Układ Sił

Polityka zagraniczna AfD staje się dla partii coraz większym wyzwaniem, rosnącym wraz z jej ambicjami wejścia do rządu. Jej elektorat jest mniej entuzjastyczny wobec aktualnych działań USA, podczas gdy część kierownictwa dostrzega wyraźny interes w budowaniu relacji z administracją Donalda Trumpa i środowiskiem MAGA. Przychylność tych kręgów, ich lobbowanie na rzecz zniesienia kordonu sanitarnego oraz krytyczne podejście do pomysłu delegalizacji AfD są postrzegane jako potencjalny „game changer” na drodze partii do władzy.

Krytyka Sojuszu Północnoatlantyckiego przez Donalda Trumpa nie jest zaskoczeniem; w książce sygnowanej swoim nazwiskiem, The America We Deserve, pisał w 2000 roku: „Związek Radziecki nie jest już dłużej zagrożeniem dla naszych zachodnio-europejskich sojuszników. Wycofanie się z Europy pomogłoby zaoszczędzić miliony dolarów rocznie – to koszty stacjonowania wojsk NATO w Europie, i środki te mogłyby zostać spożytkowane lepiej”. Podczas kampanii w roku 2016 mówił zaś o „przestarzałym sojuszu, w przypadku którego inne państwa nie dbają o odpowiedni wkład”. Głosy krytyki pojawiły się w ostatnim w kontekście braku zaangażowania sojuszników w wojnę w Iranie; Biały Dom uważa, że nie istnieje partnerstwo transatlantyckie, a jeśli kraje Europy nie chcą nawet udostępnić infrastruktury, nie ma mowy o bezpośrednim udziale wojsk sojuszniczych.

Sprawa Tajwanu była jest i będzie kluczowym elementem w relacjach amerykańsko-chińskich. Nie oznacza to jednak, że to liczące 23 miliony mieszkańców państwo jest skazane na bycie przedmiotem gry mocarstw. Ostry spór między tamtejszymi głównymi siłami politycznymi w niemałym stopniu ogniskuje się wokół polityki zagranicznej, bezpieczeństwa i zarządzania relacjami z Pekinem i Waszyngtonem. Ostatnie działania będącego w opozycji Kuomintangu wskazują, że partia ta dąży do pewnej normalizacji relacji “przez Cieśninę” i zmniejszenia obecnych napięć z Chińską Republiką Ludową, które narastały w ostatnich latach rządów Demokratycznej Partii Postępowej (DPP).

Iran nie prowadzi wojny totalnej, lecz precyzyjną grę eskalacją. Kalibrując uderzenia, dobierając cele i zarządzając ryzykiem, Teheran próbuje jednocześnie wywierać presję na przeciwników i powstrzymywać ich przed przekroczeniem czerwonych linii. Konflikt na Bliskim Wschodzie staje się przez to ciekawym studium zarządzania eskalacją.

Na początku 2026 roku irański reżim znajdował się w najpoważniejszym kryzysie wewnętrznym od chwili powstania Islamskiej Republiki. Obserwowane wówczas protesty uliczne i zamieszki w Teheranie oraz innych irańskich miastach stanowiły wyraźny sygnał erozji społecznego poparcia dla władz. Demonstracje, licznie zasilane przez obywateli skandujących hasła otwarcie antysystemowe, wskazywały na głębokie pęknięcie pomiędzy społeczeństwem a elitą rządzącą. Wydawało się, że fundamenty systemu politycznego są kruche jak nigdy. Można jednak postawić tezę, że atak z zewnątrz je wzmocnił, przynajmniej na razie.

Nie ulega wątpliwości, że trwająca wojna w Zatoce Perskiej jest bacznie obserwowana przez Rosję. Skupienie uwagi Waszyngtonu na wojnie z Iranem, rozciągnięcie do granic możliwości amerykańskich zasobów wojskowych, przy jednoczesnej słabości zachodniej bazy przemysłu obronnego oraz zbyt wolno wyciąganych przez NATO wniosków z “dronowej” rewolucji pola walki i przede wszystkim pogłębiające się napięcia transatlantyckie, tworzą dla Rosji sprzyjające warunki do zwiększenia presji militarnej na Europę.

