Marcin Zegadło

"(...) Justa pisze do mnie i pyta co u mnie i jak się czuję. I co ja mam jej odpowiedzieć? Że dobrze? Że niekoniecznie? W zasadzie ustawicznie jestem gdzieś pomiędzy. Ale dobrze, że się odzywa bo odkąd Justa wróciła na stare śmieci praktycznie się nie widujemy, a w końcu Justa poetka i ja poeta, więc chcąc nie chcąc mówimy jednym językiem. Justa coś tam teraz dłubie przy prozie, a i do wierszy wróciła. Cieszy mnie to niezmiernie bo to jest poetka pierwszej ligi, a od ostatniego tomu wierszy milczy, co z kolei budzi mój niepokój, bo wbrew pozorom chociaż poetów w tym kraju zatrzęsienie, to większość pisze tak samo, a Justa pisze inaczej i pisze lepiej niż dobrze. Więc do Justy do Krakowa w najbliższym czasie się nie wybiorę, a i jej do miastka nie ciągnie, bo i po co. Tak. Wracam do “miastka” ponieważ inaczej o tym miejscu pisać nie potrafię. Po pierwsze dlatego bo to jest jednak konsekwencja w nomenklaturze, jakieś kontinuum w narracji, która pierwszy dziennik łączy z drugim. Po drugie nie chcę przecież nikogo obrazić. Miastko to miastko z charakteru, specyfiki i skali. To wystarczająco dużo, żeby trzymać się tego określenia i nie jebać się z “podoba się - nie podoba”. (...)"

"(...) Jestem po czterdziestce. Być może nie czuję tego, a nawet o tym zapominam, tymczasem mam wrażenie, że z wolna zaczynam się sypać. A to duszność, a to dłoń drży mi bez wyraźnego powodu, a to bóle głowy i karku, a to w kolanie strzyka, a to gardło stale pobolewa. Nie to, żebym na siłę szukał sobie chorób, zauważam jednak, że to już nie to samo co dziesięć lat temu. Krzywy wysyła mnie do lekarza: “Idź do lekarza” - mówi, by po chwili dodać - “Albo przynajmniej lecz się sam” - bo Krzywy siedzi w literaturze medycznej i zdobywa wiedzę o tym jak unikać specjalistów, którzy ze specjalistami mają najczęściej wyłącznie to wspólnego, że posługują się ich cennikiem. I w tym Krzywy ma rację. Wystałem się ostatnio u specjalisty, wszedłem na dziesięć minut, wystawiłem język i z tym wystawionym językiem opuściłem gabinet, ponieważ nie zdążyłem się zorientować, że jest już po wszystkim. Oczywiście zapłaciłem 250 złotych, żeby nie było, że się specjalista nie ceni. Ostatecznie buduje sobie markę przez progi cenowe. Ja to rozumiem i ja to szanuję, ale niechże wizyta trwa przynajmniej minut dwadzieścia. Nie oczekuję natychmiastowego uzdrowienia. Wiem, że lekarz to nie Jezus, a ja koniec końców jestem w stanie dużo lepszym niż Łazarz. Ale nie o tym. (...)

"(...) Więc chodzimy z Krzywym po lesie w milczeniu i każdy w swoich myślach zanurzony wdycha zapach iglaków, które się ku nam wdzięczą. Wiatr lekko nimi kołysze i gdyby był tutaj z nami zdawana zmarły Ali powiedziałby z całą pewnością, że ma zarówno na ten las jak i zapach sosen “wyjebane”. Filozofia Aliego, o czym była mowa, nie brała pod uwagę istnienia zjawisk, których istnienie pozbawione jest ściśle określonego sensu. Ali szukał w świecie znaczenia mimo, że deklarował wyraźnie, że go świat nie obchodzi. Szukał sensu skoro go brak sensu wyprowadzał z równowagi. Oznacza to, że nawet abnegat Ali liczył się z tym, że to wszystko dokądś jednak zmierza i z planem lub bez planu, coś miota nami z prawa w lewo, z góry na dół, albo bezładnie szarpiąc nas, żebyśmy przypadkiem nie znaleźli spokoju, którego szukam przez całe życie nie znajdując. Krzywy zdaje się znalazł spokój w swoim podmiejskim szańcu, Ali natomiast ostatecznie sięgnął po spokój wieczny, jeżeli jakaś wieczność istnieje poza tą, którą mamy tutaj “na chwilę”. (...)"

"(...) To jest jednak doświadczenie szczególne nie rozumieć niczego, a jednocześnie chcieć w czymś uczestniczyć. Bo przecież nikt mnie nie zmusza, żebym przed zaśnięciem siedział na Tik Toku zamiast na przykład słuchać Bacha, co zwykle robią autorzy dzienników. Bo autorzy dzienników uwielbiają pisać o muzyce klasycznej, której słuchają albo o winach, które piją i są to zawsze wina wytwornie wytrawne, których zwykły śmiertelnik nie pija, bo nie pisuje dzienników, a tym samym nie musi robić wrażenia ekskluzywnego dziwaka. W dobrym tonie u autorów dzienników jest również zajadać grzaneczki z rukolą, albo inne takie, zamiast kajzerek z żółtym serem. Kajzerka z żółtym serem nie pasuje do diarystyki. Kajzerka z żółtym serem pasuje do tramwaju lub autobusu, którym się jedzie do pracy i którym z pracy się powraca trawiąc kajzerkę z żółtym serem. Bo z tego zbudowane jest prawdziwe życie, a grzanki z rukolą jedzone o dziewiątej rano w przestronnej kuchni w kamienicy, która przypomina luksusową szkatułkę, to jest fikcja. A jeśli nie jest, to z całą pewnością musi to być fragment czyjegoś dziennika (...)"

