Kulisy
Jak szacuje amerykański Instytut Studiów nad Wojną, gdyby Ukraina otrzymała pociski Tomahawk o zasięgu 2,5 tys. km, w obszarze ich rażenia znalazłoby się 1945 rosyjskich obiektów o znaczeniu militarnym. Gdyby nad Dniepr dotarły rakiety o zasięgu do 1,6 tys. km – wówczas byłoby to 1655 potencjalnych celów. Niemal całe zaplecze machiny wojennej putina funkcjonowałoby zatem w realiach stałego zagrożenia. A utrata tylko niektórych obiektów oznaczałaby poważne kłopoty. Dla przykładu, produkcja Szahedów odbywa się w jednym miejscu – w republice Tatarstanu, 1300 km od Ukrainy. Zniszczenie tej fabryki odebrałoby rosjanom podstawowe narzędzie presji na Kijów.
I właśnie stąd bierze się nerwowa reakcja Kremla na doniesienia o możliwym transferze uzbrojenia. putin zapowiada pogorszenie „dobrze układających się ostatnio” relacji ze Stanami Zjednoczonymi, miedwiediew grozi odwetem całemu NATO, a na najniższym poziomie – w mediach społecznościowych, także w Polsce – zaobserwować można istotne wzmożenie pośród (pro)rosyjskich aktywistów i „użytecznych idiotów”, przestrzegających przed sprowokowaniem rosji do wojny jądrowej.
-----
„Nic nowego”, można by skomentować, wracając pamięcią do wielu podobnych sytuacji, kiedy Moskwa kreśliła „nieprzekraczalne czerwone linie”. Chciałbym, by i tym razem owo „tupanie nóżką” zostało zignorowane – i by Ameryka rzeczywiście przekazała Ukraińcom Tomahawki. Lecz po prawdziwe niespecjalnie w to wierzę. Moim zdaniem Waszyngton blefuje (otartym pozostaje pytanie, czy Kijów też, czy Ukraińcy jednak liczą na pozyskanie rakiet) – wypuszczając kontrolowane przecieki o rozmowach na temat przekazania Tomahawków, USA chcą zmusić rosję do powrotu do negocjacyjnego stołu. Przekaz jest prosty: „albo zaczniecie rozmawiać z Ukrainą, albo wasza sytuacja drastycznie się pogorszy”. Co zrobi Biały Dom, gdy Kreml powie „sprawdzam!” – nie wiem, ale już teraz dostrzegam u Amerykanów poważną zmianę w podejściu do rosjan.
Nim rozwinę tę myśl, przyjrzyjmy się skutkom ukraińskiej kampanii powietrznej, wymierzonej w rosyjską infrastrukturę petrochemiczną. Gdy piszę te słowa (popołudniu 6 października) płoną jeszcze zbiorniki terminalu paliwowego w okupowanej Teodozji na Krymie. Ten ważny dla rosyjskiej armii operującej na kontynentalnej Ukrainie magazyn był już atakowany – uderzenie w nocy z 5 na 6 października miało mieć charakter „dobijający”. Generalnie półwysep zmaga się z deficytami paliwa sięgającymi 56 proc. zapotrzebowania, co zmusiło władze prowincji do racjonowania benzyny (po 20 litrów na osobę). A Krym nie jest wyjątkiem – braki są odczuwalne w samej i całej rosji, która zaczęła paliwo importować (rosja, kraj określany mianem „stacji benzynowej”…). Ukraińskie drony i rakiety zredukowały bowiem moce produkcyjne rosyjskich rafinerii o 40 proc.
-----
Ta skuteczność Ukraińców (obejmująca także ataki na inne elementy infrastruktury zbrojeniowej i krytycznej) może przywodzić do błędnego wniosku. Takiego mianowicie, że Ukraińcy radzą sobie z uderzeniami na rosyjskie tyły bez wsparcia Stanów Zjednoczonych (i szerzej, Zachodu). Przy takim przekonaniu łatwo o stwierdzenie, że Kijów „nie potrzebuje Tomahawków i innej amerykańskiej/zachodniej broni dalekiego zasięgu”, że „załatwi sprawę paraliżu rosyjskich tyłów dużo tańszymi, własnymi dronami i rakietami”. Nie załatwi. Drony mają istotne ograniczenia: nośność, zasięg, prędkość. Są łatwym celem dla rosyjskiej obrony przeciwlotniczej, która strąca większość z nich. rosjanie niespecjalnie podkręcają relacje, wedle których w ciągu jednej nocy zestrzeliwują nad własnym terytorium po 150-200 ukraińskich bezzałogowców. Taka jest skala tych uderzeń, skutkujących dwiema-trzema trafionymi rafineriami czy innymi zakładami.
