Strategy&Future

Podbój kosmosu towarzyszy ludzkości już od kilku dekad, lecz wysłanie w kosmos nawet najmniejszego ładunku nadal jest niezwykle drogie. Rakiety kosmiczne są bardzo paliwożerne, a przede wszystkim w zdecydowanej większości jednorazowe. Właśnie to powoduje, że koszt misji kosmicznych jest tak wielki. Aby to sobie lepiej uzmysłowić, wyobraźmy sobie sytuację, że linie lotnicze są zmuszone zezłomować samolot pasażerski po każdym locie, a koszt tego samolotu musi się zwrócić w biletach sprzedanych tylko na ten jeden lot. Niewyobrażalne, prawda? A jednak w transporcie kosmicznym tak to z reguły wygląda.

Każda próba przedstawienia przyszłości, także tej odległej „jedynie” o 20 lat, jest karkołomnym zadaniem. Nawet wówczas, gdy dotyczy ona relatywnie wąskiego wycinka rzeczywistości. Są jednak ludzie szczególnie predysponowani do podejmowania takich zadań. Na niwie sztucznej inteligencji (SI) kimś takim bez wątpienia jest Kai-Fu Lee, Tajwańczyk (obecnie mieszkający w Pekinie) od 40 lat zaangażowany w badania nad SI i związane z nią prace rozwojowe m.in. w firmach Apple, Microsoft i Google.

Weekly Brief 22–28.10.2022

Prawdziwym zagrożeniem związanym z silną sztuczną inteligencją (Artificial General Intelligence, AGI), a zatem taką, jaka będzie dysponowała zdolnościami do wykonania każdego zadania kognitywnego przynajmniej na poziomie równym człowiekowi, będzie nie jej złośliwość, lecz kompetencje i zdolność do osiągnięcia swoich celów. Tak brzmi główna teza frapującej książki: „Życie 3.0. Jak być człowiekiem w epoce sztucznej inteligencji?” (wydanie angielskie 2017 r., polskie 2019 r.) autorstwa Maxa Tegmarka, szwedzko-amerykańskiego profesora Massachusetts Institute of Technology, fizyka, kosmologa i badacza sztucznej inteligencji.

Weekly Brief 1–7.10.2022

Czerwcowy pobyt zespołu S&F w Izraelu zainspirował mnie do zgłębiania wiedzy związanej z historią tego kraju oraz mentalności jego narodu. Wcześniej opisałem już na naszej stronie książki dotyczące izraelskiej techniki wojskowej, architektury i urbanistyki [1].

Do tej pory amerykański program kosmiczny prowadzony przez ustanowioną w 1958 r. National Aeronautics and Space Administration (NASA) kosztował życie 17 osób. Trzy zginęły w trakcie przygotowań do pierwszego załogowego startu w ramach programu Apollo (misja Apollo I), 27 stycznia 1967 r. Pozostałych 14 było ofiarami dwóch katastrof wahadłowców kosmicznych (space shuttle): Challengera 28 stycznia 1986 r. i Columbii 1 lutego 2003 r. O przyczynach tych wypadków, ale przede wszystkim o niebezpieczeństwach związanych z eksploracją kosmosu i o wpływie na nią polityki, traktuje druga książka Lindy Dawson „The politics and perils of space exploration” (wydanie II, 2021 r.).

Na początku września zespół S&F po raz kolejny był obecny na MSPO w Kielcach [1]. Tegoroczne wydanie tej imprezy miało szczególny wydźwięk ze względu na toczącą się wojnę na Ukrainie. Z oczywistych względów w tym roku nie było żadnych firm rosyjskich.

Weekly Brief 27.08 – 2.09.2022

Sztuczna inteligencja (Artificial Intelligence, AI) w różnej postaci coraz szerzej wchodzi do naszej rzeczywistości. Niewątpliwie znajdzie coraz szersze zastosowanie zarówno w sferze cywilnej, jak i militarnej. W niniejszym artykule przedstawimy pokrótce kilka wybranych publikacji polskojęzycznych dotyczących AI.

Od kilku miesięcy stale śledzimy doniesienia z walk na Ukrainie. Co zdumiewające, mimo dużej przewagi lotnictwo rosyjskie nadal nie panuje całkowicie nad ukraińskim niebem ani nie wyeliminowało z walki lotnictwa ukraińskiego. Nie da się jednak ukryć, iż „ordre de bataille” lotnictwa wojskowego Ukrainy z początku 2022 r. stanowił już tylko cień stanu z 1991 r. (Ukraina oficjalnie uzyskała niepodległość na przełomie lipca i sierpnia 1991 r., a pierwszym krajem na świecie, który uznał to młode państwo, była Polska).

W 1976 r. PRL zakupiła następcę Su-7 w postaci opracowanego na jego bazie samolotu o zmiennej geometrii skrzydeł Su-20. Była to eksportowa odmiana samolotu Su-17M (S-32M, kod USA/NATO: „Fitter-C”). Polska była zresztą jedynym nabywcą Su-20 w Układzie Warszawskim, poza ZSRR, kupując w sumie 26 tych maszyn. Su-20 dostarczono także do Angoli, Iraku, Libii, Syrii, Egiptu i Peru, aczkolwiek wersje eksportowe poza Układem Warszawskim nie były dostosowane do użycia broni atomowej. Warto zaznaczyć, że w siłach zbrojnych ZSRR Su-20 i Su-22 występowały pod wspólną nazwą Su-17 (różniącą się jedynie dodatkiem, np. Su-17M2, Su-17M3 itp.). Nazwy Su-20 i Su-22 zostały wprowadzone na potrzeby eksportowe dla użytkowników zagranicznych.