Amerykańska kampania wojskowa przeciwko Iranowi trwa już miesiąc, a członkowie Kongresu nadal nie przedłożyli stosownej rezolucji o uprawnieniach wojennych. Biały Dom nadal utrzymuje, że ustawa z 1973 roku, stanowiąca „wprowadzenie do działań wojennych”, oznacza potrzebę uzyskania zgody ustawodawcy w wypadku szerokiej eskalacji i długotrwałej wieloetapowej operacji, jaką obecnie trwające ataki jeszcze nie są, szczególnie, że prezydent Obama ustanowił w 2011 roku precedens w trakcie działań w Libii, interpretując ten konkretny przepis jako regulujący jedynie działania zagrażające „nieograniczonym stratom wojskowym”. Otwartą pozostaje jednak kwestia ewentualnego zaangażowania wojsk lądowych, a w szczególności finansowania tego typu kampanii. I tutaj może się pojawić oczekiwanie społeczne względem debaty i odpowiedniego głosowania w Kongresie.

Rosyjska Cerkiew Prawosławna Patriarchatu Moskiewskiego (ROC-MP) pojawiła się w Afryce około pięciu lat temu, aby rozszerzyć swoje wpływy w świecie prawosławnym po tym, jak Patriarchat Ekumeniczny przyznał autokefalię Prawosławnej Cerkwi Ukrainy, osłabiając roszczenia Moskwy do prymatu nawet na obszarze byłego Związku Radzieckiego. W ciągu ostatnich dwóch lat ROC-MP zaczęła jednak odgrywać znacznie istotniejszą rolę jako agent Moskwy na kontynencie afrykańskim. Jednocześnie zapewnia ona przykrywkę dla rosyjskich operacji wywiadowczych i działań niejawnych, a także pomaga w ich prowadzeniu. Niedawno zakres jej działalności rozszerzył się o nowy wymiar - wspieranie Kremla w rekrutacji Afrykanów w celu uzupełnienia uszczuplonych szeregów rosyjskich sił prowadzących inwazję na Ukrainę - choć sama Cerkiew temu zaprzecza.

Premier Węgier zablokował unijną pożyczkę dla walczącej Ukrainy, budząc oburzenie przywódców europejskich. Jednocześnie dał im silny argument za centralizacją Unii Europejskiej. Jego działania mogą sprawić, że nadanie większych uprawnień Komisji Europejskiej kosztem państw członkowskich spotka się z mniejszym oporem.

Gdy Donald Trump wezwał sojuszników do pomocy w odblokowaniu Cieśniny Ormuz, spotkał się ze zdecydowaną odmową. Ani europejscy, ani azjatyccy partnerzy, nie byli skłonni dołączyć do rozpoczętego przez niego konfliktu. To pierwszy tak wyraźny dowód na rozpad więzi transatlantyckich, powodowany utratą zaufania do amerykańskiej administracji. <end>

Stany Zjednoczone zdają się nie uczyć na własnych błędach. Analiza historycznych kampanii powietrznych prowadzonych przez mocarstwa wobec państw słabszych, w celu zmuszenia ich do kapitulacji, wskazuje, że bardzo rzadko prowadziły one do zakładanych rezultatów.

Libańska organizacja terrorystyczna ma w każdym swoim działaniu dwa wzajemnie wzmacniające się cele. Po pierwsze, projekcję siły na rzecz Iranu w regionie, także w samym Libanie, przeciwko Izraelowi i Stanom Zjednoczonym. Po drugie, projekcję siły wewnątrz kraju, by zdominować, a jeśli to możliwe także wyeliminować, wszystkich innych krajowych aktorów, którzy mogliby zagrozić jej hegemonii. Dla tej organizacji wystrzelenie rakiety w kierunku Izraela i zamordowanie krytyka w Libanie to dokładnie to samo: różne elementy tej samej walki. I choć grupa jest hojnie finansowana przez Iran, stara się również zdobywać własne środki poprzez różnego rodzaju działalność przestępczą i funkcjonuje jak pasożyt żyjący kosztem państwa i społeczeństwa libańskiego.