Fundacja Filmowa Polscy Wychodźcy

Jesteśmy grupą pasjonatów zakochanych w filmie. Najlepiej czujemy się w realizacji form dokumentalnych, w których możemy wam odsłaniać nieznane karty historii. Jesteśmy zgranym zespołem i mamy do siebie zaufanie, co pozwala nam z przyjemnością realizować nasze filmowe pasje. Nazwę „Wychodźcy” zapożyczyliśmy od naszego pierwszego pomysłu, historii polskiego wychodźstwa do Brazylii w drugiej poł. XIX w., okresu tzw. „gorączki brazylijskiej”.

Wesprzyj działania naszej fundacji. Nasze konto: 
88 1600 1329 1711 1157 6000 0001 BNP Paribas/Oddz. Opole, z dopiskiem "darowizna".

Aktualne potrzeby opisaliśmy >>TUTAJ<<. Jeśli chcecie dowiedzieć się więcej nt. naszych projektów, zajrzyjcie na naszą stronę internetową - polscywychodzcy.pl , a także śledźcie nasze profile fb  FFPW , Twarzą w twarz oraz Z tokajem i langoszem.

Od 2019 r. nakręciliśmy już kilka filmów dokumentalnych:

Z pacynka i w pasiaku (2024 r. reż. Grzegorz Kubaszko) - film dokumentalny o Zofii Hajduk. Urodziła się w Wójtowej Wsi (obecnie jest to dzielnica Opola) 16 maja 1920 r. i pochodziła z rodziny znanej w regionie z podtrzymywania polskich tradycji i kultury. Jej dwaj starsi bracia brali udział w III powstaniu śląskim w 1921 r. i wstąpili do Związku Polaków w Niemczech. W 1937 r. w I Dzielnicy ZPwN w Opolu Alojzy Smolka założył polski teatrzyk lalek, który współtworzyła Zofia Hajduk. Teatrzyk działał na terenie całej Opolszczyzny, a pierwszy opolski spektakl zrealizowano w Domu Polskim jesienią tego samego roku. Już wówczas opolskie gestapo prowadziło notatki operacyjne z działalności teatru. 6 marca 1938 r. w Berlinie w I. Kongresie Polaków w Niemczech uczestniczyła również 18-letnia Zofia, wraz z braćmi. Po wybuchu wojny, we wrześniu 1939 r., została zatrzymana i wysłana do obozu koncentracyjnego KL Ravensbrück (nr 2241). Zanim jednak to nastąpiło, jeszcze w sierpniu przeszła tajny kurs i została wcielona do polskiego wywiadu wojskowego. Jej obozowa gehenna trwała do kwietnia 1940 r. Po odzyskaniu wolności niezwłocznie podjęła współpracę z Inspektoratem Opolskiego ZWZ-AK „Skorpion”. Jej zadaniem była obserwacja i tworzenie meldunków, dotyczących spraw wojskowych oraz sytuacji ekonomicznej na Opolszczyźnie. W sierpniu 1943 r. została zdekonspirowana i aresztowana. Po 8 miesiącach spędzonych w więzieniu w Lublińcu, wysłano ją, jako specjalnego więźnia, do obozu koncentracyjnego KL Auschwitz (nr 75711), z adnotacją w aktach langsam sterben lassen (wykończyć powoli). W 1945 r. znalazła się w gronie nielicznych więźniów obozowych, którzy przeżyli „marsz śmierci”. Ponownie wysłano ją do KL Ravensbrück, a następnie w głąb Niemiec. Po zakończeniu wojny wróciła do Opola, współtworzyła życie kulturalno-społeczne w Opolu i regionie, współpracowała z Radiem Opole, a także była działaczką w powojennym ZBoWiD.

Kurierskim szlakiem. Azymut Węgry (2023 r., reż. Grzegorz Kubaszko) to film dokumentalny, opowiadający historię życia prof. Wacława Felczaka, kuriera tatrzańskiego i emisariusza rządu RP na uchodźstwie. Losy Felczaka, od czasu studiów w latach 30., były związane z silnym zainteresowaniem Węgrami i historią stosunków polsko-węgierskich. Jako historyk rozwijał w Budapeszcie badania naukowe z nimi związane, a podczas II wojny zorganizował placówkę łączności między rządem Sikorskiego a krajem i nadzorował działalność kurierów, sam będąc jednym z kluczowych na tatrzańskich szlakach. Po wojnie w Paryżu pomagał tworzyć antykomunistyczną konspirację cywilną, co skończyło się 8 latami aresztu przez władze bezpieczeństwa. Na Węgrzech aktywnie wspierał rozwój demokratycznej opozycji, która doprowadziła do upadku ustroju komunistycznego w 1989 r.

