Układ Sił

Wraz z postępującymi zmianami w stosunkach transatlantyckich, na agendę spraw bezpieczeństwa Europy powrócił temat niezależnego od Stanów Zjednoczonych militarnego potencjału atomowego. Dyskusja ta będzie miała prawdopodobnie dwie zasadnicze fazy. Pierwsza będzie próbą “europeizacji” tematu. Obserwujemy ją obecnie w różnych odsłonach, koncentrujących się na rozmowach wokół rozciągnięcia nad państwa europejskie brytyjskiego i francuskiego parasola nuklearnego. Drugą i zasadniczą odsłoną tego procesu będą najprawdopodobniej rozważania poszczególnych państw europejskich nad narodowymi zdolnościami nuklearnymi.

Donald Trump bardzo ryzykuje, prowadząc wojnę przeciwko Iranowi. Niczym podstarzały szeryf, który powraca po latach do miasteczka chcąc zaprowadzić w nim porządek, ufny jedynie w opatrzność i swoje dwa wysłużone colty. Tymczasem czarny charakter i jego banda prędzej spalą wszystkie domy niż poddadzą się jego żądaniom.

Najwyższy przywódca Iranu, ajatollah Ali Chamenei zginął w izraelskim nalocie pierwszego dnia wojny. Do czasu wybrania nowego najwyższego przywódcy krajem ma kierować trzyosobowa rada z udziałem prezydenta Iranu. Prawdziwa władza zdaje się jednak spoczywać w rękach kogoś innego - zaufanego współpracownika Chameneiego. Chodzi o Alego Laridżaniego, któremu jeszcze przed rozpoczęciem wojny Chamenei miał powierzyć misję przeprowadzenia Iranu przez czas wojny z USA i Izraelem.

Wraz z pogarszającą się demografią i rosnącymi ambicjami rozbudowy Sił Zbrojnych RP pytanie o wynagrodzenia żołnierzy przestaje być wyłącznie kwestią budżetową, a staje się problemem strategicznym. Czy państwo jest w stanie przyciągnąć do służby setki tysięcy ludzi w warunkach malejącej liczby młodych Polaków i konkurencji ze strony innych zawodów? Aby odpowiedzieć na to pytanie, warto najpierw sprawdzić, czy rozpowszechnione przekonanie o „wysokich zarobkach w wojsku” rzeczywiście odpowiada rzeczywistości.

Bezpośrednie irańskie ataki na terytorium Arabii Saudyjskiej zakończyły okres deklarowanej neutralności Rijadu. Królestwo po raz pierwszy tak otwarcie uznało Iran za zagrożenie egzystencjalne i zastrzegło sobie prawo do militarnej odpowiedzi.

Niemcy w swojej polityce wobec Chin zabrnęły w ślepą uliczkę. Rząd Friedricha Merza nie może pozwolić sobie na wyraźną asertywność i stawianie im twardych warunków, ze względu na skalę dwustronnych powiązań gospodarczych, ale faworyzujących Pekin. Z drugiej strony, jeśli elity polityczne w RFN nie podejmą koniecznych działań na rzecz zatrzymania postępującej dezindustrializacji, która napędzana jest między innymi przez chiński model rozwoju, oparty na inwestycjach i eksporcie, niektóre branże niemieckiego przemysłu mogą trwale utracić swoją pozycję globalną.

Z punktu widzenia toczącej się w Stanach Zjednoczonych wewnętrznej debaty nad kierunkiem amerykańskiej wielkiej strategii, kolejne uderzenia na Iran mają potencjał, żeby stać się punktem zwrotnym w tej dyskusji.

Pod koniec ubiegłego roku premier Izraela Benjamin Netanjahu, w „duchu Porozumień Abrahama”, ogłosił decyzję o oficjalnym uznaniu Somalilandu za niezależne i suwerenne państwo. Tym samym Izrael jako pierwszy na świecie uznał ten separatystyczny region Somalii za niepodległy kraj. W kręgu państw muzułmańskich decyzja ta spotkała się z potępieniem. Wskazywano, że krok izraelskiego premiera stanowi niebezpieczny precedens, dający impuls grupom separatystycznym nie tylko we wschodniej Afryce, lecz także na całym kontynencie. Dlatego ponad 50 państw potępiło tę decyzję.

Paweł Rakowski opisuje transformację Bliskiego Wschodu ze starego porządku w nowy, powojenny ład. Książka podąża przewidywalnym rytmem, dając czytelnikowi wgląd w perspektywę głównych uczestników wydarzeń, jak również spojrzenie z lotu ptaka na kluczowe tendencje regionalne.

Tegoroczna konferencja w Monachium zdominowana została przez rozważania na temat upadku dotychczasowego porządku międzynarodowego, za co przynajmniej w części obwiniono destruktywną politykę Stanów Zjednoczonych. Najbardziej jaskrawym przejawem obaw Europy o własne bezpieczeństwo był wielokrotnie przywoływany problem odstraszania nuklearnego.

Inwazja Rosji na Ukrainę to nie tylko tragedia militarna i humanitarna, lecz także proces głębokiego kurczenia się społeczeństwa, który może na dekady ograniczyć potencjał państwa. Miliony uchodźców, ujemny przyrost naturalny i utrzymujące się saldo migracyjne sprawiają, że Ukraina doświadcza jednej z najszybszych zapaści demograficznych we współczesnej Europie. To właśnie ta mniej widoczna wojna o ludzi może w długiej perspektywie okazać się równie decydująca jak walki na froncie, wpływając nie tylko na przyszłość Ukrainy, ale także na równowagę demograficzną całego regionu.

Począwszy od treści najnowszych dokumentów strategicznych Białego Domu, poprzez powściągliwą reakcję administracji Truma na rosyjskie prowokacje wobec państw NATO, kończąc na rozmowach między Waszyngtonem i Moskwą na temat wznowienia relacji handlowych i sprawie Grenlandii - wszystkie te działania sprawiają, że Ameryka jest postrzegana jako coraz mniej wiarygodny sojusznik. Wskazują na to wyniki badań opinii opublikowane przez Politico, przeprowadzone we Francji, Niemczech, Wielkiej Brytanii i Kanadzie. W tym pierwszym państwie 44 proc. ankietowanych określiło Stany Zjednoczone jako “niewiarygodnego sojusznika”, a w drugim już 50 proc.