Jarek Holden

„Dwadzieścia jeden” kończy się tekstem „Zapach nocnych kwiatów”, czyli (znowu) starożytna dolina. Kolejny raz tło nocy i „miłość stała się istotą ich istnienia” I JAKBY NIE PATRZEĆ to jest zestaw noweli o uczuciach, często skrajnych, iluzorycznych, ale wszystko ma związek z kochaniem; ludzi, zwierząt, powietrza, ognia i wody. Żywioły rządzą!

Główny bohater pisze o sobie i swoich cierpieniach, jednak woli – wybiera rolę podglądacza, dlatego z pasją godną detektywa opisuje innych. Większość podglądanych ma pseudonimy. Kryminał jak nic...

Jabłońska jest bardziej rozrzutna. Wypisuje i rozpisuje się, ale jej teksty na pewno nie są przegadane, na pewno nie są nijakie.

Każdy z nas miewa  fatalne zauroczenia. W ZNP jest manifestem tupaniem o podłogę: - Chce jarać szlugi i to ile się da, ile wlezie; bez opamiętania. I czy Belcia pragnie być Łysa jak Sinead O'Connor?

Wiersze i fotografie to niemal zawsze trafne uzupełnienie, dopełnienie i rozpętanie bitwy podczas wyważania drzwi percepcji.

Bożena Boba-Dyga zaprasza czytelnika, by podglądał? Inaczej: podaje rękę do tańca. Krótkie spojrzenia w trakcie tanga lub innych inteligentnych pląsów.

Nasłuchuję i docierają do mnie głosy zachwytu. Ludzie kultury mówią, że (bardzo) im się podoba, że prawdziwe, że poruszające. I niby się zgadzam, a jednak protestuję! Bo czytanie piekło, bolało, przerażało, jednakże ileż takich gazetowych książek już przeczytałem?

Wiara, nadzieja, miłość. Wytarte, przetarte kolory flagi, symbole człowieczeństwa, leitmotiv – tej z pozoru – niewinnej przypowieści. Wygładzona, kolorowa, przybrudzona, niejednoznaczna „Biała wstążka”. „Haneke pokazuje niebezpieczeństwo, jakie grozi nam, kiedy zamkniemy się w sztywnym zestawie reguł”.

„Kos kos jeżyna” to samo dobro literackie, to mieszalnia form i jednak unikalny indywidualizm, w której Etero oddaje nam całą siebie. Etero, kobieta pod pięćdziesiątkę już na pierwszych stronach książki, ratuje swoje życie, by potem zatracić się w monologu – spowiedzi.

Lepiej wydać przysłowiowe 10 złotych na książkę niż setkę wódki. Uwierzcie mi. Coś o tym wiem.

Tłumaczka sprawnie kooperuje między polskim a niemieckim. Niektórzy bohaterowie krzyczą ciszą; - Dość! I ten translatorski rejwach jest słyszalny. Inni wspominają ukochaną, ukochanego i dla nich świat się skończył, bo przeżyli. I ten stan w przekładzie jest również wyczuwalny. Strona 57: „Czym jest pamięć, czym jest zapomnienie? Sposobem na utrzymanie porządku. W bólu. I w życiu jako takim. Gdybyśmy nie zapominali o rzeczach, pękłaby nam głowa. I serce".

Rzadko TAK piszę, ale dzisiaj muszę: - Znajdźcie „Zamieszkiwanie pamięci” i rozkoszujcie się muzyką słowa!