ustawa o obronie cywilnej - rozdział własny
Rozdział 2
Zasady ogólne i podstawowe działania
Art. 8. 1. Wobec informacji wskazujących na wystąpienie zagrożenia każdy obywatel w ramach swych możliwości organizuje środki umożliwiające przetrwanie w warunkach niedostatku na okres 5 dni.
2. Osoby zamieszkałe na terenach wiejskich organizują zapasy gotowych produktów żywnościowych na okres minimum 10 dni.
Art. 9. 1. Podstawę planów obrony cywilnej stanowią jedynie obiekty rzeczywiście przystosowane i dające ochronę przed siłami militarnymi.
2. Pozostałe obiekty wyszczególnia się z dopiskiem w rejestrze i na obiekcie - „pomocniczy”.
Art. 10. 1. Dobra kultury ratuje się w przede wszystkim w sposób planowy i prewencyjny.
2. Dobra kultury to zabytkowe lub cenne kulturowo rzeczy ruchome, części składowe nieruchomości o takich cechach, oraz dokumenty i archiwa uznane przez znawców za istotne.
3. Dobra kultury należy ratować, gdy narażenie życia bezpośrednio nie występuje, chyba że ratujący z własnej woli podejmuje ryzyko.
4. W przypadku dostrzeżenia zaniechań w wykonywaniu planów odpowiedzialny za zaniechania jest obowiązany i ponosi ryzyko ich zniwelowania, chyba że jest to zbyt niebezpieczne.
Art. 11. 1. Działania obrony cywilnej w postaci samopomocy oparte są o zasadę wspierania przez ludność wiejską mieszkańców miast.
2. Sołectwo jest podstawową jednostką samopomocy wiejskiej, w czasie zagrożenia gromadząc i równomiernie udostępniając środki egzystencji jej mieszkańcom w momentach niedostatku.
3. Sołectwo prowadzi przynajmniej przybliżoną ewidencję egzystencjalnych zasobów własnych.
Art. 12. 1. Każdy mieszkaniec terenów wiejskich mający możliwości bytowe zapewni swojej rodzinie mogącej być w niebezpieczeństwie lub pozbawionej schronienia warunki do wspólnego zamieszkiwania na okres zagrożenia lub do wydania stosownego zarządzenia. W szczególności prawo do otrzymania schronienia dotyczy rodzin zamieszkałych w miastach na prawach powiatu.
2. Personel obrony cywilnej w braku innych możliwości, może zobowiązać osobę mającą tytuł prawny do nieruchomości do zakwaterowania innych osób, niż wskazane w ust. 1, w drodze decyzji. W razie zagrożenia nadaje się klauzule natychmiastowego wykonania, a decyzja ma formę ustną.
3. Możliwości bytowe przyjmującego ocenia się pod względem pojemności domu, ale także możliwości żywieniowych i innych parametrów potrzebnych do egzystencji w danym czasie.
4. Personel obrony cywilnej upoważniony jest do samodzielnej, wiążącej oceny możliwości bytowych – kierując się względami humanitarnymi.
Art. 13. 1. W razie wątpliwości akcją ratunkową na miejscu kieruje odpowiedni podmiot państwowej straży pożarnej, chyba że kierownictwo zostało przekazane przez niego innemu podmiotowi.
2. W razie braku innych jednostek zawodowych kierownictwo przejmuje strażak jednostki ochotniczej pełniący funkcję naczelnika lub jego zastępcy.
Art. 14. 1. Co do zasady zwierzchnik powiatowego Korpusu Obrony Cywilnej dowodzi akcją obrony cywilnej.
2. W sytuacji przedsięwzięcia angażującego więcej niż jeden powiat akcją obrony cywilnej kieruje zwierzchnik do momentu przekroczenia granicy powiatu, a w przypadku wątpliwości osoba wskazana wyżej w hierarchii Korpusu Obrony Cywilnej, albo którą ta osoba wskaże.
3. W razie niemożności ustalenia kierującego akcją obrony cywilnej, akcją kieruje starszy stopniem i wiekiem znajdujący się w gronie decyzyjno-naradczym, chyba że stan zdrowia danej osoby nie pozwala na sprawne zarządzanie.
Art. 15. 1. Podmiot kierujący akcją ratunkową na miejscu lub akcją obrony cywilnej ma prawo wydawać wiążące polecenia także osobom trzecim, w rozumieniu art. 21 ust. 3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, z tym zastrzeżeniem, że wystarczy, aby pomoc ta była przydatna i w niewielkim stopniu zagrażająca zdrowiu.
