Strategy&Future

Warszawa w XXI wieku jest głównym ośrodkiem dyspozycji politycznej Rzeczypospolitej, wielkim węzłem komunikacyjnym zamkniętym w zwartym jądrze zabudowy z promienistą otoczką przedmieść, rozciągniętym raczej na osi północ–południe wzdłuż Wisły niż na osi wschód–zachód. Stolica państwa jest obecnie położona względnie centralnie wobec reszty kraju, z przesunięciem nieco na wschód. Leży ona nad jedną z większych europejskich rzek, stanowiąc potężną przeszkodę w manewrze i kontrolując z lewego, wyższego brzegu mosty na rzece.

Na początku XX wieku na polskim teatrze wojny stacjonowało prawie 260 tysięcy wojska rosyjskiego, w tym w samej Kongresówce 216 tysięcy, z tego na prawym brzegu Wisły aż 170 tysięcy, podczas gdy na lewym jedynie 46 tysięcy – przede wszystkim kawaleria, służąca do rozpoznania kierunku uderzenia przeciwnika. Gdy na lewym brzegu Wisły gęstość zaludnienia miejscami była taka jak w Anglii czy Belgii, a w rosnących ośrodkach miejskich istniał rozwinięty przemysł, prawy brzeg to były głównie wsie i obszary rolnicze.

Na początku XX wieku na polskim teatrze wojny stacjonowało prawie 260 tysięcy wojska rosyjskiego, w tym w samej Kongresówce 216 tysięcy, z tego na prawym brzegu Wisły aż 170 tysięcy, podczas gdy na lewym jedynie 46 tysięcy – przede wszystkim kawaleria, służąca do rozpoznania kierunku uderzenia przeciwnika. Gdy na lewym brzegu Wisły gęstość zaludnienia miejscami była taka jak w Anglii czy Belgii, a w rosnących ośrodkach miejskich istniał rozwinięty przemysł, prawy brzeg to były głównie wsie i obszary rolnicze.

At the beginning of the 20th century, almost 260,000 Russian troops were stationed in the Polish theatre of war, including 216,000 in Congress Poland itself, of which 170,000 on the right bank of the Vistula, while on the left only 46,000 – mainly cavalry, used to identify the opponent’s direction of the attack. In a situation where the left bank of the Vistula was as densely populated in places as in England and Belgium, and in growing urban centres there was developed industry, the right bank was mainly villages and agricultural areas.

Właśnie mija 100 lat od podpisania traktatu pokojowego w Rydze, który zakończył naszą wojnę na Wschodzie z Rosją Sowiecką i ustalił stosunki w naszej części świata na kolejne 20 lat. Następnie, wraz z Teheranem, Jałtą i Poczdamem oraz końcem II wojny światowej, zamknął rozdział polityki jagiellońskiej państwa polskiego. Tak przynajmniej by się wydawało.

It is now 100 years since the signing of the peace treaty in Riga, which ended Poland’s war in the east with Soviet Russia and established relations in our part of the world for the following 20 years. Then Tehran, Yalta, Potsdam and the end of World War II, closed the chapter of the Jagiellonian foreign policy of Poland. Or so it would seem.

Michael J. Mazarr, analysing conflicts in the “grey zone” in 2015, as part of a project initiated by the Strategic Studies Institute focusing on the changing nature of contemporary conflicts, attempted to formulate seven hypotheses about the future. It is worth recalling them now.

29 sierpnia 1949 roku, niemal dokładnie cztery lata po użyciu broni nuklearnej przez Stany Zjednoczone, ZSRR przeprowadził pierwszy test jądrowy, RDS-1. Wydaje się, że dla co najmniej części amerykańskiego establishmentu prędkość, z jaką postępował sowiecki projekt jądrowy, była zaskoczeniem. O ile nikt w Waszyngtonie nie miał wątpliwości, że Sowieci prędzej czy później opracują własny projekt jądrowy, to zakładano zazwyczaj, że pierwszy test, a następnie droga do zoperacjonalizowania nowej broni zajmą im wiele lat.

On 29th August, almost exactly four years after the use of the weapon by the United States, the USSR conducted its first nuclear test, the RDS-1. It seems that for at least part of the US Establishment, the speed at which the Soviet nuclear project progressed was a surprise. While no one in Washington had any doubts that the Soviets would sooner or later develop their own nuclear project, it was usually assumed that both the first test and then the road to operationalising the new weapon would take the Soviets many years (1953 being one common estimate).

Przed 6 sierpnia 1945 roku przyszłość Bernarda Brodiego zdawała się mniej więcej stabilna; wojna w Europie dobiegła końca; wojna na Pacyfiku prędzej czy później się skończy, prawdopodobnie w następstwie długiej i krwawej kampanii na Wyspach Japońskich. Brodie będzie kontynuował karierę teoretyka zajmującego się strategią morską na University of Chicago. Jednak 6 sierpnia nad Hiroszimą po raz pierwszy – i przedostatni, jak na razie – użyta została broń jądrowa.

Koncepcja wojny powietrzno-morskiej ma charakter operacyjny i nie stanowi strategii, a zatem nie obejmuje wszystkich aspektów konfrontacji, w tym sposobu osiągnięcia końcowego zwycięstwa w wojnie z Chinami. Jej najważniejszym celem jest wprowadzenie takiego sposobu działań i stworzenie takich warunków operacyjnych, jakie pozwoliłyby Stanom Zjednoczonym zakończyć sukcesem działania zbrojne w morskiej części wschodniego Rimlandu azjatyckiego, z którego Amerykanie są aktualnie wypychani za sprawą chińskich zdolności A2AD.

W teorii wojny funkcjonują dwa podstawowe warianty osiągnięcia zwycięstwa wojskowego nad Chinami: sposób bezpośredni oraz sposób pośredni, który z kolei można podzielić na podwarianty: odległą blokadę (distant blockade) i obronę pierwszej linii wysp (offshore control), zwaną w literaturze przedmiotu także wojną morską (war-at-sea) lub odebraniem morza (maritime denial).