Kim jesteśmy i co robimy!
W skrócie: jesteśmy grupą pasjonatów, która chroni opolską przyrodę!
Działania, które prowadzimy jako Fundacja Ostoje Przyrody mają na celu inwentaryzacje przyrodniczą zagrożonych gatunków owadów występujących na terenie województwa opolskiego. Są to pachnica próchniczka Osmoderma barnabita, kozioróg dębosz Cerambyx credo, zgniotek cynobrowy Cucujus cinnaberinus, tęgosz rdzawy Elaster ferrugineus i jelonek rogacz Lucanus cervus.
na zdjęciu: samiec jelonka rogacza
Do tej pory zinwentaryzowaliśmy 24 gminy: Rudziniec, Bierawa, Kędzierzyn-Koźle, Ujazd, Leśnica, Walce, Reńska Wieś, Pawłowiczki, Baborów, Polska Cerekiew, Cisek, Głubczyce, Branice, Kietrz, Głogówek, Krapkowice, Zdzieszowice, Biała, Korfantów, Strzeleczki, Walce, Łubniany i Dąbrowa.
Badania nad rozsiedleniem wyżej wymienionych gatunków są o tyle istotne, że w oparciu o uzyskaną wiedzę można będzie lepiej gospodarować zasobami przyrodniczymi w siedliskach tych gatunków, a tym samym uniknąć błędów związanych z niszczeniem tych siedlisk, co jest prawnie zabronione w ustawie o ochronie przyrody.
Ponadto wiedza o rozsiedleniu stanowi podstawę do dalszych badań nad biologią i ekologią tych chronionych owadów, co jest o tyle istotne, że nadal niewiele wiemy o ich wymaganiach siedliskowych, możliwościach przetrwania w zmieniających się warunkach przyrodniczych czy możliwościach migracji pomiędzy lokalnymi populacjami.
W związku z tym, że pachnica to dość nieśmiały owad o długim i ukrytym procesie żerowania, natrafienie na postać dorosłą jest dość rzadkie. Aby stwierdzić czy w danym drzewie może występować ten owad identyfikuje się go po śladach występowania. Miedzy innymi odchodach, kokolitach (pojemnikach, w których się przepoczwarza) oraz szczątkach osobników dorosłych.
Posiadamy stosowne zezwolenia Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Opolu. Zgodnie z zezwoleniami, jesteśmy zobowiązani do corocznego składania sprawozdania do tych instytucji zawierającymi informację o zinwentaryzowanych stanowiskach. Dane trafiają również do poszczególnych gmin aby uniknąć przypadkowego zniszczenia stanowiska tych rzadkich i chronionych owadów.
Nasze badania polegają na:
1. Badania archiwów. W tym:
a) Archiwalnych map, na podstawie których jesteśmy w stanie stwierdzić, w których miejscach przebiegały aleje i określić ich wiek
b) Archiwalnych dokumentacji dendrologicznych, na podstawie których jesteśmy w stanie określić wiek drzewostanu w przypałacowych obiektach zabytkowych
2. Weryfikacji dokumentacji archiwalnej z w miarę aktualnymi mapami i zdjęciami lotniczymi
3. Badania terenowe polegające na wyszukiwaniu alei, szpalerów i śródpolnych zadrzewień
4. Wyszukiwanie żywych okazów chrząszczy, śladów ich bytowania lub ich szczątków.
5. Weryfikacji znalezionych śladów wraz z wykonaniem dokumentacji fotograficznej
6. Dokonywanie zgłoszeń do odpowiednich instytucji
7. Prowadzenie stałego monitoringu zinwentaryzowanych stanowisk w okresie rójki celu wykrycia osobników dorosłych.
Za zgodą RDOŚ w Opolu prowadzimy również działania ratownicze pachnicy polegające na przesiedlanie osobników ze zniszczonych stanowisk w miejsca, w których będą mogły kontynuować swój rozwój.
Co chcemy zrobić!
W przeciągu ostatnich 11 lat, po przebadaniu ponad 50 tysięcy drzew, zidentyfikowaliśmy ponad 200 stanowisk pachnicy. Głównie po występowaniu w nich charakterystycznych odchodów. Aby nasza praca maiła sens należy prowadzić coroczne obserwacje stanowisk w okresie tzw rójki czyli od końca czerwca do połowy września w poszukiwaniu dorosłych okazów. Z uwagi na biologię gatunku, okres ich aktywności wynosi około dwóch tygodni. W związku z czym każde ze stanowisk należy odwiedzić w tym okresie przynajmniej raz na 14 dni. To wiąże się z kosztami, które finansujemy z darowizn pochodzących od osób fizycznych lub prawnych.
a) Roczny monitoring zinwentaryzowanego stanowiska znajdującego się w pojedynczym drzewie, grupie drzew rosnących w alei lub szpalerze to koszt 150 zł
b) Działania ratownicze mające na celu przebadanie drzewa przeznaczonego do wycinki lub zbiór pędraków pachnicy i przeniesienie ich na nowe miejsce to koszt 500-1000 zł (w zależności od ilości drzew i odległości od naszej siedziby)
c) Inwentaryzacja jednej gminy poza terenami leśnymi to koszt 5000-7000zł (w zależności od wielkości gminy)
e) Inwentaryzacja wybranych wiekowo lub gatunkowo drzewostanów na terenie jednego nadleśnictwa to koszt 7000zł
