Strategy&Future

Ostatnie tygodnie przyniosły szereg tekstów i wypowiedzi dotyczących rosyjskiej doktryny użycia broni jądrowej; na ten temat wypowiadali się sami Rosjanie, z Władimirem Putinem na czele, ale też chociażby Siergiej Karaganow. Co więcej, szerokim echem odbił się też artykuł w brytyjskim dzienniku „Financial Times”, którego autorzy mieli wejść w posiadanie „tajnych dokumentów”, opisujących warunki użycia przez Rosję broni jądrowej oraz przebieg i scenariusze niektórych ćwiczeń, w których toku broń jądrowa miałaby zostać przez Moskwę użyta.

Wskutek polityki sankcyjnej rozpoczętej jeszcze za Trumpa oraz wojny na Ukrainie spełnia się koszmar Halforda Mackindera – konsolidacja handlowa i komunikacyjna Eurazji z jej zasobami społecznej energii, ambicjami miliardów ludzi, z jej surowcami i przedsiębiorczością ludzi głodnych sukcesu. Ale też z jej tendencjami do dominacji polityki nad społeczeństwami i rynkami, ze skłonnością do kontroli i autorytaryzmu.

Parlament Węgier przegłosował ratyfikację członkostwa Szwecji w NATO, co oznacza, że najprawdopodobniej jeszcze w tym tygodniu zakończony zostanie proces powiększenia Paktu o 32. członka. Po ubiegłotygodniowym spotkaniu Victora Orbána z Ulfem Kristerssonem doszło do przyspieszenia głosowania w Budapeszcie.

Od ponad dwóch dekad pogłębiające się relacje handlowe i inwestycyjne między Niemcami a Chinami stanowiły doskonały przykład gospodarczej symbiozy, którą umożliwiła ostatnia faza globalizacji. Jednak wraz z zaostrzeniem się rywalizacji między Stanami Zjednoczonymi a Państwem Środka powiązania gospodarcze między Berlinem a Pekinem znalazły się pod jeszcze większą presją ze strony Waszyngtonu i Brukseli. To stamtąd płynęły kolejne sygnały wskazujące na konieczność zredukowania przez RFN zależności od rynku chińskiego. Mimo zmiany narracji w wykonaniu niemieckich polityków, którzy częściej niż w przeszłości krytykują działania ChRL na arenie międzynarodowej, wytworzony w ostatnich dekadach model wpływu niemieckiego lobby przemysłowo-handlowego na elity polityczne w Berlinie sprawia, że w praktyce Niemcy niechętnie rezygnują z relacji gospodarczych z Państwem Środka. Jednak cena, jaką płaci obecnie RFN za pogłębianie powiązań z chińskim rynkiem, może sprawić, że w niedalekiej przyszłości dojdzie do przewartościowania w relacjach niemiecko-chińskich.

W Davos rzadko dzieją się rzeczy ciekawe, przynajmniej z perspektywy zainteresowań autora poniższego tekstu; jest to raczej targowisko próżności, odpowiednik balu debiutantek w Wiedniu czy innego paryskiego tygodnia mody, tylko z brzydszymi manekinami. Podobnie, jak nad fashion week w Paryżu, tak nad Davos unosi się zawsze przemożny duch samozadowolenia; zadowoleni są organizatorzy uzyskujący znaczący wpływ na kształtowanie rzeczywistości (nie ponosząc przy tym żadnych dodatkowych kosztów, które wynikałyby np. z poczucia odpowiedzialność), zadowoleni są politycy i ludzie do tej roli aspirujący, zwani dla niepoznaki „przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego” – dla nich szczyt w Davos to okazja, nie tylko aby podkarmić ego, ale również przygotować sobie grunt pod przyjemną i bezbolesną tranzycję do świata biznesu.