2. Za zgodą tej osoby może ona współdziałać ze służbami w warunkach niebezpiecznych. Osobę taką poucza się słownie o warunkach istniejącego ryzyka dla zdrowia.
Art. 16. 1. Zadania z zakresu obrony cywilnej są rządowymi zadaniami zleconymi powiatowi.
2. Wójt i burmistrz z chwilą bezpośredniego zagrożenia dla ludzi, wojny lub wydania stosowanego zarządzenia w zakresie bezpieczeństwa powszechnego, porządku publicznego i zarządu dróg podlegają poleceniom starosty oraz kierownictwa powiatowego KOC.
3. Rady gmin i miast innych niż miast na prawach powiatu uchwalają prawo pozwalające na realizację zadań obrony cywilnej powiatu, gdy to stoi na przeszkodzie zrealizowaniu istotnego przedsięwzięcia.
Art. 17. 1. Korpus Obrony Cywilnej wykonuje swe zadania przy wsparciu Powiatowego Biura Obrony Cywilnej – jako administracji zespolonej w starostwie.
2. Starosta organizuje pomieszczenia i sprzęt niezbędne dla pracy funkcjonariuszy i obsługi biurowej. Organizuje również inne pomieszczenia – w zależności od potrzeb, w tym magazyny.
3. Korpus Obrony Cywilnej ogłasza oferty i zawiera umowy we własnym imieniu na rachunek powiatu w zakresie swoich zadań, zwłaszcza budowli obrony cywilnej – opierając się o przydział w budżecie i otrzymane dotacje.
Art. 18. 1. Członkowie Korpusu Obrony Cywilnej mają prawo do konfiskaty mienia w czasie bezpośredniego zagrożenia dla ludzi i wojny, koniecznego dla realizacji zadań, o których mowa w art. 2, a w inny sposób w danym momencie nie można wykonać tych zadań.
2. Dokumenty świadczące o prawie do rzeczy pozostają u właściciela lub posiadacza tej rzeczy. KOC wydaje bezzwłocznie potwierdzenie konfiskaty na piśmie, wraz z podpisem funkcjonariusza, a gdy zachodzą nagłe okoliczności – w najbliższym możliwym czasie.
3. Po ustaniu potrzeby rzecz ulega zwrotowi.
4. Żywność, leki i woda na potrzeby własne nie podlegają konfiskacie.
Art. 19. 1. Na czas wojny lub wobec zaistnienia poważnego niebezpieczeństwa dla wielu osób lasy stanowią obszar schronienia, bytowania i źródło zasobów dla przetrwania, z których ludzie mogą swobodnie korzystać, chyba że zapewnione są tym osobom inne źródła i miejsca pobytu.
2. Posługiwanie się ogniem wymaga zachowania szczególnej ostrożności i stosowania możliwych zabezpieczeń przed jego niekontrolowanym rozprzestrzenieniem.
3. W warunkach wskazanych w ust. 1. jeziora, stawy i podobne zbiorniki wodne i cieki wodne niezależnie od ich statusu własnościowego służą do zaspokojenia potrzeb okolicznej ludności, w pierwszej kolejności sołectwa, w jakim są położone.
4. Eksploatacja zbiorników wodnych odbywa się na zasadzie utrzymania warunków odnawialności biologicznej.
5. Właściwe organy mogą egzekwować obowiązki z zakresu swoich zadań ochrony lasów lub wód, które nie naruszają wymienionych uprawnień.
Art. 20. 1. Produkcja rolna w czasie bezpośredniego zagrożenia lub wojny podlega modyfikacjom wedle uznania rolnika indywidualnego, kierującego się potrzebami lokalnej ludności. Starosta oraz KOC może wydać w tym zakresie polecenia – niesprzeczne z wiedzą rolniczą i agrotechniczną.
2. Umowy dotyczące produkcji rolnej wygasają bez prawa do odszkodowania i zwrotu innych świadczeń – w stosunku do ziemi, na której zaprzestano wykonywania tej umowy. Jednakże odszkodowanie przysługuje w sytuacji oczywiście bezzasadnego zaprzestania wykonywania umowy.
3. Zaangażowanie w lokalną produkcję środków egzystencjalnych odbywa się proporcjonalnie do posiadanych środków produkcji rolnej danego rolnika indywidualnego, członka sołeckiej społeczności – bez uszczerbku do współkorzystania z zapasów przez innych mieszkańców.
