Marcin Ogdowski

Przez lata wydawało się, że problemy związane z ekstremalnymi upałami są specyfiką misji prowadzonych w Iraku i Afganistanie. Dziś podobne wyzwania coraz częściej pojawiają się także podczas operacji i ćwiczeń w Europie. Tymczasem wysokie temperatury oddziałują nie tylko na kondycję żołnierzy, ale też na osiągi sprzętu i tempo logistyki. Dlatego zachodnie armie coraz częściej traktują fale upałów jako realny czynnik wpływający na gotowość operacyjną.

Żołnierze coraz odważniej mówią o stresie, lęku i traumie, i coraz częściej szukają pomocy, także u psychologów. Wizyta w gabinecie przestaje być powodem do wstydu, a armia uczy się dbać o psychikę swoich ludzi.

Spędziłem w Afganistanie wiele miesięcy między 2004 a 2013 rokiem. W tym czasie naprzemiennie pracowałem też w Iraku, ale to „Afgan” był dla mnie szkołą życia, nie tylko reporterskiego i dziennikarskiego. Ukształtował moje spojrzenie na wojnę, ale też szerzej, na relacje międzyludzkie – i wciąż we mnie siedzi. Opowiem o tym, sięgając po kilka krótkich historii.

Amerykanie znów robią to samo. Wchodzą w konflikt, po czym zaczynają opowiadać, kiedy z niego wyjdą.

Pierwszy raz strzelali do mnie w Iraku – skutek był taki, że mało się nie zesrałem. Nie ze strachu, a z podniecenia, takie to było nieprawdopodobne doznanie.

Dzisiejsza sytuacja wokół Iranu coraz mocniej zdaje się potwierdzać tezę, że USA weszły w konflikt, licząc, iż przewaga militarna sama przełoży się na sukces strategiczny.

W 2025 roku w związku z wykonywaniem zawodu życie straciło aż 129 dziennikarzy i pracowników mediów.

Sierżant sztabowy Michael Ollis, który w 2013 roku w Afganistanie osłonił własnym ciałem polskiego oficera, zostanie pośmiertnie uhonorowany Medalem Honoru – najwyższym amerykańskim odznaczeniem wojskowym. Decyzję o przyznaniu medalu zatwierdził w imieniu Kongresu prezydent USA Donald Trump, domykając wieloletnie starania rodziny i środowiska weteranów.

W Afganistanie nie dało się „stać z tyłu”, „front” był praktycznie wszędzie. I żaden z kontyngentów koalicji nie był tam „turystycznie”, nawet jeśli narodowe RoE zakładało ograniczony udział w walkach. Talibowie się takimi szczegółami nie przejmowali – atakowali także oddziały zaangażowane w działania humanitarne.

Afganistan to była dla mnie wspaniała przygoda, „turbomęska”, jak mówił o tej misji jeden z moich mundurowych kolegów. Ale...

„Nigdy ich nie potrzebowaliśmy” – powiedział Donald Trump o sojusznikach w Afganistanie. To zdanie nie jest kontrowersyjne, ono jest fałszywe. I obraźliwe.

Wojna od zawsze przyciągała ludzi władzy, symbolu i rozpoznawalności. Jedni przyjeżdżali, by dowodzić, inni, by podtrzymywać morale, jeszcze inni – by zaświadczyć, że świat nie odwrócił wzroku.