Andrzej Czech

W ostatnich tygodniach w Bieszczadach pojawiła się narracja o „narastającym zagrożeniu ze strony wilków”. Jako biolog i osoba od lat pracująca w terenie muszę powiedzieć jasno: to nie jest oparte na faktach. Obserwacje wilków nie są atakami. Wilki nie „tracą płochliwości” same z siebie. Odstrzał losowych osobników nie rozwiązuje żadnego problemu. Prawdziwe przyczyny konfliktów są znane i banalne: – niezabezpieczone odpady, – padlina i nęciska, – psy biegające luzem, – brak podstawowej wiedzy. Zamiast straszenia ludzi potrzebujemy: ✔ rzetelnych danych ✔ edukacji ✔ prewencji ✔ spokojnej współpracy z mieszkańcami Dlatego podpisałem list otwarty specjalistów pracujących w Bieszczadach. I dlatego dalej będę reagował, gdy polityka strachu zastępuje wiedzę. Jeśli uważasz, że w debacie o przyrodzie potrzebny jest głos oparty na faktach, a nie emocjach — Twoje wsparcie na Patronite naprawdę ma znaczenie.

a sieć po lewej strony zdjęcia to woda przesączająca się z boku tamy bobrowej w Bieszczadach. Powoli wraca do koryta potoku. Takie "rozwiązanie" ma wiele zalet, bo:

PFAS (czyli per- i polifluoroalkilowe substancje) to ogromna grupa syntetycznych związków chemicznych znanych jako „wieczne chemikalia” (forever chemicals). Są one bardzo trwałe – nie rozkładają się łatwo w środowisku i mogą gromadzić się w ludzkim ciele i przyrodzie. Jak unikać i co z tym zrobić jak już przedostanie się do środowiska?

Skupcie się bo to proste. I zapomnijcie USA, CIA, FBI i co tam jeszcze. Zapamiętajcie NbS. To będzie najgorętszy skrót w najbliższych latach. To Nature-based Solutions. Rozwiązania, które współpracują z naturą a nie przeciwko niej.

Regionalne Dyrekcje Ochrony Środowiska wydają tzw decyzje na odstępstwa od zakazów (w tym odstrzał) w stosunku do bobra europejskiego. Czemu to bez sensu? Oto lista argumentów:

A teraz zagadka:

W tym miejscu bobry od lat próbują postawić tamę. Jest woda, jest jedzenie, ludziom specjalnie nie przeszkadzają. I co jakiś czas tamę rozwala przybór wody albo Wody Polskie w ramach udrażniania cieku. Choć nie wiadomo po co go udrażniać, bo chyba nie dla żeglugi barkami z węglem. A w tym roku zbudowały dwie tamy, które wspaniale pokazują jak działa taki układ.

Już ponad 1 000 lat temu Paltasowie - rdzenni mieszkańcy dzisiejszego Ekwadoru - opracowali unikalny system gromadzenia wody deszczowej w trakcie dwóch miesięcy pory deszczowej. Budowali specjalne laguny, które zasilały wodą głębsze warstwy gruntu i dzięki temu mieli do niej dostęp przez cały rok. Brzmi znajomo? Powinno!

Kiedy bóbr pojawia się na terenie o niskiej różnorodności i odporności to nie przynosi jednej zmiany. Przynosi kaskadę funkcji, które nakładają się w czasie i przestrzeni — i właśnie to tworzy odporność. W duchu zasady „każdy element musi pełnić co najmniej trzy funkcje”, bóbr jest żywym wcieleniem systemowej inteligencji natury.

Bobry są mało istotne? To porównajcie wielkość ich dzieła - rozlewiska - do wielkości samych bobrów. Zwierząt napędzanych trawą i korą.

Czym się różni świat realny od świata z podkładu mapowego?

Zaczęło się parę lat temu. Amatorzy nielegalnego off-roadu wynaleźli potok w Bieszczadach i zrobili sobie z niego ujeżdżalnię, myjnię i chłodziwo w jednym. Błoto zmieszane z przepalonym olejem trafiało do wody i truło wszystko co żyje. A po kąpieli pojazdy gnały z rykiem przez wieś. Dość! powiedziałem.