Strategy&Future

Jesienią 2013 r. podczas wizyty w Kazachstanie przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej Xi Jinping przedstawił pomysł utworzenia Nowego Jedwabnego Szlaku (NJS) z Chin do Europy [1]. Szlak ten (zwłaszcza kolejowy) ma prowadzić z różnych chińskich miejscowości do Urumczi, a następnie przez Dostyk w Bramie Dżungarskiej, Astanę, Jekaterynburg, Niżny Nowogród i dalej przez Białoruś lub Ukrainę do Polski (Małaszewicze, Gdańsk, terminal przeładunkowy Medyka, Sławków Południowy – linia LHS), gdzie znajdują się węzły logistyczno-przeładunkowe do kolejnych krajów Europy. Szacowany koszt całego przedsięwzięcia ocenia się na 60 do 100 miliardów dolarów [2].

Firma Space Exploration Technologies Corporation (znana szerzej jako SpaceX) z siedzibą w Hawthorne w Kalifornii została założona w 2002 r. przez Elona Muska w celu wdrażania innowacyjnych technologii w przemyśle kosmicznym służących znacznemu zmniejszeniu kosztów transportu kosmicznego. Musk od początku marzył także o kolonizacji Marsa, choć z tymi planami początkowo musiał zaczekać. Obecnie SpaceX produkuje rakiety nośne Falcon 9 i Falcon Heavy, kilka kosmicznych silników rakietowych, statek towarowy Cargo Dragon oraz satelity komunikacyjne Starlink. SpaceX jest jedną z kilku firm zarządzanych przez Elona Muska, wśród których znajduje się m.in. słynna firma produkująca samochody elektryczne Tesla oraz firma inżynieryjno-budowlana Boring Company.

Około 100 lat temu na wyposażenie sił zbrojnych kilku państw świata zaczęły wchodzić samoloty. Początkowo traktowano je z przymrużeniem oka i uważano za ciekawostkę, która ewentualnie może wspomagać wojska naziemne w zakresie obserwacji. Potencjalna wartość bojowa samolotu początkowo nie była doceniana, a tych, którzy przewidywali ważną rolę lotnictwa w przyszłych konfliktach zbrojnych, często wyśmiewano lub nawet szykanowano. Taki los spotkał m.in. włoskiego generała Giulio Douheta, który za usilne propagowanie rozwoju wojsk lotniczych został nawet wtrącony na rok do więzienia w czasie I wojny światowej [1].

Wraz z wojną na Ukrainie kończy się stabilny ład międzynarodowy. Wojna, przemoc jawna lub grożąca, sankcje ekonomiczne, rywalizacja o zasoby i surowce, załamania na rynku żywności, protekcjonizm, dostęp do rynków i walka o postępy w innowacjach stają się niniejszym chlebem powszednim polityków. Także, a może przede wszystkim polskich. Czas więc na zmiany w państwie polskim. Apelujemy zatem do decydentów o zmiany jakości państwa polskiego. Nie będzie można działać jak przez ostatnie 30 lat. To będą czasy dużo bardziej wymagające.

Kilka uwag o politycznej strategii państwa polskiego w nowych europejskich okolicznościach (tezy do dyskusji)

Weekly Brief 2–8.04.2022

Weekly Brief 26.03 – 1.04.2022

David Beasley, szef ONZ-owskiego programu żywnościowego, ostrzegł, jak informuje tygodnik „Time”, że przedłużająca się wojna na Ukrainie wywoła efekt, który określić można mianem „katastrofy na szczycie piramidy katastrof”. Będziemy mieć do czynienia z kryzysem żywnościowym w skali świata, którego nie widzieliśmy od II wojny światowej.

W swoim przemówieniu noworocznym prezydent Finlandii Sauli Niinistö zasugerował, że polityka międzynarodowa znajduje się w fazie gwałtownych przemian, „okres pozimnowojenny zdecydowanie dobiegł końca (…) a charakterystyczne cechy nowego porządku dopiero zaczynają się zarysowywać”. Niinistö miał rację dokładnie w połowie. Postępujący już od lat rozkład utworzonego po 1945 roku, i uaktualnionego po upadku ZSRR, porządku międzynarodowego zaszedł na tyle daleko, że jego dekompozycja stała się widoczna dla wszystkich. Mylił się natomiast prezydent Finlandii, twierdząc, że z mgły już teraz wyłaniają się kontury porządku, który go zastąpi.

Program pozyskania trzech wielozadaniowych fregat rakietowych (tzw. okrętów obrony wybrzeża) o wyporności nie mniejszej niż 1900 ton pod kryptonimem Miecznik od 2013 r. wzbudzał duże emocje w polskim środowisku wojskowym [1]. Jeszcze do niedawna do opinii publicznej nie przedostawały się prawie żadne szczegóły dotyczące tego programu, a politycy ograniczali się do ogólnych haseł, że okręty te znacznie wzmocnią możliwości obronne Polski oraz że Miecznik ma mieć możliwości zwalczania celów powietrznych porównywalne z lądowym systemem Patriot oraz zdolności przeciwokrętowe porównywalne z Morską Jednostką Rakietową.

W niniejszej części artykułu przedstawione zostały projekty oraz ewentualne prototypy samolotów kosmicznych wielokrotnego użytku, które były rozwijane na przełomie XX i XXI w. lub są rozwijane obecnie (zwłaszcza w Chinach). W wypadku prac chińskich nadal często nie są znane szczegóły na ten temat, a nasza wiedza o tych pracach niejednokrotnie opiera się na szczątkowych informacjach ujawnionych przez służby chińskie lub amerykańskie. Prawdopodobnie wśród tych informacji więcej jest przesadzonych danych propagandowych niż rzetelnej informacji odpowiadającej prawdzie. Niemniej jednak warto się im przyjrzeć.

Weekly Brief 19–25.03.2022