Strategy&Future

Inwazja Włoch na Etiopię przed II wojną światową była pierwszą poważną okazją, by przetestować, jak skuteczna jest broń ekonomiczna ówczesnej „wspólnoty międzynarodowej” – Ligi Narodów – czyli sankcje ekonomiczne. A konkretnie, jak sankcje te zadziałają w praktyce przeciw dużemu państwu posiadającemu przemysł i realne wojsko. Wcześniej stosowano sankcje jedynie wobec państw słabych: Jugosławii i Grecji. Niezwykłe są paralele pomiędzy tamtą sytuacją a obecnym stanem spraw światowych. Wtedy dotyczyło to równowagi w Europie i w jej otoczeniu, teraz dotyczy to równowagi systemu globalnego. Wtedy skończyło się kinetyczną wojną światową, jak się skończy teraz – zobaczymy. Na razie mamy ostrą rywalizację, którą nazwałem jakiś czas temu skalowalną wojną światową, która wynika z nierównowagi systemu międzynarodowego. Bardzo pouczające są paralele między sytuacją sprzed 85 lat i obecną, które przywołam w tym tekście i w kolejnych z naszego nowego cyklu o sankcjach.

Italy’s invasion of Ethiopia before World War II was the first serious opportunity to test the effectiveness of economic sanctions, the economic weapon of the then “international community” — the League of Nations. Specifically, how these sanctions worked in practice against a large state with an industrial base and a real army. Previously, sanctions had been applied only to weak states: Yugoslavia and Greece. The parallels between that situation and the current state of world affairs are amazing. Then, it concerned the balance in Europe and its surroundings: today, it concerns the balance of the entire global system. Then, it ended in a kinetic world war: today, we’ll see how it ends. For now, we have a fierce rivalry that some time ago I called a scalable world war, which stems from an imbalance of the international system. The parallels between the situation 85 years ago and now, which I will draw on in this and subsequent articles in our new series on sanctions, are very instructive.

Pierwszy testowy lot orbitalny statku Starship odbył się 20 kwietnia 2023 r. Niestety pojazd nie osiągnął granicy kosmosu, gdyż eksplodował na wysokości prawie 40 km około czterech minut po starcie z bazy Boca Chica w Teksasie [1].

Bezpieczeństwo Polski jest obecnie bardzo zależne od losów Ukrainy. Dlatego polski rząd od początku rosyjskiej inwazji na ten kraj w 2022 r. stale wspiera wschodniego sąsiada dostawami uzbrojenia i innego sprzętu.

W czwartek 27 kwietnia w waszyngtońskim think tanku Brookings Institution przemawiał doradca prezydenta USA ds. bezpieczeństwa narodowego Jake Sullivan. Jego wystąpienie warto przeanalizować, należy je bowiem rozpatrywać nie wyłącznie jako samodzielną deklarację doradcy Bidena, ale raczej jako kolejne z cyklu wystąpień przedstawicieli administracji mających zaprezentować wizję Stanów Zjednoczonych, dotyczącą pożądanego przez USA kierunku zmian porządku międzynarodowego.

On Thursday 27th April, US National Security Advisor Jake Sullivan delivered a speech at the Washington-based Brookings Institution think tank. His speech is worth paying closer attention to, being – after recent remarks by Janet Yellen – another in a series of speeches by representatives of the administration aimed at presenting the vision of the United States regarding the direction of changes in the international order desired by the US.

Trwająca od przeszło roku wojna na Ukrainie oprócz tego, że zachwiała mitem o sprawności armii rosyjskiej, rozbudziła w społeczeństwie polskim żywe i powszechne ambicje reformy i rozbudowy własnych sił obronnych. Ambicje te, choć ujście znajdują raczej w komentowaniu coraz to nowszych zakupów MON-u, przejawiają się również w intuicyjnym poszukiwaniu nowej strategii wojskowej Polski, w której pierwszorzędne miejsce zajmuje wizja przyjęcia strategii aktywnej obrony, mającej uniemożliwić toczenie wojny na terytorium Rzeczypospolitej, a co za tym idzie pozwalającej uniknąć tragedii Buczy, Irpienia i innych skrwawionych miast ukraińskich.

W ciągu ostatniego roku opublikowaliśmy szereg artykułów dotyczących eksploracji kosmosu w XXI w., w tym drogi, jaką przemysł lotniczy i kosmiczny przeszedł, zanim opracowano statek kosmiczny Starship w obecnej formie. Jego prototypy wykonały już kilka lotów w atmosferze ziemskiej, lecz w najbliższym czasie spodziewamy się pierwszego lotu w kosmos. Będzie to lot bezzałogowy i nie osiągnie tak zaawansowanych parametrów, jak to było w wypadku wielu innych rakiet, lecz na swój sposób odciśnie szczególne piętno na historii podboju kosmosu.

W lutym Centralny Bank Federacji Rosyjskiej skorygował swą tegoroczna prognozę dla rosyjskiej gospodarki. Pierwotnie analitycy rosyjskiego banku centralnego zakładali spadek PKB o 1 do 4% w 2023 roku, teraz prognozują, iż jego wynik znajdzie się w przedziale od minus 1% do 1% [1]. Swe przewidywania na temat tempa rozwoju rosyjskiej gospodarki zmieniły również instytucje zachodnie.

Międzynarodowa Agencja Energetyczna poinformowała, że w styczniu dochody Rosji z eksportu ropy naftowej i gazu ziemnego spadły w porównaniu z ubiegłym rokiem o 38%[1]. Wyniosły one 18,5 mld dolarów, podczas gdy przed rokiem było to 30 mld.

Australia zawarła z USA i Wielką Brytanią sojusz zwany AUKUS, który w S&F nazywamy sojuszem narodów oceanu światowego mającym na celu uniemożliwienie konsolidacji mas lądowych Eurazji pod berłem Chin. Australia zawarła ten sojusz pomimo oczywistego ryzyka związanego ze swoim położeniem geopolitycznym – jako niezatapialnej „strażnicy” oceanicznego ciągu komunikacyjnego z Chin do Afryki, Europy i na Bliski Wschód zaraz za „fosą” cieśnin indonezyjskich i wysuniętej rubieży anglosaskiej na południowej półkuli pozostającej w łączności przez południowy Pacyfik z bazami USA na Karolinach, na Guam i na Hawajach. Ryzyko jest dla Australii spore, a jej położenie zmienia się z wygodnego na dość trudne. Wcześniej to Europa była źródłem wojen, teraz może być inaczej, zwłaszcza że obecnie, w dobie globalizacji, Chiny stały się fabryką świata, a amerykański hegemon oceanu daje światu znać, że droga Chin do hegemonii nie znajduje w Waszyngtonie najmniejszej aprobaty.

Australia has entered into an alliance with the US and UK called AUKUS, which we at S&F refer to as the alliance of the nations of the World Ocean, aimed at preventing the consolidation of the Eurasian landmass under the sceptre of China. Australia concluded this alliance despite the obvious risk of its geopolitical location — as an unsinkable “guardian” of China’s oceanic communication route to Africa, Europe and the Middle East, just behind the “moat” of the Indonesian straits and the protruding Anglo-Saxon border in the southern hemisphere, remaining in communication through the South Pacific with US bases in the Carolinas, Guam and Hawaii. The risk for Australia is high: its position has changed from comfortable — when Europe was the source of wars, to quite difficult, when China has become the factory of the world in the era of globalisation, and the American hegemon of the ocean is letting the world know that China’s road to hegemony does not find the slightest approval in Washington.