Borys Tynka

Kolejny rosyjski atak na ukraińskie miasta. Kolejne ofiary, zniszczone domy, ranni i zabici. I kolejny dzień, w którym świat przyjmuje te wiadomości niemal bez drżenia. Najbardziej przeraża jednak nie tylko skala rosyjskiego terroru, lecz także to, że zaczynamy się do niego przyzwyczajać. Ukraina nie może pozwolić sobie na przyzwyczajenie. My również nie powinniśmy.

W Bitwie Warszawskiej ramię w ramię z Wojskiem Polskim walczyli ukraińscy żołnierze. Dziś ich następcy znów powstrzymują rosyjski imperializm, a mimo to nie zostali zaproszeni do udziału w paradzie 15 sierpnia. Czy naprawdę nie stać nas na symboliczny gest pamięci i wdzięczności?

9 maja Rosja znów będzie celebrować "święto zwycięstwa" na Placu Czerwonym. Tymczasem w rosyjskiej narracji pojawiają się groźby wobec Kijowa - miasta, którego "wyzwolenie" Armia Czerwona przez dekady przedstawiała jako jeden z największych triumfów II wojny światowej. Jak to możliwe, że miejsce-symbol walki z nazizmem staje się dziś potencjalnym celem rosyjskich rakiet? O paradoksach rosyjskiej polityki pamięci, kulcie wojny i historii wykorzystywanej jako narzędzie władzy.

Rosja znów odwołuje się do tragedii II wojny światowej, budując narrację o „obronie prawdy historycznej”. Problem w tym, że równolegle prowadzi brutalną wojnę w Ukrainie, której ofiarami padają tysiące cywilów.

Historia Afganistanu to nie tylko opowieść o przeszłości Związku Radzieckiego. To lustro, w którym odbija się dzisiejsza Rosja. Propaganda, zaprzeczanie porażkom i niewygodna prawda, którą przywożą z wojny żołnierze. Wszystko to już było. I właśnie dlatego Kreml ma dziś powody do niepokoju.

Kiedy spada rakieta, widać dym. Kiedy płonie biblioteka, widać ogień. Ale kiedy znika pamięć nie widać już nic.

Wojna rosyjsko-ukraińska to nie jest tylko wojna o terytorium. To wojna o to, kim są Ukraińcy i w jakim języku chcą mówić o swojej przyszłości.

„Rosyjski świat” brzmi jak projekt kulturalny. W praktyce to często sieć wpływów, która potrafi zamieniać sympatię do języka i tradycji w polityczne wsparcie dla Rosji.

Rosyjska polityka wobec Ukrainy to nie tylko konflikt o terytorium. To przede wszystkim walka o historię, która podtrzymuje imperialną tożsamość Moskwy.

Sąd w Czarnomorsku ponownie rozpatruje sprawę masowych zamieszek w Odessie z 2 maja 2014 roku.

Rusyfikacja Ukrainy nie zawsze odbywała się przemocą i zakazami. Często była procesem długotrwałym, systemowym i niemal niewidzialnym. Jednym z jej najskuteczniejszych narzędzi okazała się książka – jej język, cena i dostępność.

Yandex, VKontakte, Odnoklassniki – przez lata były codziennością milionów Ukraińców. Mało kto zastanawiał się, jakie konsekwencje niesie cyfrowa zależność od państwa autorytarnego.