Rakiety byłyby efektywniejsze – lecą szybciej i niosą większe głowice. Przy dostatecznej ich liczbie, pozwoliłyby osiągnąć obserwowany obecnie efekt częściowego paraliżu kluczowej gałęzi rosyjskiej gospodarki, nie w ciągu wielu tygodniu, a w kilka dni. Lecz musimy pamiętać, że Ukraina nadal nie rozwinęła zdolności masowej produkcji silników. Podaż skądinąd świetnych Neptunów jest przez to ograniczona, a i one – nawet tzw. Długie Neptuny – nie mają zasięgu, by razić wysokowartościowe cele w głębi federacji rosyjskiej. Przed kilkoma tygodniami Ukraińcy pochwalili się zbudowaniem rakiety zdolnej polecieć na odległość 3 tys. km, ale mówimy o prostej konstrukcji, stosunkowo wolnej, z ograniczonymi możliwościami manewrowania, z fatalną sygnaturą radarową – a więc będącej łatwym łupem dla OPL. Inna rzecz, że nadal nie mamy jasności, ile w ukraińskich deklaracjach na temat stopnia zaawansowania projektu było prawdy, ile zaś wojennej propagandy.
-----
Proszę mnie źle nie zrozumieć – nie dezawuuję skali ukraińskiego sukcesu, ale wskazuję istniejące ograniczenia. Idąc zaś dalej, chciałbym również, byśmy mieli świadomość, że nawet w takich realiach jak obecnie, „grillowanie” zaplecza rosji nie jest wyłącznie zasługą Ukraińców. Precyzja, z jaką rażą oni rosyjską infrastrukturę, nie bierze się „znikąd”. Poza rosnącą doskonałością techniczną broni to też efekt dobrego rozpoznania – a na tym obszarze wykraczamy poza kompetencje ściśle ukraińskie. Ktoś mógłby stwierdzić: „a jaki problem znaleźć i trafić rafinerię; przecież do tego Google Maps wystarczy”. Tyle że sama lokalizacja to ledwie wstęp do ataku. rosjanie mają kilkadziesiąt rafinerii, o różnej wielkości i różnym udziale w ogólnej produkcji. Ich parametry nie są sztywne: wydajność jest zmienna, zależy od wielu czynników. Największy zakład może być podrzędnym celem, jeśli akurat niewiele produkuje. By osiągnąć odpowiednią synergię środków i korzyści, trzeba wiedzieć w co w danym momencie uderzyć. Ustalić, który element łańcucha jest teraz kluczowy – to po pierwsze.
Po drugie, rosjanie działają w realiach „krótkiej kołderki”, jeśli idzie o możliwości obrony przeciwlotniczej. Nie są w stanie zapewnić ochrony wszystkich niezbędnych elementów własnej infrastruktury (żadne państwo nie ma takich mocy). Jedne chronią lepiej, inne gorzej lub wcale, część obiektów ma rotacyjną osłonę. Nałóżmy na to rosyjski bałagan i otrzymujemy sytuację, w której bieżące możliwości lokalnych „parasoli OPL” stają się zmienną-niewiadomą. Nie sztuka posłać rój dronów, sztuką jest, by przynajmniej część z nich nie została namierzona i zestrzelona. Jak myślicie, kto daje Ukraińcom te „oczy i uszy”, kto buduje ich świadomość sytuacyjną z dala od granic, gdzie nie sięgają ukraińskie radary i stacje nasłuchowe? Ukraina ma sprawne służby wywiadowcze, niezłą agenturę w rosji, ale wielu niezbędnych informacji nie da się pozyskać bez rozpoznania satelitarnego. W tym zakresie w ograniczony sposób wspiera Kijów Europa (głównie Francja), przede wszystkim jednak jest to domena Amerykanów.
Więcej na ten temat znajdziecie w dalszej części tekstu, który opublikowałem w portalu "Polska Zbrojna" - oto link do tego materiału.
-----
Nz. Płonąca rafineria pod Krasodarem/fot. anonimowe źródło rosyjskie
Szanowni, moje książki powstają także dzięki Wam! W sklepie Patronite możecie nabyć je w wersji z autografem i pozdrowieniami. Szeroka oferta pod tym linkiem.
Trwa ładowanie...