Układ Sił

Przyjęcie lidera francuskiego Zjednoczenia Narodowego przez prezydenta Karola Nawrockiego to ruch w dobrym kierunku. Jordan Bardella wkrótce może reprezentować swoje ugrupowanie w nadchodzących wyborach prezydenckich i według sondaży ma poważne szanse, żeby je wygrać. Polskie elity polityczne powinny podjąć grę z francuskimi narodowcami. Lewica i liberałowie powinni odrzucić ideologiczne uprzedzenia i spojrzeć na relacje z Francją przez pryzmat interesów narodowych, a prawica z chłodną głową i bez przesadnych oczekiwań. Choć przyszłoroczna kampania wyborcza we Francji może przebiegać w atmosferze ogólnoeuropejskiej histerii wokół możliwej wygranej reprezentanta (lub reprezentantki) francuskiego Zjednoczenia Narodowego, warto zdać sobie sprawę, że jeśli sprawy podążą w tym kierunku, to siłą rzeczy Polska będzie musiała układać relacje z nowym gospodarzem Pałacu Elizejskiego, bez względu na to, kto nim będzie. Dlatego warto powściągnąć emocje, choć oczekiwanie tego od polskich liberałów i lewicy może być myśleniem życzeniowym. Jakiekolwiek pomysły, że Warszawa mogłaby uczestniczyć w takim lub innym politycznym i dyplomatycznym izolowaniu Paryża po ewentualnym zwycięstwie wyborczym Bardelli lub Marine Le Pen, są nie tylko absurdalne, co przede wszystkim niebezpieczne z punktu widzenia polskiej racji stanu. Po dalszą część artykułu zajrzyj na naszego Patronite 👇

Nie ma żadnego powodu, dla którego Bułgaria i Rumunia mogły znaleźć się w europejskiej wspólnocie, a Serbia nie. Serbowie zrobili wszystko, aby do niej przystąpić. Nieustannie poniżają się przed urzędnikami w Brukseli, a ci zamiast wyjść im naprzeciw wysuwają kolejne żądania. Dlatego Serbowie mówią im: "skoro nas nie przyjmujecie, Rosja i Chiny stanowią dla nas równorzędne kierunki" - mówi Michaił Korostikow, były dziennikarz rosyjskiego "Kommiersanta" i analityk Berlinskij Cientr Carnegie, w wywiadzie udzielonym "Układowi Sił" w Belgradzie. Zanim wyjechał pan z Rosji do Serbii pracował pan pięć lat w "Kommersancie", będąc w puli prasowej ministra spraw zagranicznych Rosji Siergieja Ławrowa. Od co najmniej 10 lat mówi się o jego odejściu; przed wojną podobno sam chciał złożyć dymisję, ale Putin mu nie pozwolił. Po wybuchu wojny, zwłaszcza w ostatnim roku, media informują o jego problemach ze zdrowiem i odejściu na emeryturę. Jako orientalista latałem z nim do Azji Wschodniej i nie tylko tam. Potem przeniosłem się do państwowego Banku Zagranicznej Działalności Gospodarczej [Wneszekonombank], gdzie również odpowiadałem za współpracą międzynarodową. A odpowiadając na pańskie pytanie, to nie widzę żadnych powodów, dla których Ławrow miałby odejść. To człowiek adekwatny do stanowiska, które zajmuje. Ławrow jest niezwykle utalentowanym dyplomatą, ale został pozbawiony przez Putina sprawczości i decyzyjności, a więc pracuje znacznie poniżej własnego potencjału. Nie sądzę, aby tak inteligentny człowiek po prostu się z tym pogodził. To tak, jakby kazał pan piłkarzowi PSG grać w Spartaku Moskwa i oczekiwał, że będzie mu z tym dobrze. To nieprawidłowa analogia. Bez przerwy słyszę: „Maria Zacharowa, to okropna osoba, mówi straszne rzeczy”. [Rzeczniczka prasowa rosyjskiego MSZ - przyp. K.B.]. Po dalszą część wywiadu zajrzyj na naszego Patronite 👇

