Borys Tynka

Kiedy spada rakieta, widać dym. Kiedy płonie biblioteka, widać ogień. Ale kiedy znika pamięć nie widać już nic.

Wojna rosyjsko-ukraińska to nie jest tylko wojna o terytorium. To wojna o to, kim są Ukraińcy i w jakim języku chcą mówić o swojej przyszłości.

„Rosyjski świat” brzmi jak projekt kulturalny. W praktyce to często sieć wpływów, która potrafi zamieniać sympatię do języka i tradycji w polityczne wsparcie dla Rosji.

Rosyjska polityka wobec Ukrainy to nie tylko konflikt o terytorium. To przede wszystkim walka o historię, która podtrzymuje imperialną tożsamość Moskwy.

W polskim internecie trwa cicha wojna. Fałszywe konta, skoordynowane akcje i narracje żywcem przeniesione z rosyjskiej propagandy mają jeden cel: skłócić Polaków i Ukraińców, wzbudzić strach, gniew i nieufność.

Sąd w Czarnomorsku ponownie rozpatruje sprawę masowych zamieszek w Odessie z 2 maja 2014 roku.

Rusyfikacja Ukrainy nie zawsze odbywała się przemocą i zakazami. Często była procesem długotrwałym, systemowym i niemal niewidzialnym. Jednym z jej najskuteczniejszych narzędzi okazała się książka – jej język, cena i dostępność.

Wojna z Ukrainą nie zaczęła się w 2014 ani w 2022 roku. Zaczęła się dużo wcześniej – w filmach, serialach i popkulturze. Przez lata rosyjskie kino systematycznie odczłowieczało Ukraińców, fałszowało historię i oswajało widzów z przemocą oraz imperialnym myśleniem.

Przez lata rosyjska muzyka była w Ukrainie wszechobecnym tłem codzienności – w radiu, marszrutkach, kawiarniach i sklepach. Nie była jednak neutralna. Okazała się jednym z najskuteczniejszych obszarów miękkiego wpływu, w którym język i kultura kształtowały wyobrażenia o „naturalnej” wspólnej przestrzeni.

Yandex, VKontakte, Odnoklassniki – przez lata były codziennością milionów Ukraińców. Mało kto zastanawiał się, jakie konsekwencje niesie cyfrowa zależność od państwa autorytarnego.

Czy decyzja sprzed niemal czterystu lat może usprawiedliwiać współczesną wojnę? Od ugody perejasławskiej z 1654 roku, przez aneksję Krymu w 2014, po pełnoskalową agresję z 24 lutego 2022 – Rosja konsekwentnie używa historii jako narzędzia władzy. To opowieść o tym, jak „zjednoczenie” stało się synonimem podporządkowania i dlaczego wojna z Ukrainą toczy się nie tylko o terytorium, lecz także o prawo do własnej narracji.

Styczeń 2026 roku. Wojna w Ukrainie trwa czwarty rok, a świat obserwuje kolejne „rozmowy pokojowe”. Problem w tym, że przy stole nie ma jednej ze stron konfliktu – Rosji.