Paryżewo

Oddaję w Wasze ręce liczącą 9 stron podkarpacką listę atrakcji, nad którą pracowałam przez ostatni tydzień.

Olendrzy to osadnicy z Fryzji i Niderlandów, którzy w XVI-XVII wieku zostali sprowadzeni na tereny Prus Królewskich. Ze swoich rodzinnych stron uciekali przed prześladowaniami religijnymi. Szukali też nowych, mniej zatłoczonych miejsc do życia. Osiedlali się wzdłuż rzeki Wisły (zwłaszcza na Żuławach) i jej dopływów. Dzierżawili grunty nadrzeczne, jako że doskonale radzili sobie na terenach zalewowych i byli mistrzami w dziedzinie melioracji. Z czasem olendrzy coraz częściej migrowali z Pomorza na południe.

30 mln lat temu na terenie Podkarpacia znajdowało się ciepłe morze bogate w faunę i florę. Właściwie cała powierzchnia tego województwa była zalana wodami Paratetydy. Mieszkańcy Podkarpacia mieszkają na pradawnym dnie wielkiego zbiornika wodnego, gdzie przez wiele milionów lat osadzała się materia organiczna.

18 lipca 1850 roku w Krakowie wybuchł wielki pożar. W 176. rocznicę tych wydarzeń publikuję tekst Pauliny Rutkowskiej - przewodniczki po tym mieście, który ukaże się w sierpniowym numerze kwartalnika PARYŻEWO. Mam nadzieję, że docenicie jej gawędziarski styl!

Zafascynowana staropolskim kultem maryjnym powiązanym z jagodami, postanowiłam stworzyć jego ogólnopolską mapę. Z pomocą moich czytelników udało mi się dotrzeć do dwunastu lokalizacji w pięciu województwach. Opisałam także wydarzenia towarzyszące tym odpustom.

Książkę przeczytałam kilka miesięcy temu i była jedną z najbardziej fascynujących lektur ostatniego czasu. Zaznaczyłam najciekawsze fragmenty i zebrałam je dla Was w 11 punktach. Kto wie, może zaprowadzą Was do jakichś ciekawych poszukiwań kulturalnych?

Przez ostatnie kilka miesięcy byłam tak skupiona na pracy nad kwartalnikiem, że zupełnie zaniedbałam estetykę w moim życiu. A otaczanie się pięknymi rzeczami i przebywanie w pięknych przestrzeniach jest dla mnie niezbędne do zachowania zdrowia psychicznego. Dlatego dziś, głodna piękna, stęskniona za szeroko pojętą estetyką, przygotowałam dla Was zestawienie estetycznych inspiracji. Są to wydarzenia kulturalne, wystawy, przepisy, ubrania, perfumy i wiele innych przedmiotów. Uporządkowałam je w 20 podpunktach. Miłej lektury!

Postanowiłam odpowiedzieć na prośbę kilku osób i przygotowałam zestawienie moich poleceń książkowych na 2026 rok. Zebrałam zarówno najlepsze książki, które przeczytałam w ostatnim roku, jak i te przeczytane w ciągu ostatnich 5 lat, które zrobiły na mnie na tyle duże wrażenie, że pomimo upływu czasu nadal są obecne w moim sercu.

Szanowni! Jestem świeżo po lekturze fantastycznej powieści Wróżby to rzecz zimowa ukraińskiej pisarki Eugenii Kuzniecowej. Natchniona tą książką i pięknem naddnieprzańskiego folkloru postanowiłam napisać newsletter o ukraińskich zwyczajach (około)bożonarodzeniowych. Wybrałam 10 takich tradycji, a na końcu zamieściłam jeszcze jedną poruszającą piosenkę związaną z wojną.

"Księga ziół" to skromna objętościowo, zaledwie 150-stronicowa książka. Ale jej zawartość to czysta esencja refleksji o dobrym życiu i człowieczym losie. Jak napisał o niej sam autor: (…) ta książka będzie taka, jak dawne zielniki, które prostymi przykładami pragnęły odpowiedzieć na pytanie, co trzeba robić, gdy kogoś boli serce albo gdy Bóg go opuścił.

W dzisiejszym newsletterze, jak sam tytuł wskazuje, zebrałam najpiękniejsze dzieła - muzykę, poezję, filmy, motywy książkowe, w których pojawia się wątek śmierci, przemijania, obcowania ze zmarłymi. Niektóre z tych tekstów kultury towarzyszą mi przez większą część mojego życia, z innymi zetknęłam się zaledwie kilka dni temu. Ale poruszyły mnie do głębi i pozwoliły lepiej przeżyć ten najpiękniejszy listopadowy czas. 

Kim był Andrzej Strug i dlaczego tak bardzo mnie interesuje? Powiedzieć, że jest to postać wielowymiarowa, to nic nie powiedzieć! Za życia cieszył się on ogromnym szacunkiem i sympatią, nawet wśród swoich opozycjonistów politycznych. Zachowało się zdjęcie z jego pogrzebu, na którym obecny był wielki tłum ludzi. Tymczasem w 2025 roku mało kto kojarzy jego nazwisko, również pośród osób zainteresowanych kulturą polską.