Układ Sił

Każdy kryzys rodzi własny język paniki. W ciągu kilku godzin od pierwszych uderzeń na Teheran fraza „III wojna światowa” zaczęła się rozpowszechniać na całym świecie. Używali jej komentatorzy. Sięgali po nią politycy. Media społecznościowe tylko ją wzmacniały. I biorąc pod uwagę skalę wydarzeń – zamach na Najwyższego Przywódcę, zamknięcie najważniejszego energetycznego punktu dławiącego świata, ostrzał Tel Awiwu przez Hezbollah, irańskie drony uderzające w Azerbejdżan – emocjonalna logika tej reakcji jest zrozumiała. Ale logika emocji i logika analizy to nie to samo. I choć określenie „III wojna światowa” działa na wyobraźnię, z analitycznego punktu widzenia jest błędne.

Brytyjska lewica zaczyna wprowadzać rozwiązania inspirowane polityką migracyjną swoich ideowych sojuszników z Danii. Model wypracowany przez duńskich socjaldemokratów, łączący restrykcyjne podejście do migracji z utrzymaniem państwa opiekuńczego, staje się w Londynie punktem odniesienia w próbie odpowiedzi na rosnące napięcia wokół polityki azylowej i kontroli granic.

Donald Trump bardzo ryzykuje, prowadząc wojnę przeciwko Iranowi. Niczym podstarzały szeryf, który powraca po latach do miasteczka chcąc zaprowadzić w nim porządek, ufny jedynie w opatrzność i swoje dwa wysłużone colty. Tymczasem czarny charakter i jego banda prędzej spalą wszystkie domy niż poddadzą się jego żądaniom.

Najwyższy przywódca Iranu, ajatollah Ali Chamenei zginął w izraelskim nalocie pierwszego dnia wojny. Do czasu wybrania nowego najwyższego przywódcy krajem ma kierować trzyosobowa rada z udziałem prezydenta Iranu. Prawdziwa władza zdaje się jednak spoczywać w rękach kogoś innego - zaufanego współpracownika Chameneiego. Chodzi o Alego Laridżaniego, któremu jeszcze przed rozpoczęciem wojny Chamenei miał powierzyć misję przeprowadzenia Iranu przez czas wojny z USA i Izraelem.

Wraz z pogarszającą się demografią i rosnącymi ambicjami rozbudowy Sił Zbrojnych RP pytanie o wynagrodzenia żołnierzy przestaje być wyłącznie kwestią budżetową, a staje się problemem strategicznym. Czy państwo jest w stanie przyciągnąć do służby setki tysięcy ludzi w warunkach malejącej liczby młodych Polaków i konkurencji ze strony innych zawodów? Aby odpowiedzieć na to pytanie, warto najpierw sprawdzić, czy rozpowszechnione przekonanie o „wysokich zarobkach w wojsku” rzeczywiście odpowiada rzeczywistości.

Bezpośrednie irańskie ataki na terytorium Arabii Saudyjskiej zakończyły okres deklarowanej neutralności Rijadu. Królestwo po raz pierwszy tak otwarcie uznało Iran za zagrożenie egzystencjalne i zastrzegło sobie prawo do militarnej odpowiedzi.

Niemcy w swojej polityce wobec Chin zabrnęły w ślepą uliczkę. Rząd Friedricha Merza nie może pozwolić sobie na wyraźną asertywność i stawianie im twardych warunków, ze względu na skalę dwustronnych powiązań gospodarczych, ale faworyzujących Pekin. Z drugiej strony, jeśli elity polityczne w RFN nie podejmą koniecznych działań na rzecz zatrzymania postępującej dezindustrializacji, która napędzana jest między innymi przez chiński model rozwoju, oparty na inwestycjach i eksporcie, niektóre branże niemieckiego przemysłu mogą trwale utracić swoją pozycję globalną.

Z punktu widzenia toczącej się w Stanach Zjednoczonych wewnętrznej debaty nad kierunkiem amerykańskiej wielkiej strategii, kolejne uderzenia na Iran mają potencjał, żeby stać się punktem zwrotnym w tej dyskusji.

Pod koniec ubiegłego roku premier Izraela Benjamin Netanjahu, w „duchu Porozumień Abrahama”, ogłosił decyzję o oficjalnym uznaniu Somalilandu za niezależne i suwerenne państwo. Tym samym Izrael jako pierwszy na świecie uznał ten separatystyczny region Somalii za niepodległy kraj. W kręgu państw muzułmańskich decyzja ta spotkała się z potępieniem. Wskazywano, że krok izraelskiego premiera stanowi niebezpieczny precedens, dający impuls grupom separatystycznym nie tylko we wschodniej Afryce, lecz także na całym kontynencie. Dlatego ponad 50 państw potępiło tę decyzję.

Paweł Rakowski opisuje transformację Bliskiego Wschodu ze starego porządku w nowy, powojenny ład. Książka podąża przewidywalnym rytmem, dając czytelnikowi wgląd w perspektywę głównych uczestników wydarzeń, jak również spojrzenie z lotu ptaka na kluczowe tendencje regionalne.

Wraz z postępującymi zmianami w stosunkach transatlantyckich, na agendę spraw bezpieczeństwa Europy powrócił temat niezależnego od Stanów Zjednoczonych militarnego potencjału atomowego. Dyskusja ta będzie miała prawdopodobnie dwie zasadnicze fazy. Pierwsza będzie próbą “europeizacji” tematu. Obserwujemy ją obecnie w różnych odsłonach, koncentrujących się na rozmowach wokół rozciągnięcia nad państwa europejskie brytyjskiego i francuskiego parasola nuklearnego. Drugą i zasadniczą odsłoną tego procesu będą najprawdopodobniej rozważania poszczególnych państw europejskich nad narodowymi zdolnościami nuklearnymi.

Tegoroczna konferencja w Monachium zdominowana została przez rozważania na temat upadku dotychczasowego porządku międzynarodowego, za co przynajmniej w części obwiniono destruktywną politykę Stanów Zjednoczonych. Najbardziej jaskrawym przejawem obaw Europy o własne bezpieczeństwo był wielokrotnie przywoływany problem odstraszania nuklearnego.