Borys Tynka

Kiedy spada rakieta, widać dym. Kiedy płonie biblioteka, widać ogień. Ale kiedy znika pamięć nie widać już nic.

Wojna rosyjsko-ukraińska to nie jest tylko wojna o terytorium. To wojna o to, kim są Ukraińcy i w jakim języku chcą mówić o swojej przyszłości.

„Rosyjski świat” brzmi jak projekt kulturalny. W praktyce to często sieć wpływów, która potrafi zamieniać sympatię do języka i tradycji w polityczne wsparcie dla Rosji.

Rosyjska polityka wobec Ukrainy to nie tylko konflikt o terytorium. To przede wszystkim walka o historię, która podtrzymuje imperialną tożsamość Moskwy.

W polskim internecie trwa cicha wojna. Fałszywe konta, skoordynowane akcje i narracje żywcem przeniesione z rosyjskiej propagandy mają jeden cel: skłócić Polaków i Ukraińców, wzbudzić strach, gniew i nieufność.

Sąd w Czarnomorsku ponownie rozpatruje sprawę masowych zamieszek w Odessie z 2 maja 2014 roku.

Rusyfikacja Ukrainy nie zawsze odbywała się przemocą i zakazami. Często była procesem długotrwałym, systemowym i niemal niewidzialnym. Jednym z jej najskuteczniejszych narzędzi okazała się książka – jej język, cena i dostępność.

Wojna z Ukrainą nie zaczęła się w 2014 ani w 2022 roku. Zaczęła się dużo wcześniej – w filmach, serialach i popkulturze. Przez lata rosyjskie kino systematycznie odczłowieczało Ukraińców, fałszowało historię i oswajało widzów z przemocą oraz imperialnym myśleniem.

To nie jest zwykła recenzja restauracji. Piszę o „Kryjówce”, lokalu uwielbianym przez wielu Ukraińców, ale budzącym głęboki niepokój wśród Polaków świadomych historii Wołynia i Galicji Wschodniej.

Przez lata rosyjska muzyka była w Ukrainie wszechobecnym tłem codzienności – w radiu, marszrutkach, kawiarniach i sklepach. Nie była jednak neutralna. Okazała się jednym z najskuteczniejszych obszarów miękkiego wpływu, w którym język i kultura kształtowały wyobrażenia o „naturalnej” wspólnej przestrzeni.

Lubimy pamiętać historię tak, by zawsze być po właściwej stronie. Ale co, jeśli tym razem było inaczej?

Yandex, VKontakte, Odnoklassniki – przez lata były codziennością milionów Ukraińców. Mało kto zastanawiał się, jakie konsekwencje niesie cyfrowa zależność od państwa autorytarnego.