Art. 21. 1. Każdy, kto na swoim terenie posiada ujęcie wody nadające się lub mogące się nadawać do czerpania wody pitnej jest zobowiązany do przystosowania tego ujęcia do użytku dla ludzi.
2. W przypadku braku odpowiednich środków posiadacz kieruje wniosek do właściwego sołtysa, który w ramach jednostki pomocniczej organizuje zbiórkę pieniędzy lub urządzeń na ten cel. Sołtys może zwrócić się o środki do starosty za pośrednictwem wójta składając wniosek zawierający informacje pozwalające ocenić skalę potrzeby i lokalizację.
3. W miarę możliwości tworzy się nowe ujęcie wody – stosowanie do przepisów Prawo wodne.
4. Decyzja o utworzeniu należy do posiadacza samoistnego, a w czasie zagrożenia do sołtysa.
Art. 22. Rolnik indywidualny, którego zabudowa gospodarcza na to pozwala, dąży do założenia hodowli małych zwierząt nadających się do spożycia. Małymi zwierzętami są w szczególności kury, króliki, kaczki, gęsi, indyki.
Art. 23. Sołectwa zobowiązane są do utrzymania lub założenia zewnętrznych punktów sanitarnych dla ludzi stosownie do wielkości i ludności wsi, uwzględniając osoby mogące potrzebować schronienia, w szczególności zawierające wodociągowe źródło wody i ubikację.
Art. 24. 1. W warunkach braku zagrożenia czynna obrona cywilna prowadzi przygotowania, kampanie informacyjne i dokształcanie się i angażuje administrację publiczną (bierną obronę cywilną) oraz organizacje pozarządowe do swoich zadań.
Art. 25. Personel obrony cywilnej czynności biurokratyczne, sporządzanie dokumentów, spisów lub notatek związanych z wykonywana pracą obrony cywilnej przeprowadza w formie papierowej. W formie elektronicznej komunikacja i wymiana pism dopuszczalna jest w systemie bezpiecznej łączności.
2. Przepisów o doręczeniach elektronicznych nie stosuje się, chyba że dany podmiot korzysta z systemu bezpiecznej łączności.
Art. 26. 1. W przypadku klęsk żywiołowych ochronę ludności realizuje się na podstawie ustawy o zarządzaniu kryzysowym, chyba że starosta danej czynnej obrony cywilnej zarządzi inaczej.
2. W razie wątpliwości przy ocenie zagrożenia, zwłaszcza zagrożenia na wielką skalę, minister ds. wewnętrznych i administracji wydaje zarządzenie w przedmiocie aktywizacji obrony cywilnej na wskazanym terenie. Przepisy o ogłaszaniu komunikatów w rozumieniu Prawa prasowego i niniejszej ustawy stosuje się.
Art. 27. 1. Obrona Cywilna zapewnia oznakowanie budynków i rzeczy znakiem obrony cywilnej we właściwym czasie.
Art. 28. 1. Ewakuację przeprowadza się w miarę możliwości oparciu o plany, jedynie na zarządzenie starosty lub prezydenta miasta na prawach powiatu, a także ministra ds. wewnętrznych i administracji.
2. Ludność miejską skupioną w blokach, przed wystąpieniem niebezpieczeństwa, rozlokowuje się począwszy od opróżniania pięter wyższych.
3. W trakcie ewakuacji przedsiębiorcy handlujący artykułami spożywczymi udostępniają wodę butelkowaną oraz podręczne produkty żywnościowe na polecenie obrony cywilnej w miejscu wskazanym przez personel obrony cywilnej.
Art. 29. Obrona Cywilna, zwłaszcza KOC, stosuje się do zasad i obowiązków określonych w KSWSiA, w szczególności poprzez informowanie właściwe organy o potencjalnym zagrożeniu.
Art. 30. 1. Korpus Obrony Cywilnej uprawniony jest do posiadania lekkiej broni palnej w celu zapewnienia porządku publicznego i bezpieczeństwa, oraz środków obezwładniających i może stosować konwencjonalne środki przymusu – stosownie do ustawy o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej.
[1]Art. 31. 1. Polecenia obrony cywilnej wydawane są w formie ustnej – w celu wykonania zadań, o których mowa w art. 2 lub obowiązków innych podmiotów. Na prośbę lub z urzędu wydawane jest jego potwierdzenie wraz z danymi identyfikującymi wydającego polecenie – w możliwym terminie.
2. Polecenie wystosowane do organizacji lub przedsiębiorcy ma formę pisemną określającą organy, podmioty, zakres czynności i okres obowiązywania a także sposób i termin finansowania polecenia i może być zmienione lub uchylone. W przypadku niecierpiącym zwłoki stosuje się ust 1.