W 2024 r. na XIII Zamojskim Festiwalu Filmowym - Perła Renesansu otrzymaliśmy nagrodę za najlepszy montaż.

János Esterházy. Niewymazana historia (2021 r., reż. Grzegorz Kubaszko) - wzruszająca, burzliwa i tragiczna historia Janosa Esterhazego, węgierskiego hrabiego, syna Elżbiety Tarnowskiej, wnuka rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego, wychowywanego w polskim domu i polskiej kulturze. Losy hrabiego, który po zmianie granic po traktacie w Trianon nagle został mieszkańcem Słowacji i wziął na swoje barki walkę o losy wszelkich mniejszości narodowych, a podczas wojny uratował wielu Polaków i polski majątek (zarówno dobra kultury, jak i finansowe Banku Polskiego , które trafiły na Węgry), sam przemycił na Węgry gen. Sosnkowskiego i w swoim domu organizował konspiracyjne spotkania polskich polityków i wojskowych w czasie II wojny, nadawałyby się na spektakularny serial, obrazujący historię Europy Środkowej od końca I wojny do czasów reżimu komunizmu. Po wojnie za ujawnianie zbrodni stalinowskich, na czele z katyńską, został wywieziony do Moskwy na Łubiankę i w 1946 r. skazany na wiele lat łagrów i pracy w fabryce porcelany, która odebrała mu resztki zdrowia. Do 1957 r. przebywał w 11 więzieniach - także we Lwowie, potem w Czechosłowacji - od Pilzna po Leopoldov, zmarł w Mirovie, w najcięższym więzieniu dla więźniów politycznych, a jego prochów nie wydano rodzinie aż do 2017 r.!

Od pomówienia do spalenia (2021 r., reż. Grzegorz Kubaszko) –  historia pomówień i szukania kozłów ofiarnych, szczególnie w sytuacjach nagłych zmian pogodowych czy pandemii, to tematy uniwersalne aż do dziś, w czasach zmian klimatycznych i koronawirusa. Jednak przed wiekami szukaniu na siłę winnych wszelkich nagłych niespodziewanych sytuacji towarzyszyły skazania na śmierć i nader często - przejmowanie majątków ofiar. Pomawiano o konszachty z diabłem nie tylko kobiety, także mężczyzn czy nieletnich. Niesamowite historie opowiadają w filmie znamienici eksperci z dziedziny antropologii, historii i psychologii - np. związane z działaniami  inkwizytorów na pograniczu PL-CZ czy w Nysie (ówczesnym biskupim Księstwie Nyskim) - biskupa Karola Habsburga, którego serce jest do dziś w skarbcu przy nyskiej bazylice i ma na zawsze chronić mieszkańców przed diabelskimi mocami.

Sanitariuszka (2021 r., reż. Janina Hajduk-Nijakowska) - filmowa opowieść o Walerii Nabzdykowej z rodu Augustynów z Grabiny w powiecie prudnickim, sanitariuszce w III powstaniu śląskim, nauczycielce    i aktywnej działaczce społecznej, zaangażowanej w czasie wojny w pracę  konspiracyjną AK. Nauczycielka z wykształcenia i powołania, bo gdy musiała po wyjściu za mąż opuścić szkołę (w szkolnictwie polskim na Śląsku obowiązywał w okresie międzywojennym celibat), zaangażowała się w pracę społeczną, którą kontynuowała także po wojnie, prowadząc m.in. kursy repolonizacyjne i nieustającą aktywność prelegencką popularyzując dzieje Śląska. Przeżyła prawie cały  XX wiek (1901-1999), do końca życia, mimo sędziwego wieku, bacznie obserwowała co się dzieje na Śląsku i reagowała, gdy uznała, że jakieś decyzje są krzywdzące dla Ślązaków.

Twarzą w twarz (2019 r., reż. Dagmara Spolniak) - to w pigułce 600-letnia historia polsko-czeskich dziejów, popularno-naukowy dokument z przymrużeniem oka traktuje temat tego, co odmienne i wspólne w relacjach polsko-czeskich od zarania dziejów. Jednocześnie zachowuje historyczną rzetelność. Od animozji czasów habsburskich i czasu wkroczenia do Czech wojsk Układu Warszawskiego, po mentalność obu nacji, stosunek do siebie, do historii czy narodowych bohaterów.