"(...) W zasadzie mam dzisiaj swoje święto. Mianowicie powinienem świętować Światowy Dzień Poezji. (...) Zatem poezja bardziej lub mniej mułem zajebana to jest jednak komunikat. To jest opowieść, która może być narracją o miłości i śmierci, bo to są ostatecznie dwa zagadnienia będące istotą dobrej literatury - w końcu bowiem każde pisanie się do nich sprowadza. Na przykład Baczyński, z którym przyjaźnię się bardzo blisko od bez mała lat dwudziestu pięciu - to nie jest wyłącznie “Elegia o chłopcu polskim” to są naręcza przecudownej liryki. To jest miłość, to jest utrata, to jest tęsknota. To tylko przykład. Takich autorów z tamtej epoki będzie przecież wielu. A zatem nie tylko barykady, ale też serca. Nie tylko sztandary ale również rozpacz po klęsce uczucia. Nie tylko “głowa na karabinie” ale także trafny komentarz do tamtej rzeczywistości, dowód jej istnienia, świadectwo epoki. Podobnie przecież z poezją jest teraz. Jest w pewnym stopniu dowodem naszego istnienia. Tego kim jesteśmy i dokąd zmierzamy. (...)

Czytam u Ryszarda Koziołka w jego wyśmienitej książce “Czytać, dużo czytać” takie zdanie: “Fikcja jest wtedy, kiedy ręka opiera się o powietrze” - to zdaje się z Herberta. Mniejsza o to. "(...) Fikcja fikcją, ale przecież ten świat trzeba stworzyć wiarygodnym. Należy solidnie się do tego przyłożyć bo przecież musi powstać z tego jakieś uniwersum postaci, miejsc, zdarzeń i niestety, ale jednak koniecznie - uczuć. To jest praca nader przyjemna. To jest opatrunek na ranę jaką jest - nie bójmy się tego okropnego słowa - rzeczywistość, czy jeśli ktoś woli - realność. Fikcja jest od życia dużo trudniejsza w procesie powstawania, bo fikcje trzeba uzasadnić. Trzeba ją w życiu osadzić, a przecież życie jest w niej przekłamane, uszyte na miarę. Trudno powiedzieć czyją. Najłatwiej przyjąć, że na miarę autora. A życie jako takie to jest siła inercji. To jest nurt zdarzeń, na które najczęściej pozostajemy bez większego wpływu i tylko nam się zdaje, że jest zupełnie inaczej. (...)"

"(...) Rozszczelnił mi się ten dziennik. Widzę to wyraźnie. Miał być odrobinę dęty i polemiczny, a staje się ponownie prywatną opowieścią zanurzoną w bieżączki. Nic w tym złego w zasadzie. Chodzi tylko o to, żeby mnie znowu nie poniosło. A lubię ten stan, kiedy mnie ponosi. Nic tak człowieka nie cieszy jak to, kiedy mu się pisze lekko i ze “szczerego serca”. Problem w tym, że jak mawiał bohater “Jeziora Bodeńskiego” Dygata - “wiele złego z tego wynika”. Więc szykuję się mężnie do wieczornego spaceru. Playlisty czekają żeby je odpalić i iść. W odwrotnym kierunku niźli szedłem przez ostatnie miesiące, ale jednak iść. Co z tego marszu w przeciwną stronę wyniknie - czas pokaże. (...)"

"(...) Czytam wpisy Lęckiego ze stycznia bieżącego roku, w których odnosi się do mojego zniknięcia. To miłe słowa i nie przypuszczałbym, że Paweł żywi wobec mnie tyleż serdecznych uczuć. Wcześniej tego nie czytałem, bo przecież na FB nie wchodzę po nic innego niźli jako się już rzekło - dziennik i recenzje, a wiersz dla okrasy. A zatem słowa Pawła podsyła mi Messengerem Iwona. A Iwona to jest moja czytelniczka, która jak coś podeśle to wie po co. Więc zatęskniło mi się i za Lęckim i za Facebookiem. Jednocześnie mam podejrzenie graniczące z pewnością, że to jest jednak tęsknota z tego rodzaju tęsknot, które można porównać za tęsknieniem do piekła, bo przecież to że diabeł jest postacią dużo bardziej interesującą niż Pan Bóg to jest jasne, ale zgodnie z tym, co podaje mit o Bogu i Diable - Diabeł to jest jednak zło. Więc jak tutaj tęsknić do diabła i uważać się za człowieka rozsądnego. Tyle, że ja się za takiego nie uważam. Jest to zasadniczo pewne uproszczenie, ale jednak. (...)"

