Grzegorz Antoni Kanik

Nie mogę się tutaj oprzeć pokusie, by „sięgnąć’ po dygresję – pojęcie „homoousios” (gr. ὁμοούσιος) to jeden z najważniejszych i najbardziej kontrowersyjnych terminów w historii chrześcijaństwa. Choć brzmi skomplikowanie, stał się on fundamentem tego, jak większość chrześcijan rozumie Boga do dzisiaj. Podczas I Soboru Nicejskiego w 325 roku wybuchł potężny spór pomiędzy zwolennikami Ariusza (twórcy arianizmu) a zwolennikami św. Atanazego. Spór dotyczył tego, czy Jezus jest „homoousios” (współistotny) Bogu-Ojcu, czy też tylko „homoiousios” (podobny w istocie) swemu Ojcu. Atanazy przekonał Kościół, że termin homoousios jest jedynym „zabezpieczeniem” sensu Chrystianizmu. Bez niego – według Atanazego – chrześcijaństwo stałoby się po prostu moralizującą filozofią, a nie religią dającą życie wieczne. Spór ten też doprowadził do powstania wyznania, znanego powszechnie pod nazwą „Credo Nicejskie” (a ściślej: Symbolu Nicejsko-Konstantynopolitańskiego), które miało „zabezpieczyć na wieki wieków” podstawę istnienia Chrystianizmu. Uwagę jednak zwraca jeden aspekt, o którym ówcześni biskupi zapomnieli, a może go celowo pominęli. Chociaż „zabezpieczyli” fakt, że Chrystus „zaistniał” z tej samej „boskiej materii” co jego Ojciec, to jednak sporu nie zamknęli. Praktycznie każde słowo (takie jak np. „Syn”) czy fraza (jak „z Ojca zrodzony”) prowadzą prosto do jednej konkluzji – Chrystus „zaistniał po” Bogu-Ojcu. I nieważne jest, w jakim czasie „po”. Sama analiza „Credo” jest bardzo ekscytująca i może prowadzić do jeszcze „ciekawszych” wniosków. Jednak to osobny temat, do którego może jeszcze kiedyś powrócę.

... W tym okresie następował dalszy rozdział pomiędzy ἀσέβεια („bezbożność”) oraz ἀθεότης („ateizm”). Według niektórych opinii pełny rozdział tych dwóch pojęć nastąpił dopiero tuż przed końcem I w. p.n.e. czyli tuż przed powstaniem Chrystianizmu. W tym okresie (αtheos) oznaczał kogoś, kto nie czcił „naszych” bogów. Stawał się inwektywą, określeniem obraźliwym, jak również pogardliwym wobec wyznawców innych „bogów” i religii. Zwłaszcza wobec wyznawców monoteizmu (vide: Judaizm, później również Chrystianizm), którzy zdecydowanie odrzucali wiarę w „bogów” Grecji i Rzymu. To właśnie taka postawa, obraźliwa i pogardliwa, leży m.in. u podstaw prześladowań Chrystianizmu za czasów Nerona. Leży również u podstaw okrutnej, nawet jak na ówczesne czasy, eksterminacji ludności hebrajskiej, na znacznych terenach ówczesnej Judei, w czasie powstania żydowskich w latach 66–70 oraz 132–135 n.e. Tę rzymską pogardę, wobec Judaizmu i narodu żydowskiego, przejął Chrystianizm, dorabiając do niej już własną, czysto religijną motywację...

... Słowo ateizm ma bogatą historię, która ewoluowała od pejoratywnego określenia „opuszczenia przez bogów” aż do współczesnego, świadomego stanowiska światopoglądowego. Współcześnie pojęcie Ateisty można rozpatrywać w dwojaki sposób. Po pierwsze, jako fałszywe i obraźliwe określenie osoby, mające na celu dyskryminację oraz wyalienowanie konkretnej osoby, czy całego środowiska, poza nawias społeczny. Po drugie, jako forma zastraszenia, z czym osobiście się spotkałem. Zarzut „ateizmu” najczęściej jest używany tylko przez pryzmat braku udziału w „życiu religijnym” czy nieposłuszeństwa wobec kleru. Całkowicie pomija się rzeczywisty stan poglądów osoby, wobec której używa się pojęcia „ateista”. Tutaj byłbym bardzo ostrożny wobec osobistych deklaracji osób uważających się za „ateistów”. Wiele tych deklaracji jest efektem niezrozumienia Ateizmu, jako takiego, lub powierzchownej wiedzy o Ateizmie. Wiele takich deklaracji jest również efektem niechęci do dyskusji o (nie)istnieniu „bogów”, czy chęci uniknięcia nagabywania i tzw. nawracania. Najłatwiejsze, w takich sytuacjach, jest zasłonienie się „ateizmem”...

