Układ Sił

Dane z ostatnich miesięcy wskazują na istotne problemy rosyjskiej gospodarki, której na razie znacząco nie pomógł kryzys na rynku surowcowym. Paradoksalnie może to jednak oznaczać trudności dla Ukrainy, a także państw Unii Europejskiej; już teraz obserwujemy, że desperacja popycha Rosję w kierunku eskalacji konfliktu.

„Podczas II wojny światowej, gdy Dania uległa Niemcom po zaledwie sześciu godzinach walk i była całkowicie niezdolna do obrony ani siebie, ani Grenlandii, Stany Zjednoczone zostały zmuszone do wysłania własnych sił zbrojnych, by utrzymać to terytorium. A potem, po wojnie, którą wygraliśmy, oddaliśmy Grenlandię Danii. Jak głupie to było!” – mówił na Światowym Forum Ekonomicznym w Davos prezydent Donald Trump. Amerykańskie zainteresowanie Grenlandią sięga połowy XIX wieku, z biegiem dekad zmieniało się jedynie postrzeganie jej strategicznej roli. A obecna administracja w swojej komunikacji wielokrotnie do głosów z przeszłości nawiązuje.

Drony kamikaze lub uderzeniowe, tanie pociski manewrujące, bezzałogowce jednorazowego użytku – to tylko niektóre określenia, których używa się do opisu zjawiska tanich i masowo produkowanych środków głębokiego rażenia. Nazywane „bronią biednych”, bywają sprowadzane do ubogich wersji pocisków manewrujących, w praktyce gorszych od klasycznych konstrukcji pod każdym względem. Jest to jednak zbytnie uproszczenie. Tanie środki głębokiego rażenia to odrębny rodzaj uzbrojenia, charakteryzujący się własną logiką eskalacji i właściwościami strategicznymi wartymi pogłębienia.

Gdy część europosłów Konfederacji zdecydowała się dołączyć do frakcji Europa Suwerennych Narodów (ESN), współtworzonej przez niemiecką AfD, wielu komentatorów uznało ten krok za polityczny mezalians, a nawet „pakt z diabłem”. Dziś okazuje się, że to właśnie ta kontrowersyjna koalicja może stać się celem bezprecedensowej interwencji instytucji unijnych. Zlepiona z politycznych outsiderów formacja, którą spajają przede wszystkim sprzeciw wobec migracji, eurosceptycyzm oraz w przypadku części jej członków sympatia wobec Rosji, może wkrótce utracić status europejskiej partii politycznej wraz z ponad 2 milionami euro unijnego finansowania.

„Rosyjska gospodarka cierpi, ale rosyjska machina wojenna nie cierpi. Niczego jej nie brakuje. Rosja przekształciła swój potencjał gospodarczy w machinę wojenną, która zasysa zasoby całego państwa kosztem innych dziedzin życia społecznego i gospodarczego. To odbywa się kosztem rosyjskiego społeczeństwa, ale zdolności prowadzenia wojny pozostają zachowane.” - Gen. Leon Komornicki

Komisja Europejska pracuje nad szeregiem rozwiązań prawnych, które uchroniłyby gospodarkę wspólnoty przed chińską ekspansją. Problem narasta, co widać między innymi po tempie wzrostu rejestracji nowych samochodów marek z Chin. Część państw członkowskich może jednak nie zechcieć przyjąć przepisów uderzających w Pekin, ponieważ liczy na inwestycje lub obawia się retorsji.

Wbrew usilnie promowanej narracji, wpis Donalda Trumpa informującego o wysłaniu do Polski dodatkowych żołnierzy w żaden sposób nie zmienia pogarszającej się sytuacji bezpieczeństwa naszego regionu. Przeciwnie, jedynie potwierdza tezę o osłabieniu konwencjonalnego odstraszania USA, co może stanowić zaproszenie Rosji do testowania granic.

Problemy USA w wojnie na Bliskim Wschodzie mogą skłaniać państwa NATO do pesymistycznych wniosków. Mimo sukcesów taktycznych, Stany Zjednoczone nie potrafią przekuć ich w zwycięstwo polityczne. Należy jednak wskazać istotne różnice między teatrem europejskim a bliskowschodnim, przez które siła wojskowa Zachodu w większym stopniu przełoży się na wynik ewentualnego starcia z Rosją.

Na przestrzeni kilku dni doszło między Berlinem i Waszyngtonem do kilku wydarzeń, które wysyłają sprzeczne komunikaty o stanie tych relacji.

Niepewność co do dalszego przebiegu konfliktu z udziałem Stanów Zjednoczonych, Izraela i Iranu przekłada się nie tylko na nerwowość rynków surowcowych, ale również na głęboką destabilizację samego subregionu Zatoki Perskiej. Stawką nie jest wyłącznie ropa czy gaz; toczy się gra o przyszłość i bezpieczeństwo wszystkich państw regionu. Nad całym kompleksem bezpieczeństwa zawisła czarna chmura niepewności. W Iranie stawka jest oczywiście najwyższa. Chodzi o przetrwanie i ewolucję unikalnego modelu systemowego, Republiki Islamskiej, która w warunkach sekurytyzacji wszystkich sfer życia nabrała cech wojskowej dyktatury.

Na początku kwietnia Departament Wojny USA poinformował Kongres federalny o ramowych założeniach wniosku budżetowego na obronę narodową na rok 2027. Wniosek historyczny pod względem wydatków: 1,5 biliona dolarów łącznie – od Złotej Floty Marynarki Wojennej, po 18 miliardów na Złotą Kopułę czy obietnicę wydłużenia kontraktów na amunicję o znaczeniu krytycznym. Pierwszy raz od lat jednak kwestia wniosku Pentagonu budzi na Kapitolu tyle politycznych emocji i nie jest nawet pewne, czy wśród członków Kongresu uda się zbudować koalicję zdolną do przyjęcia tak rekordowego budżetu.

Polska polityka wobec Białorusi po raz kolejny staje na rozdrożu. Postępujące ocieplenie relacji Mińska i Waszyngtonu przy jednoczesnym pełnym zaangażowaniu białoruskich służb w wojnę hybrydową przeciwko Polsce, zmuszają Warszawę do wyboru między lojalnością sojuszniczą a własną racją stanu.