samodzielność także na poziomie F6.

Ale Leopard to nie tylko pojazd mechaniczny – równie ważne jest to, co znajduje się w wieży. Bo czołg musi też strzelać. Konieczna zatem jest również „flotka”, jak personel żagańskiego ośrodka nazywa obsługę uzbrojenia. „Sprawdzamy cały system”, zapewnia Wojciech Kerc, mechanik uzbrojenia. W przypadku F3 obsługa obejmuje m.in. wymianę osuszaczy i przedmuchiwanie optyki. „Wykorzystujemy do tego azot, który pozwala pozbyć się wilgoci”, wyjaśnia Kerc.

Mechanicy sprawdzają też ze szczególną uwagą armatę – stan lufy i jej obudowy, kontrolują napęd boczny, wymieniają olej, oceniają stan zasobników amunicyjnych. Pod lupę biorą oporniki i powrotniki – elementy odpowiadające za zachowanie armaty w momencie strzału. „Jeżeli powrotnik nie jest sprawny, armata może cofnąć się za bardzo”, wyjaśnia mechanik uzbrojenia. „Wówczas doszłoby do poważnych uszkodzeń wieży”.

Decyzja, że konkretny Leopard przejdzie obsługę, zapada dużo wcześniej - o czym przeczytacie w dalszej części tekstu. Opublikowałem go w miesięczniku "Polska Zbrojna" - oto link do tego materiału.

-----

Nz. Kadr z żagańskiego centrum/fot. Andrzej Domaszewicz/ 11 DKPanc

Żagań 11 DKPanc. 34 BKPanc. Leopard 2 czołg logistyka Wojsko Polskie T-72

Zobacz również

Odstraszacz?
Alternatywa?
Logistyka!

Komentarze (0)

Trwa ładowanie...