(...) Weekend pod Elblągiem w Takanasza. Do Takanasza dotarłem wieczorem z duszą na ramieniu i pustym bakiem. Atmosfera tego miejsca to jest magia, metafizyka i cisza, której tak bardzo potrzebuję. Byłem tam po raz drugi i jechałem tam z przekonaniem, że spotka mnie coś niezwykłego i zgodnie z oczekiwaniami spotkało. Miejsce miejscem, ale przecież tworzą je ludzie. A to z kolei był sztos nad sztosy. To była sytuacja kosmiczna. Darek i Joanna twórcy tego cudu - przemili i wyjątkowi. Miałem tam też, co najmniej kilka “matek”, które troszczyły się o mnie z oddaniem karmiąc mnie i pojąc. A były to potrawy i napoje wyjątkowe. Bezmięsne. Dodam, że potrawy jarskie przygotowane były specjalnie dla mnie, co onieśmiela, ale i cieszy bezgranicznie. Jeśli już mowa o ludziach to ci, których spotykam tam po raz drugi są nadzwyczajni. Jeżeli ciepło, inteligencja, życzliwość, wrażliwość i mądrość mogą wcielić się w człowieka - tacy i takie są Kasie, Joanny, Marzeny, Iwona, Artur, Karina i Magda. Wszyscy nadzwyczajni, a każdy z nich to odrębna opowieść, którą ze sobą przynoszą. Nieczęsto można od ludzi tyle się nauczyć, a nauczyć można się od nich przede wszystkim dobroci. (...)"

"(...) Więc jadę w ten weekend do Takanasza pod Elbląg, o czym już wspominałem i czego nie mogę się doczekać, a przecież muszę przeciąć wzdłuż całą Polskę i doświadczyć wszystkich zapowiadanych katastrof klimatycznych. Wprawdzie Milan Kundera pisze, że “Los człowieka kończy się na długo przed śmiercią”, gotów jednak jestem znieść koniec metaforyczny niźli znosić koniec tak radykalny jak zgon w podróży. Co do “losu” i jego końca - pełna zgoda. Śmierć cywilna to jest jeszcze pół biedy. Gorzej jak człowiek umiera od środka. Kiedy mu emocje odchodzą jedna po drugiej, bo trudno im urządzać pogrzeby, a potem odwiedzać ich groby. A przecież i tak się umiera, kiedy los, o którym pisze Kundera nieznośnie się zaplącze. Takie umieranie to jest doświadczenie, które się “przeżywa” - w odróżnieniu od tego jak człowiekowi przestaje bić serce. Wprawdzie i tutaj i tam bić przestaje, tyle że w drugim przypadku pozostaje świadomość, a to jest jednak udręka. (...)"

"(...) ból ucha ustępuje. Wlewam jeszcze do ucha jakieś płyny, za uchem smaruję maścią i czekam na powrót do zdrowia. Zasadniczo w moim życiu pojawia się coraz więcej medykamentów, a coraz mniej beztroskich przyjemności. Jak mawiał mój ojciec: goni mnie metryka i nie ma na to rady. Nawet jak człowiek nie wygląda na swój wiek, to ostatecznie ma tyle ile komunikuje jego Pesel. A jeszcze tak niedawno wydawało mi się, że jestem nieśmiertelny, wszystko mogę i tyle przede mną. Dziś nabieram coraz większej pewności, że składki emerytalne, które państwo polskie odprowadza z moich zarobków na nic się nie zdadzą, bo jak tak dalej pójdzie nie dożyję emerytury - bo stres i kortyzol, bo choroby cywilizacyjne, bo kolejne pandemia, bo rządzi prawica, bo śpiewa Sławomir, bo książki pisze Blanka Lipińska. Nikt wrażliwy nie przeżyje niszczącej siły tych faktów. A ja uchodzę za wrażliwego. Koniec końców piszę te swoje wiersze, co wprawdzie jest dowodem anegdotycznym na rzekomą wrażliwość - ale jednak jest. (...)"

"(...) Siedem lat spędziłem na łódzkich Bałutach, wiem o czym mówię. Różnie powiadają. Że brzydkie. Że niebezpieczne. Że bida. Że brud. To wszystko prawda. Ale za to jaka zieleń. Klony, co to się jesienią palą żywym ogniem żółci i czerwieni. W maju bzy, a w czerwcu jaśmin dusi gęstą wonią. Powiecie - wszędzie jest tak samo. Odpowiem - nie ma jak wiosna na Bałutach. I jesień. I lato. Na temat zimy się nie wypowiadam. Zima to jest tyfus plamisty i syfilis jednocześnie. Poezję bałuckiego krajobrazu mąci wprawdzie, a przynajmniej za moich bałuckich czasów mąciło ryzyko poniesienia określonych wydatków na miejscową żulerkę, ale to byli ludzie porządni, którym jeśli dałeś człowieku dwa zeta, a oni raczyli poprosić o złoty-pięćdziesiąt, mogłeś być pewny, że otrzymasz pięćdziesiąt groszy reszty. Tak było.