Francja i Niemcy chcą dla siebie mandatu do reprezentowania Europy w negocjacjach z Rosją. Objawia się to konfliktem wewnątrz Unii Europejskiej o stery polityki zagranicznej. Na jego zaognieniu może skorzystać Moskwa. Według dyplomatycznych źródeł Politico pierwszego dnia czerwcowego szczytu Rady Europejskiej doszło późnym wieczorem do sporu o próby kontaktu z Kremlem. Podjął je António Costa, przewodniczący tego organu. Szef jego gabinetu, Pedro Lourtie, odbył w ostatnim czasie dwie rozmowy z przedstawicielem Federacji Rosyjskiej, które miały przygotować grunt pod dalsze, bardziej pogłębione negocjacje w sprawie zakończenia wojny na Ukrainie. Przywódcy Niemiec i Francji, Friedrich Merz i Emmanuel Macron stanowczo się temu sprzeciwili. Ich zdaniem nie jest to odpowiedni czas, by rozmawiać z Władimirem Putinem, a gdy nastanie, powinny za to odpowiadać kraje E3, czyli poza Niemcami i Francją jeszcze Wielka Brytania. Źródła portalu twierdzą, że część pozostałych przywódców obecnych podczas szczytu poparła Costę, a Włochy i Polska wyraziły niepokój związany z próbą wykluczenia ich z negocjacji. Po dalszą część artykułu zajrzyj na naszego Patronite 👇

Niewątpliwie polaryzacja jest jednym z największych wyzwań współczesnego świata. Wynika z poglądów politycznych, sympatii międzynarodowych czy poziomu zamożności, jednak zbliża się nowy czynnik polaryzujący, znacznie mocniejszy niż te, do których się przyzwyczailiśmy. Wyzwanie, jakim jest polaryzacja, jest dziś szczegółowo opisane. Wiemy, jak powstają czynniki polaryzujące, wiemy, że wpływ na ten proces mają aktorzy zewnętrzni (Rosja, Chiny) oraz prognozujemy przyszłe zagrożenia. Największym z nich jest polaryzacyjny wpływ przemian demograficznych. Dotychczas struktura społeczeństw wyglądała w sposób następujący: wysoki odsetek dzieci, dominacja osób w wieku produkcyjnym, niski odsetek seniorów. Struktura ta pozwala na utrzymanie osób w wieku nieprodukcyjnym przez osoby zdolne do pracy. Niebawem wiele państw będzie miało inną strukturę społeczeństwa: mały odsetek dzieci, wysoki odsetek seniorów i niewiele większy odsetek osób w wieku produkcyjnym. Struktura ta spowoduje szereg napięć społecznych, które wzmocnią polaryzacje. Pierwszym wyzwaniem będą (a być może już są) kwestie światopoglądowe. Nie jest odkrywczym stwierdzenie, że światopogląd młodych ludzi znacząco różni się od światopoglądu seniorów. Proces wyrównywania się odsetka osób w tych dwóch grupach wiekowych będzie sprzyjał tarciom pomiędzy dwoma różnymi spojrzeniami na świat; dotychczas to osoby młode dominowały w dyskursie publicznym, powodując, że społeczeństwo było otwarte na zmiany. Obecnie widzimy, nawet w naszym kraju, wyraźny podział światopoglądowy, który będzie się tylko pogłębiał. Kolejnym niezwykle ważnym elementem są kwestie ekonomiczne. Wraz ze wzrostem obciążenia demograficznego (dotychczas na jednego seniora przypadało kilka osób w wieku produkcyjnym, niebawem współczynnik ten może wynosić 2:1) będzie rosła presja na osoby młode, żeby większy odsetek swoich zarobków przekazywały na cele wspólne, głównie na utrzymanie seniorów. Doprowadzi to do konfliktu interesów:

Co łączy prawicowego Trumpa, socjalistę Sandersa i papieża Leona XIV? Wszyscy trzej zdają sobie sprawę z konieczności ucywilizowania sztucznej inteligencji, żeby zyski nie pozostały w wąskim gronie, ale złagodziły społeczne straty. Podejmowane w tym kierunku próby zdradzają jednak, że trudno to zagadnienie wyciągnąć z logiki międzynarodowej rywalizacji.