... Natomiast dostrzegam dwa inne „paradoksy” związane z Ateizmem i religią. Ateizm, po wyjściu poza ramy religijnej konwencji może: • Może dowodzić, na podstawie nauk kościoła i Pisma Święte oraz na podstawie obecnego stanu ludzkiej wiedzy, iż Bóg (taki jakim go przedstawiają religie) nie tyle nie istnieje, ile istnieć nie może. • Może dowodzić, używając metody logiczno-intuicyjnej i na podstawie ludzkiej wiedzy, że istnieje „czynnik” (o pewnych atrybutach) konieczny do powstania, trwania oraz rozwoju tak życia, jak i wszechświata. Niestety (ze szkodą dla religii), nie można go nazwać „bogiem”, nie tylko ze względu na głęboko zakorzenioną interpretację, zawłaszczonego przez religie pojęcia „bóg”, jak również innych pojęć...

... Tak jak Ziemia nie jest centrum wszechświata, tak my nie jesteśmy „bogami” tegoż wszechświata. Nasze jednostki pomiarowe nie muszą być przydatne w innym miejscu przestrzeni kosmicznej. Mogą wręcz przeszkadzać, a nawet uniemożliwiać badanie natury i praw wszechświata. Tak samo prawa natury, obowiązujące na ziemi, nie muszą obowiązywać, czy działać w ten sam sposób, w innym miejscu przestrzeni kosmicznej. Odnoszę się tutaj do badań nad platyną, jakie zostały przeprowadzone przez Sandia National Laboratories oraz Texas A&M University. Wyniki tych przełomowych badań opublikowano w czasopiśmie „Nature” w lipcu 2023 roku. W badaniach tych poddano platynę badaniom na zmęczenie. Badanie przeprowadzono w próżni, a więc w warunkach nie naturalnych, niewystępujących na ziemi jako naturalne. W trakcie tego badania, ze zdumieniem, stwierdzono „samoregenerację” badanej próbki platyny. Badanie powtórzono trzykrotnie, z tym samym wynikiem za każdym razem. Świadczy to o jednym. Nasza wiedza może być mało przydatna, nawet błędna, w innym obszarze wszechświata. Wszak wszechświat jest ogromny, stale się przemieszcza i rozrasta. Wszechświat się stale zmienia, wszechświat „żyje”, a jego „twórcę” – jak twierdzą same religie – nic nie ogranicza. Myślenie życzeniowe gatunku ludzkiego również go nie ogranicza. Jak wspomniałem, nie jesteśmy „bogami” we wszechświecie. Być może jesteśmy tylko „wybrykiem natury”, jakąś jego pojedynczą „mutacją” usprawiedliwioną jedynie „prawem przydatności z umiejscowienia w czasoprzestrzeni”, wynikającym z czasu i miejsca we wszechświecie, w jakim gatunek ludzki zaistniał, istnieje i mam nadzieję, będzie jeszcze długo istniał...

[czyli o tym, jak „święte profanum” stało się „boskim sacrum”] Ateista to człowiek o sceptycznej, lecz nie pozbawionej szacunku, postawie wobec wszelkiej „świętości”. Nie uznaje „żadnej świętości” za „niepodważalny i niezmienny dogmat”. I. Wstęp. Na początek zacznijmy od wyjaśnienia, w jakim znaczeniu używam pojęcia „święty”. Pojęcia, które swe korzenie ma w okresie zwanym Archaiczną Grecją. W okresie, gdy równoprawnymi jego synonimami były takie pojęcia jak, „najważniejszy”, „najwyższy”, „najwspanialszy”, „najdoskonalszy”, etc. W tamtym też okresie to, co „święte” było traktowane jako „wzorzec”, „odnośnik”, „pierwowzór”, etc.