Marek Budzisz - Obserwator strategiczny

Czy zamieszanie informacyjne w sprawie amerykańskiego kontyngentu wojskowego w Polsce to kwestia przypadku? Wątpię. Podobnie jak nieprzypadkowe jest to co dzieje się na Białorusi. To państwo, a Amerykanie rozpoczęli tu finezyjną grę, jest kluczem do bezpieczeństwa Europy Środkowej. Również zakończenia wojny na Ukrainie. Waszyngton chce też storpedować, grając z państwami naszego regionu, "suwerenność strategiczną" Europy.

Amerykanie wstrzymują dyslokacje batalionu Tomahawk do Niemiec a zużycie środków walki, w tym rakiet, w czasie wojny z Iranem zmniejsza ich możliwości w zakresie dostaw dla sojuszników. Równolegle przedstawiciele Rosji zaostrzają retorykę grożąc atakami rakietowymi na miasta europejskie. Oznacza to, że członkowie NATO z Europy muszą pilnie wzmocnić odstraszanie Federacji. A jakie są w tym zakresie możliwości? Jak zaawansowane są projekty realizowane przez państwa naszego kontynentu? Czy jedyną opcją na najbliższe lata jest wykorzystanie technologii ukraińskich, które nie są w pełni dojrzałe, ale tanie i dostępne?

Labour poniosła historyczną klęskę w ostatnich wyborach lokalnych. Triumfuje Reform, zyskuje Zielonych i nacjonaliści w Walii. W Szkocji partia nacjonalistyczna SNP jest nadal największą siłą i znów zaczyna myślec o referendum niepodległościowym. Rozpoczyna się walka o władzę w Labour, cały system polityczny wchodzi w stan rozchwiania. Relacje atlantyckie są złe a perspektywy brytyjskiej gospodarki fatalne. Kolejne wybory o ile nie zostaną ogłoszone przedterminowe będą w 2029 roku. Do tego czasu system będzie "gnił" a rządzić może lewica Labour opowiadająca się za większymi podatkami i wydatkami socjalnymi. Czy Londyn znajdzie pieniądze na zbrojenia? Wątpliwe. Pytania trzeba stawiać jeśli myślimy o Wielkiej Brytanii w kategoriach sojusznika strategicznego. Będzie to sojusznik zajęty własnymi sprawami, z dużymi kłopotami. Innymi słowy drugiej a może nawet trzeciej kategorii.

Amerykanie redukują swój kontyngent wojskowy w Europie. Nie jest to jednak porzucenie sojuszników a element strategii konsolidacji o której pisał niedawno Wess Mitchell. Jaką strategią odpowiadają na rysujące się zamiany Niemcy? Co proponują Francuzi? A co wreszcie winna zrobić w nowych realiach Polska? O tym wszystkim piszę w nowym artykule.

Donald Tusk w wywiadzie dla dziennika Financial Times opowiedział się za budową europejskiej formuły bezpieczeństwa, podkreślił rosyjskie zagrożenie i wyraził wątpliwości czy Amerykanie wywiążą się ze zobowiązań sojuszniczych. W opublikowanym artykule dokonuję analizy tych poglądów strategicznych dochodząc do wniosku, że są one wewnętrznie sprzeczne, mało tego, nie chodzi w nich o bezpieczeństwo Polski. o co? Zapraszam do lektury.

W Stanach Zjednoczonych, nie tylko w środowisku ruchu MAGA coraz więcej zaczyna mówić się o "przeglądzie" amerykańskiego systemu sojuszniczego. Opisuję tę debatę i zastanawiam się jak wpłynie ona na sytuację Polski i innych państw naszego regionu. Jest bowiem fatalnym błędem popełnianym przez niektórych prominentnych uczestników naszej debaty strategicznej to, że sprowadzają ją do "problemu Trumpa" lub uważają, iż rozwiązaniem jest Unia Europejska. W tym ostatnim przypadku argumenty są najczęściej historycznej natury i z faktu, że ta opcja naszej polityki sprawdziła się w ostatnich 20 latach (czego nikt przecież nie kwestionuje) wyciaga się wniosek, że i w przyszłości w innym obszarze (bezpieczeństwa) Wspólnota sie sprawdzi. Ja proponuję rozważanie sytuacji i analizę nowych równań geostrategicznych w Europie.

Ukraina realizuje śmiałą wizję nowego pozycjonowania się w Europie. Wykorzystując swe zdolności wojskowe chce aktywnie budować nowy system bezpieczeństwa z sobą w roli głównej. Nie musi on być alternatywą dla NATO, ewolucja Paktu może wręcz otworzyć Kijowowi drogę zarówno do Sojuszu jak i Unii Europejskiej.

Odstraszanie NATO słabnie. Jest to zarówno wynik wypowiedzi Trumpa jak i efekt reakcji Europejczyków na wojnę USA z Iranem. Mamy do czynienia z obiektywnym procesem, którego skutki my przede wszystkim odczujemy. Choćby z tego powodu potrzebujemy poważnej debaty strategicznej, o którą apeluję i równie poważnej polityki. Postawa typu "przy tobie Panie stoimy" wobec USA i Trumpa tak samo jak i szukanie alternatyw a to proponują nam obie główne siły polityczne w Polsce jest moim zdaniem drogą w przepaść.

Donald Trump określa europejskich sojuszników mianem "tchórzy" i zapowiada reakcję Waszyngtonu. Anonimowe źródła dyplomatyczne sugerują dwie opcje - zamrożenie głosu państw które nie wydają deklarowanych kwot na bezpieczeństwo lub wycofanie się Amerykanów z Niemiec. Analizuję jak reagują państwa Europy na tego rodzaju scenariusze i z jakim systemem będziemy mieć w przyszłości do czynienia.

Amerykanie znoszą część sankcji wymierzonych w Białoruś. Łukaszenka kontynuuje niezapowiedziany przegląd gotowości sił zbrojnych. Ukraińcy alarmują, czemu zaprzeczają Bałtowie, że Rosja szykuje się do uderzenia na nich. O co w tym wszystkim chodzi? Zapraszam do artykułu.

Śledząc europejską i polską debatę na postawione w tytule pytanie nie można oprzeć się wrażeniu, że za zwycięzcę uważany jest przez wielu Iran, a nia amerykańsko - izraelski tandem. Czy te sądy są uprawnione? Poszukam odpowiedzi na tak sformułowane pytania, a także będą się zastanawiał czy fala antyamerykanizmu, która obserwujemy również w Polsce jest w racjonalna czy może mamy do czynienia z postawą nostalgiczna, rozczarowania tym, że "stare dobre czasy" odeszły w przeszłość i nie widać szans na ich powrót. Ten zrozumiały psychologicznie mechanizm jest jednaj strategicznie groźny, zwłaszcza w przypadku takich państw jak Polska.

Białoruska opozycja dyskutuje na temat najlepszej strategii. Poszukuje odpowiedzi na pytanie jak doprowadzić do zmian politycznych? Punktem wyjścia jest ocena stanu nastrojów, tego co myślą, czego chcą i na co gotowi są Białorusini zamieszkujący ojczyznę. Wydaje się, że mamy do czynienia z dwoma głównymi nurtami - nieprzejednanymi chcącymi utrzymania sankcji i liczącymi na zwycięski (dla Ukrainy) koniec wojny i drugim nurtem, którego przedstawiciele są znacznie bardziej umiarkowani. Oni opowiadają się za "deeskalacją" czyli dialogiem z reżimem i polityką wzajemnych ustępstw. A czego chcą Białorusini?