Jarek Holden

Przyjechałem do centrum wydarzeń, do Jabłonowej Panicy i zupełnie się pogubiłem. Zmiotła mnie fala zdarzeń. Maligna epizodów. Kornélie to materiał na kilka powieści. Na kilkanaście.

Monika Helfer pisze od dziesięcioleci. Urodzona w 1947 roku Austriaczka miała swoich odbiorców we wszystkich grupach wiekowych, jednak to, co stworzyła w „Die Bagage”, czyli „Hałastrze” spowodowało, że i my możemy cieszyć się tym pisarstwem.

Takie górnolotne esy-floresy. Takie szlaczki i zygzaki. SUKCES? Obserwujesz i znajdujesz. Czytasz, lecz błahe to stwierdzenie, że chętnie przeczytałbym zestaw opowiadań Szatrawskiej. Oczywiście najpierw powinny (mogłyby) trafić do TY.TU.Ł-u.

„O tobie” – czyli o kim? Bohaterem książki jest Grzech. Chociaż „wierszyk” odnosi się do innych postaci, innych momentów, skojarzeń, wyobrażeń, marzeń…

„Kalendarz wieczności” – faktura tekstu dawnego. Fale dygresji stanowią o sile tej epiki. Trzy książki w jednej. Nawet na moment nie można stracić czujności, bo Wasyl Machno (niby) porzuca wątki, a potem – niczym taranem – przywołuje fakty, które miały miejsce sto stron wcześniej.

„Historia syna”, powieść wyróżniona Nagrodą Renaudot oraz Międzynarodową Nagrodą Literacką Kulturhuset Stadsteatern. 180 000 sprzedanych egzemplarzy. Zadziwiający jest ten sukces rynkowy, bo nie czyta się tego łatwo. Krótkie To, a gęste jak dwunastogodzinny sen.

Książkę przeczytałem, bo dostałem ją od jednej pisarki, a kolejna zachęcała mnie, bym się z tym pisaniem zmierzył. Zrobiłem to. I nie do końca żałuję, bo gdy znowu usłyszę, że Dawid Grosman to dobry pisarz, to zapytam: - A czytałaś, czytałeś „Gdyby Nina wiedziała”? To pytanie jest koronnym dowodem, że nawet nieźli autorzy piszą czasami tylko dlatego by coś wydać, a nie dlatego by COŚ NAPISAĆ!

Jestem zły (sic!), a z drugiej strony niezwykle poruszony. „Piękno ludu” to wyjątkowa fabuła. Tylko dlaczego tak sprzedawana? Pozycjonowana?! Portret kobiety umęczonej, stłamszonej, poniewieranej. A nie (tylko) pokoleniowa opowieść o Danii.

Pisarka używa tak wielu życiorysów, jakby chciała opisać, rozpisać cały kraj. Oto macie Finlandię w miniaturze (sic!).