Kontynuujemy w Strategy&Future nasz cykl. Piszemy symulowane przemówienia dla naszych polityków na najważniejsze i najbardziej doniosłe tematy z zakresu polityki zagranicznej i wielkiej strategii Rzeczypospolitej. Wiążemy to z realnymi wydarzeniami i sposobnościami do wygłaszania takich przemówień. Chodzi nam o to, by ożywiać polską debatę publiczną, pobudzać zainteresowanie nią opinii publicznej i elit państwa oraz by po prostu kształtować kierunki tej debaty. Zapraszamy serdecznie!

Widmo powrotu Donalda Trumpa do Białego Domu jest obecnie jednym z głównych tematów rozmów europejskich elit politycznych. Ewolucja sytuacji politycznej w Stanach Zjednoczonych, przede wszystkim w związku z kryzysem migracyjnym i narkotykowym na południowej granicy, pogarsza i tak coraz słabsze notowania prezydenta Bidena w rozpoczynającej się kampanii wyborczej. Wśród republikanów w siłę rosną środowiska izolacjonistyczne, wzywające do ograniczenia roli USA w świecie, oraz te opowiadające się za koncentracją wysiłków Ameryki na rywalizacji z Chinami. Rodzi to pytania: jaką strategię zaangażowania w Eurazji mogłaby przyjąć nowa republikańska administracja Donalda Trumpa? Czy Europie faktycznie grozi całkowite wycofanie się wojskowe Stanów Zjednoczonych z kontynentu? Kwestie te należy rozpatrywać w kontekście strategicznych powodów zaangażowania Ameryki w Eurazji.

Choe Son-hui, północnokoreańska minister spraw zagranicznych, przebywając w ostatnich dniach w Moskwie, zaprosiła Władimira Putina do odwiedzenia Pjongjangu, określając przy tym rosyjskiego prezydenta mianem „najbliższego przyjaciela”. Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow, odpowiadając, powiedział, że Putin, który ostatni raz odwiedził Koreę Północną w 2000 roku, odwiedzi ją „w najbliższym czasie”[1].

Far-called, our navies melt away; On dune and headland sinks the fire: Lo, all our pomp of yesterday Is one with Nineveh and Tyre! Judge of the Nations, spare us yet, Lest we forget—lest we forget! Rudyard Kipling, „Recessionalˮ

Przywódcy nie tworzą kontekstu, w którym działają. Ich wkład polega na działaniu w takich granicach, na jakie pozwala sytuacja. Jeżeli przekroczą te granice, upadają. Jeżeli nie zrobią tego, co konieczne, ich polityka stanie w miejscu. Henry Kissinger

Legion Wschodni pod naszą kontrolą, złożony z Białorusinów i Ukraińców, mógłby być świetnym instrumentem odnowionej polityki jagiellońskiej. Ale nie będzie. Aktywna polityka wschodnia państwa polskiego w obliczu trwającej skalowalnej wojny światowej wołałaby o naszych „lisowczyków”, o białoruskie legiony szkolone w Polsce czy „kozaczyznę rejestrową”, ale nie woła, bo aktywnej polityki na wschodzie nie było, nie ma i nie ma na nią realnych widoków…

Legion Wschodni pod naszą kontrolą, złożony z Białorusinów i Ukraińców, mógłby być świetnym instrumentem odnowionej polityki jagiellońskiej. Ale nie będzie. Aktywna polityka wschodnia państwa polskiego w obliczu trwającej skalowalnej wojny światowej wołałaby o naszych „lisowczyków”, o białoruskie legiony szkolone w Polsce czy „kozaczyznę rejestrową”, ale nie woła, bo aktywnej polityki na wschodzie nie było, nie ma i nie ma na nią realnych widoków. Iluzja amerykańskiego prymatu podlana błogim sosem rzekomego bezpieczeństwa z racji bycia częścią Unii Europejskiej pozbawia nasze elity zdolności do myślenia w szerszych kategoriach. To jest właśnie nasza ukochana III Rzeczpospolita. Państwo dane nam przez system światowy w latach 1989–1991, ze wszystkim wynikającego z tego nadania dobrymi skutkami, ale też pozbawione większej samodzielności.