3. Sposób finansowania to przede wszystkim wskazanie organu, który pokrywa koszty, oraz datę realizacji wypłat. Realizację wypłat można odroczyć na określony czas.
[2]Art. 32. Korpus Obrony Cywilnej może werbować osoby fizyczne do określonych zadań w charakterze współpracownika. Osoba ta korzysta z przymiotu osoby pełniącej funkcję publiczną, otrzymuje stosowną kartę tożsamości, oznaczenie obrony cywilnej oraz może wydawać polecenia związane z jej zadaniami.
4. Współpracę zawiera się w formie umowy, w czasie braku zagrożenia, która ma na celu planowe wykonywanie zadań obrony cywilnej z podmiotami współpracującymi. W stosunku do współpracowników KOC może wydawać polecenia służbowe – związane z zawartym porozumieniem.
3. W kwestiach istotnych można zastosować polecenie, o którym mowa w art. 31 ust. 2.
4. Koszty poleceń, umów i współprac realizowane są w myśl art. 17 ust. 3.
Rozdział 3
Struktura obrony cywilnej i KOC
Art. 33. 1. Obrona cywilna składa się z sektora biernego i czynnego.
2. Obrona cywilna bierna składa się z wszystkich jednostek administracji publicznej powołanych do realizacji zadań z zakresu bezpieczeństwa, chyba że stanowią one czynną obronę cywilną w rozumieniu tej ustawy. W szczególności bierny sektor stanowi administracja leśna, środowiskowa, wodna, żywnościowa, weterynaryjna, epidemiologiczna, architektoniczno-budowlana, nasiennictwa i ochrony roślin i rezerw materiałowych.[1]
3. W razie wątpliwości danego organu lub jednostki uważa się, że stanowi ona część obrony cywilnej biernej. Organ rozstrzyga te kwestię we własnej sprawie w dogodnym momencie i jednocześnie wskazuje na przepisy ustawy, które korelują z zadaniami obrony cywilnej wskazanymi w art. 2. Zarządzenie to udostępnia się urzędnikom podejmującym działania w sferze obrony cywilnej, z podpisem przełożonego.[2]
4. Organ zwraca się niezwłocznie z wnioskiem o rozstrzygnięcie do ministra ds. wewnętrznych i administracji. Do czasu rozstrzygnięcia uważa się dany organ za bierną obronę cywilną, jeżeli tak postanowił.
5. Niezależnie od późniejszej oceny ministra wykonane działania pozostają działaniami obrony cywilnej i są wiążące.
Art. 34. 1. Obrona cywilna czynna składa się z Korpusu Obrony Cywilnej, współpracujących podmiotów gospodarczych i współpracujących osób fizycznych zaangażowanych formalnie w obronę cywilną, a także służby ratownicze i przeciwpożarowe oraz podmioty ochrony dóbr kultury.
2. Do służb ratowniczych wlicza się zespół ratownictwa medycznego w rozumieniu ustawy o państwowej służbie ratowniczej, podmioty ratownictwa wodnego w rozumieniu art. 12 ustawy o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarze wodnym, ratowników górskich i ratowników narciarskich w rozumieniu art. 2 ustawy o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach i na zorganizowanych terenach narciarskich.
3.Ochotnicze jednostki pożarnicze stanowią z mocy prawa podmioty i osoby współpracujące i w takim zakresie korzystają ze swych kompetencji.
4. Policja we wskazanej części może wchodzić w skład czynnej służby obrony cywilnej na podstawie zarządzenia Naczelnika Powiatowej Komendy Policji na obszarze powiatu dotkniętego klęską żywiołową, militarną agresją lub bezpośrednio zagrożonego. Policjanci, za zgodą lub z polecenia Naczelnika, mogą zostać włączeni bezpośrednio do Korpusu Obrony Cywilnej za zgodą właściwego organu Korpusu.
5. Policjanci włączeniu do obrony cywilnej tracą kompetencje policyjne, lecz zachowują prawo do wynagrodzenia.
Art. 35. 1. Obrona cywilna bierna w tracie wykonywania zadań ustawowych w czasie pokoju oraz w czasie bezpośredniego zagrożenia lub wojny w zakresie tych zadań nie występuje jako obrona cywilna.
