Jarek Holden

A jednak metryka gościa w średnim wieku jest jak wyrok; pogodził się, że spory będzie już toczył wyłącznie ze sobą, oceniał innych, nieważne, że niesprawiedliwie. Istotne, że ma słuchacza. Tylko, czy ten pies, aby na pewno się śmieje?

Dlaczego doceniam kunszt tłumaczenia? Głównie dlatego, że ta książka to odbezpieczony granat. Tutaj trzeba uważać na każde słowo, na każdy przecinek bądź średnik. Tutaj nic nie dzieje się przypadkowo. Zwłaszcza gdy czytamy taki tekst: „Nagle się przeraziła”: „ponieważ nie potrafiła sobie przypomnieć, jak napisać to, kim jest: ka ko kob kobaił kobieł kobiet”.

I znowu to zrobili; świetne tłumaczenia szlagierowych tekstów. Lorrie Moore i Adam Pluszka ukazują bezceremonialność życia, dlatego spokojnie można zacytować piosenkę Anny German.

Czyta to się jak pamiętnik. „Ja” dziecko, „ja” dziewczyna, „ja” kobieta. Fotografie lub... obrazy na ścianie. Aurorami zdjęć, obrazów często są ci sami ludzie, ale co rusz pojawiają się w tej historii nowi bohaterowie.

Moim ulubionym utworem jest „Ośmiu pisarzy”. Michelle Mari jednocześnie z nas kpi i prowadzi, „zapewniając fantastyczną ciągłość”. Osiem nazwisk tego pisarskiego giganta to; Joseph Conrad, Daniel Defoe, Jack London, Harman Melville, Edgar Allan Poe, Emilio Salariat, Robert Louis Stevenson, Juliusz Verne”.

Najbardziej interesujący jest jednak sposób napisania tej powieści. Tak – szarpana, fragmentaryczna, niedopowiedziana, a wszystko w osnowie niełatwej, przekomarzającej się miłości.

Trochę Krzysztof Varga, szczypta Borgesa, okruchy Jacka Dehnela z „Fotoplastikonu” (może i z „Lali”). Są i drzazgi twórczości Alberto Manguela, bo ułamki „Mojej historii czytania”. To nie wszystkie skojarzenia, ale to Wy musicie rozszerzyć listę powinowactwa z pisaniem innych.

Emily Tamkin jest szczegółowa, ale przede wszystkim obiektywna. Nie tylko godziny rozmów, przeczytanych książek o tym świadczą.

„Uśpione” poleca Annie Ernaux. Ta wskazówka nie dziwi, bo podczas czytania czujemy literackie współistnienie. Noblistka i debiutujący pisarz wywodzą się z twego samego pnia. Ich słowa rosną i pęcznieją. Ich frazy mają nieobliczalną siłę przekazu. Ich literatura jest faktograficzna, a jednocześnie bardzo osobista, osobna.

Nie ma pewności, czy nasze codzienne osobiste wulkany mają swoich portrecistów, jednakże opowiadacze są niezastąpieni w swoich zmaganiach. Ułatwiają nam „nie zwariować”!

Traktowanie tej prozy jedynie jako labiryntu, to zbyt mało. Bo są jeszcze dwa stany: „przed” i „po". To, co pośrodku, co w środku jest jak chwilowe starzenie się i nagły powrót do dzieciństwa. Trzeba uważać albo przebiec szybko z opaską na oczach. Jedno i drugie przynosi konsekwencje.

„Jak kochać własną córkę” nawet przez moment nie odbierałem jako instrukcję obsługi. A jednak bardzo chciałbym, wiedzieć jak wreszcie zacząć od mniejszej serii błędów w wychowaniu moich dzieci.