Niezależnie od wyniku wojny Ukraina pozostanie w najbliższych dekadach państwem zmilitaryzowanym, w którym byli wojskowi zaczną pełnić ważne funkcje polityczne. To kierunek podobny do drogi jaką przebyły Izrael i Korea Południowa, a także ważna prognoza dla naszego regionu.

Przy okazji doniesień o możliwej rewizji status quo na Wzgórzu Świątynnym w Jerozolimie warto przypomnieć, że kompleks ten nie jest wyłącznie kwestią religijną. Al-Aksa pozostaje bowiem jednym z najczulszych punktów politycznych Bliskiego Wschodu. Naruszenie obecnej równowagi podważyłoby legitymację władz Jordanii i Egiptu, oraz stanowiło impuls dla sił przedstawiających konfrontację z Izraelem jako obronę islamu. W tym sensie status quo na Wzgórzu Świątynnym jest jednym z filarów stabilności w regionie.

Widmo powrotu do business as usual między Niemcami i Rosją zawisło nad Europą. Wraz ze wzrostem poparcia w RFN dla Alternatywy dla Niemiec (AfD) i umacnianiem się tego ugrupowania jako najsilniejszej partii w kraju, jej przedstawiciele coraz śmielej mówią o konieczności normalizacji relacji między Berlinem i Moskwą. W Warszawie, tradycyjnie, takie sygnały są przyjmowane z dużym niepokojem. Nawet jednak jeśli w ciągu kolejnych kilku lat faktycznie doszłoby do resetu w relacjach Niemcy-Rosja, który najpewniej byłby elementem szerszej odwilży między Zachodem i Moskwą, to sytuacja strategiczna raczej nie wróci do stanu sprzed 2022 roku. Dlaczego? Bo zmieniły się istotne elementy równania strategicznego w Europie Środkowo-Wschodniej, na czele z coraz bardziej podmiotową Ukrainą.

Odkąd Aleksandar Vučić doszedł do władzy, serbski nacjonalizm jeszcze bardziej przybrał na sile. Rządzący mogą ponieść poważne straty, gdyby prawicowi ultrasi zerwali się ze smyczy. Dlatego karmią ich pieniędzmi, a społeczeństwo nacjonalistyczną i prorosyjską retoryką. Rosjanie mogą więc rozgrywać rozbuchane nacjonalistyczne nastroje przeciwko serbskim władzom - mówi Nikola Burazer, dyrektor programowy Centrum Współczesnej Polityki i wicenaczelny portalu European Western Balkans w rozmowie, którą "Układ Sił" przeprowadził w Belgradzie.

Czy amerykański system sztucznej inteligencji Maven straci monopol w transatlantyckim łańcuchu dowodzenia? Paryż intensywnie promuje wśród europejskich sojuszników własną, zdecentralizowaną alternatywę - system Arcadia.

Dane z ostatnich miesięcy wskazują na istotne problemy rosyjskiej gospodarki, której na razie znacząco nie pomógł kryzys na rynku surowcowym. Paradoksalnie może to jednak oznaczać trudności dla Ukrainy, a także państw Unii Europejskiej; już teraz obserwujemy, że desperacja popycha Rosję w kierunku eskalacji konfliktu.

„Podczas II wojny światowej, gdy Dania uległa Niemcom po zaledwie sześciu godzinach walk i była całkowicie niezdolna do obrony ani siebie, ani Grenlandii, Stany Zjednoczone zostały zmuszone do wysłania własnych sił zbrojnych, by utrzymać to terytorium. A potem, po wojnie, którą wygraliśmy, oddaliśmy Grenlandię Danii. Jak głupie to było!” – mówił na Światowym Forum Ekonomicznym w Davos prezydent Donald Trump. Amerykańskie zainteresowanie Grenlandią sięga połowy XIX wieku, z biegiem dekad zmieniało się jedynie postrzeganie jej strategicznej roli. A obecna administracja w swojej komunikacji wielokrotnie do głosów z przeszłości nawiązuje.