2. Obrona cywilna bierna może stać się obroną cywilną czynną w momencie podjęcia działania wynikłego lub związanego z zagrożeniem militarnym lub innego rodzaju klęską lub atakiem – z urzędu, na wniosek lub polecenie upoważnionego organu tudzież funkcjonariusza. Obroną cywilną staje się organ właściwy w sprawie – tylko w danej sprawie. Pozostaje nim do czasu zakończenia działań.
3. Do akt sprawy włącza się notatkę z informacją o uznaniu sprawy za sprawę obrony cywilnej. Zaznacza się to również w protokole czynności związanej z zagrożeniem.
4. Obrona cywilna bierna wykonując swoje kompetencje na polecenie starosty lub kierownictwa KOC informuje o wynikach swojej pracy te organy w sposób możliwie najszybszy i poufny.
5. W trakcie czynności terenowych związanych z obroną cywilną osoby posiadają stosowne oznaczenia.
Rozdział 9
Przepisy dostosowujące i zmieniające
Art. 80.[1] W ustawie o ewidencji ludności wprowadza się
1) Art. 351 o brzmieniu:
„1. Na wniosek osoby fizycznej organ meldunkowy dokonuje meldunku ewakuacyjnego we wskazanym przez nią miejscu.
2. Wnioskodawca może zameldować całą swoja rodzinę, z którą dotychczas zamieszkuje. We wniosku wskazuje się dane wszystkich osób mających zostać zameldowane.
3. Forma i warunki meldunkowe meldunku ewakuacyjnego odpowiadają warunkom dla meldunku na pobyt czasowy z uwzględnieniem niniejszych przepisów.
4. Właściciel nieruchomości w odpowiedzi na zawiadomienie o wniosku meldunkowym wyraża zgodę na piśmie bądź osobiście w urzędzie gminy na dokonanie meldunku ewakuacyjnego. W przypadku braku zgody meldunek zostaje oddalony a wnioskodawca zawiadomiony.
5. Od odmowy organu, w tym z powodu braku zgody właściciela, służy odwołanie do starosty położenia nieruchomości, który rozstrzyga na podstawie zasad o obronie cywilnej o zasadności wniosku, uwzględniając zagrożenia i ryzyka związane z zamieszkiwaniem na terenie Wnioskodawcy, oraz istnienie i stopień pokrewieństwa.”,
2) Art. 352 o brzmieniu:
„1. Meldunek ewakuacyjny służy organizacji prewencyjnej ewakuacji i na wypadek zagrożenia jest prawem do czasowego zakwaterowania w celu schronienia – w warunkach stworzonych przez władającego nieruchomością.
2. Fizyczne skorzystanie z meldunku ewakuacyjnego wymaga zawiadomienia miejscowego wójta, burmistrza, prezydenta miasta wraz z okazaniem dowodu osobistego. Od momentu przyjęcia zgłoszenia adresem zamieszkania jest adres meldunku ewakuacyjnego.
3. Obowiązek wymeldowania zachodzi w przypadku trwałego ustąpienia zagrożenia lub trwałego zaprzestania korzystania ze schronienia podczas meldunku ewakuacyjnego, lecz art. 34 ust. 2 stosuje się.
4. W przypadku wymeldowania przez właściciela do wniosku dołącza się oświadczenie w formie pisemnej wymeldowanego albo wymeldowanych rodziców obejmując ich dzieci nieletnie, o zgodzie na wymeldowanie albo zezwolenie na wymeldowanie wydane przez członka personelu obrony cywilnej.”,
3) „Art. 353 o brzmieniu:
„Organy ewidencji ludności uwzględniają meldunek ewakuacyjny w niezbędnych rejestrach i dokumentach do jego realizacji i dostosowują system oraz wzory podań do wymogów meldunku ewakuacyjnego.”,
4) w art. 24 ust. 2 w punkcie 3 kropkę zastępuje się średnikiem, a po nim dodaje:
„4) zameldowanie i wymeldowanie w miejscu pobytu ewakuacyjnego.”
[1] [meldunek ewakuacyjny]
[1] Innymi słowy to administracyjny zasób obrony cywilnej.
[2] To jednocześnie podstawa do wydawania wiążących poleceń.
[1] Nie trzeba regulować zaskarżania, bo ono i tak przysługuje. Polecenia to silne uprawnienie, ale w przypadku KOC mają jedynie na celu zapewnienie warunków bytowych ludności i nie mogą być w innym celu.
[2] Nie trzeba opisywać treści umowy, skoro znany jest cel i przedmiot jej zawarcia. Jest to umowa, więc z tego faktu wynika, że musi zawierać pewną treść minimalną.
Trwa ładowanie...