Biliony...

Obrazek posta

Światowe wydatki wojskowe osiągnęły w 2025 roku poziom 2,89 bln dol. – wynika z danych Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI). Najszybciej zbroją się dziś Europa i Azja, a jednym z liderów wzrostu pozostaje Polska.

Te 2,89 bln dol. to wzrost o 2,9 proc. rok do roku i zarazem jedenasty z rzędu rok zwiększania globalnych nakładów na obronność. W relacji do światowego PKB wydatki wyniosły około 2,5 proc., co oznacza najwyższy poziom od 2009 roku. Choć dynamika wzrostu była niższa niż w rekordowym 2024 roku, sam kierunek pozostaje niezmienny – państwa na całym świecie konsekwentnie zwiększają finansowanie swoich sił zbrojnych.

Jeszcze wyraźniej widać to w perspektywie długoterminowej. W latach 2016–2025 globalne wydatki wojskowe wzrosły o ponad 40 proc., co oznacza trwałe odejście od trendu ograniczania budżetów obronnych, charakterystycznego dla pierwszych dekad po zakończeniu zimnej wojny. Obecny wzrost ma charakter systemowy: obejmuje większość regionów świata i wynika nie tylko z trwających konfliktów, ale także z długofalowych programów modernizacyjnych oraz rosnącej rywalizacji między największymi mocarstwami. W efekcie wydatki na obronność przestają być jedynie reakcją na kryzysy, a stają się stałym elementem polityki państw.

Kto wydaje najwięcej?

Największym wydawcą na świecie pozostają Stany Zjednoczone, które w 2025 roku przeznaczyły na obronność około 916 mld dol. Mimo niewielkiego spadku rok do roku, amerykański budżet wojskowy wciąż odpowiada za blisko jedną trzecią globalnych wydatków i pozostaje bezkonkurencyjny w skali świata. Na drugim miejscu znajdują się Chiny z wydatkami rzędu 296 mld dol. – to kolejny rok stabilnego wzrostu i kontynuacja długofalowej strategii rozbudowy potencjału militarnego. Trzecie miejsce zajmuje rosja, która przeznaczyła na cele wojskowe około 109 mld dol., co wiąże się z kosztami prowadzenia wojny przeciwko Ukrainie.

W pierwszej piątce znalazły się również Niemcy (ok. 86 mld dol.) oraz Indie (ok. 83 mld dol.). Oba państwa systematycznie zwiększają swoje budżety obronne – Niemcy w odpowiedzi na zmianę sytuacji bezpieczeństwa w Europie, a Indie w kontekście rywalizacji regionalnej, przede wszystkim z Chinami i Pakistanem. Łącznie pięć największych państw odpowiada za blisko 60 proc. globalnych wydatków wojskowych, co potwierdza utrzymującą się koncentrację potencjału militarnego w rękach niewielkiej grupy aktorów.

Europa – koniec „dywidendy pokoju”

W 2025 roku najszybciej rosły wydatki wojskowe w Europie. Łącznie osiągnęły one około 588 mld dolarów, co oznacza wzrost o 14 proc. rok do roku – najwyższy spośród wszystkich regionów świata. To bezpośredni efekt wojny rosji przeciwko Ukrainie oraz zasadniczej zmiany podejścia państw europejskich do kwestii bezpieczeństwa. Po latach relatywnie niskich nakładów i ograniczania zdolności militarnych większość państw kontynentu rozpoczęła proces intensywnego dozbrajania i odbudowy potencjału sił zbrojnych. W ujęciu bezwzględnym największymi wydawcami w Europie pozostają wspomniane już Niemcy, Wielka Brytania (ok. 75 mld dol.) oraz Francja (ok. 64 mld dol.).

W dłuższej perspektywie skala zmian jest jeszcze bardziej znacząca – od 2016 roku europejskie wydatki wojskowe wzrosły ponad dwukrotnie, co oznacza trwałe odejście od modelu „dywidendy pokoju” i wejście w fazę systematycznego zwiększania nakładów na obronność.

Szczególnie wyraźne przyspieszenie wydatków widać w państwach wschodniej flanki NATO. Polska, kraje bałtyckie oraz Rumunia należą do grupy państw, które w ostatnich latach zwiększają nakłady na obronność najszybciej w całym Sojuszu. W wielu przypadkach oznacza to nie tylko wzrost w ujęciu procentowym, lecz także istotne zwiększenie wydatków w wartościach bezwzględnych. Dla części państw regionu oznacza to osiągnięcie lub przekroczenie poziomu 2 proc. PKB, a w niektórych przypadkach – wyraźnie więcej.

Gdzie jest w tym wszystkim nasz kraj? O tym przeczytacie w dalszej części tekstu, który opublikowałem w portalu "Polska Zbrojna" - oto link do tego materiału.

-----

Nz. Czołg Leopard 2 w centrum serwisowym w Żaganiu, zdjęcie ilustracyjne/fot. 11 DKPanc.

SIPRI NATO Chiny Niemcy zbrojenia Europa Indo-Pacyfik USA

Zobacz również

(Nie)wygrana
Przestrzeń
Opieka

Komentarze (0)

Trwa ładowanie...